Yargıtay CGK 2026: Uzlaşma Teklifi Gerçek Mağdura Yapılmadıysa Hüküm Bozulur mu?

Son kontrol: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluKaynak: Yargıtay Karar Arama ve mevzuat.gov.tr

Uzlaşma teklifi yanlış kişiye yapılmışsa, uzlaştırma usulüne uyulmamış sayılır ve hüküm bozulur mu? Bu uzlaşma teklifi yargıtay kararı, soruya beklenenden farklı bir açıdan bakıyor. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 18 Şubat 2026’da, sanığın kendisine yapılan teklifi baştan reddettiği bir dosyada, teklifin gerçek mağdur yerine başka birine yapılmış olmasını bozma sebebi saymadı.

Uzlaştırma, mağdur ile fail arasında zararın giderilmesine dayanan ve davayı bitirebilen bir yol. Usulüne uygun işletilmezse hüküm bozulabiliyor; bu yüzden uzlaştırma evrakı kanun yolu incelemelerinde sıkça tartışılıyor. Genel Kurulun bu kararı, hangi usul eksikliğinin sonuca etki ettiğini ölçmek için “teklif aşaması” kavramını öne çıkarıyor. Aşağıda olayı, önceki kararları ve Genel Kurulun yaklaşımını sırayla anlatıyoruz.

Olay ve suçlama: prim borcu için verilen para

Kararda anlatılan olayda sanık serbest çalışan bir avukat. Mağdur, emeklilik işlemlerinin takibi için genel vekâletnameyle sanığı vekil tayin ediyor. Prim borcunun kuruma yatırılması için 2009 yılında oğlu aracılığıyla sanığa 7.000 TL veriliyor. Sanık işlemleri tamamlamıyor, parayı kuruma yatırmıyor ve iade de etmiyor.

Dava başta görevde yetkiyi kötüye kullanma suçundan açıldı. Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2014’te, avukatın üstlendiği işin münhasıran avukatlara ait işlerden olmadığını belirterek eylemin TCK m.155/2’deki hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğuna karar verdi ve hükmü bozdu. Bu suç, 24.10.2019’da yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun’la uzlaştırma kapsamına alındı ve dosyanın kaderi bu noktada değişti.

Yerel mahkeme ve Özel Daire ne karar verdi?

Seydişehir Ağır Ceza Mahkemesi bozmadan sonra sanığı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadan mahkûm etti; önceki hükümden doğan kazanılmış hak nedeniyle 1.500 TL adli para cezası verdi. Yargıtay 15. Ceza Dairesi 18.11.2019’da bu hükmü de bozdu, çünkü suç artık uzlaştırma kapsamındaydı ve uzlaştırma işlemleri yapılmalıydı.

Mahkeme bozmaya uydu. Şikâyetçi konumundaki oğul, karşı taraf isterse uzlaşabileceğini söyledi. Dosya 03.02.2020’de uzlaştırma bürosuna gönderildi, 06.02.2020’de uzlaştırmacı görevlendirildi. Uzlaştırmacı 05.03.2020’de sanık ile şikâyetçiye uzlaşmanın niteliğini ve sonuçlarını anlatarak teklif yaptı. İkisi de uzlaşma teklif formunun “Üç gün içinde beyanda bulunmak istiyorum ve kabul etmiyorum” bölümünü ayrı ayrı imzaladı. Mahkeme 30.06.2020’de yeniden 1.500 TL adli para cezası verdi; Yargıtay 11. Ceza Dairesi 11.07.2023’te kanun maddesine ilişkin bir düzeltmeyle onadı.

Başsavcılık neden itiraz etti?

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, suçun gerçek mağdurunun parayı veren anne olduğunu, oğlunun ise bu suçun mağduru olmadığını ileri sürdü. Uzlaşma teklifi mağdura hiç yapılmamış, mağdur olmayan birinin reddi üzerine uzlaşma sağlanamadı kabul edilmişti. Başsavcılığa göre bu eksik uzlaştırmaya dayanılarak mahkûmiyet kurulması hukuka aykırıydı. Özel Daire 07.12.2023’te itirazı yerinde görmedi ve dosya Genel Kurula geldi.

Kararın olgular bölümünde dikkat çeken bir ayrıntı daha var: Onama kararından sonra, yerel mahkeme Yargıtay’a sanık, şikâyetçi ve mağdurun birlikte imzaladığı 10.07.2023 tarihli bir uzlaştırma tutanağı ile raporu gönderdi. Kararda bu belgenin içeriği anlatılmıyor ve gerekçede ayrıca değerlendirilmiyor.

Uzlaşma teklifi yargıtay kararı: Genel Kurul teklifin eksikliğini neden sonuca etkili görmedi?

Genel Kurul önce uzlaştırmanın işleyişini adım adım anlattı. Uzlaştırma kural olarak soruşturmada yapılır; ama dava uzlaştırma yapılmadan açılmışsa veya suçun kapsama girdiği kovuşturmada anlaşılmışsa mahkeme dosyayı büroya gönderir. Uzlaştırmacı teklif yaparken uzlaşmanın mahiyetini ve kabul ile reddin sonuçlarını anlatır, teklif formunu hazır bulunan kişiye imzalatır. Formun imzalanmasıyla teklif aşaması tamamlanmış sayılır.

Kurul buradan kilit sonucu çıkardı: Taraflardan biri teklifi açıkça reddederse ya da reddetmiş sayılırsa uzlaştırma girişimi teklif aşamasında sonuçsuz kalır ve diğer taraflara ayrıca teklif yapılmaz. Bu dosyada sanık, kendisine usulüne uygun yapılan ilk teklifi reddetmiş, hüküm verilinceye kadar da aksi yönde bir irade açıklamamıştı. Kurulun cümlesi şöyle:

“…müşahhas olayın özelliğine nazaran uzlaştırma girişiminin teklif aşamasında zaten akim kaldığı ve bu suretle uzlaştırma sürecinin olumsuz sonuçlandığı kabul edilmelidir.”

Böylece teklifin gerçek mağdura yapılmamış olması sonucu değiştirmedi. Uzlaşma iki tarafın da iradesine bağlı; fail baştan “hayır” dediyse mağdura ayrıca sormak dosyayı başka bir yere götürmezdi. Kurul Başsavcılık itirazını oy birliğiyle reddetti.

Önceki bir Genel Kurul kararıyla benzerlik ve karşı oylar

Genel Kurul benzer bir sonuca daha önce de ulaşmıştı. Ceza Genel Kurulu 2024/458 E., 2025/26 K. sayılı ve 15.01.2025 tarihli kararında, katılanın kalan zararının ödenmediğini söyleyerek uzlaşmayı kabul etmeyeceğini bildirmesini, teklif aşamasında girişimin olumsuz sonuçlanması olarak değerlendirdi ve itirazı reddetti. O karar oy çokluğuyla verildi.

Oradaki karşı oylar, usul güvencelerine daha sıkı bakan bir çizgiyi temsil ediyor. Karşı oya göre teklifin yüz yüze yapılması esastı; yapılamıyorsa açıklamalı tebligat veya istinabe kullanılmalıydı. Telefonla yapılan bir çağrı teklif sayılmamalı, sonuçsuzluk da denetlenebilir bir tutanakla dosyaya konmalıydı. İki karar birlikte okunduğunda Genel Kurul çoğunluğunun, bir tarafın açık reddi varken teklif usulündeki eksiklikleri bozma sebebi yapmadığı görülüyor.

Kararın dayandığı kanun hükümleri: 2026’da ne değişti?

CMK m.253 ve m.254’ü güncel metinden kontrol ettik. Karar, teklifin yapıldığı 2020 tarihindeki usule göre verildi; ama o tarihten bu yana maddede önemli değişiklikler oldu:

• m.253/4: Teklif uzlaştırmacı tarafından yapılır; açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapılabilir. Karar verme süresi 7531 sayılı Kanun’la üç günden yedi güne çıkarıldı (14.11.2024). Bu olayda formda üç gün yazıyordu.
• m.253/5: Teklif yapılan kişiye uzlaşmanın mahiyeti ile kabul ve reddin hukuki sonuçları anlatılır.
• m.253/7: Birden fazla mağdur varsa hepsinin kabulü gerekir.
• m.253/18: Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez.
• m.253/1-b-7: Güveni kötüye kullanma hâlâ uzlaştırma kapsamında; ancak 7571 sayılı Kanun’la 25.12.2025’ten itibaren suçun konusu motorlu taşıt olduğunda uygulanan m.155/3 kapsam dışında bırakıldı.
• m.254/2: Kovuşturmada uzlaşma sağlanır ve edim ileriye bırakılırsa 7531 sayılı Kanun’dan bu yana durma kararı verilir.

Bu karar okur için ne anlama geliyor?

Karar, uzlaştırmaya giren suçlarda hem şüpheli ve sanık hem de mağdur için bir hatırlatma içeriyor: Teklif formuna atılan imza sonuç doğurur. “Kabul etmiyorum” kutusunu işaretleyen sanık, daha sonra usul eksikliğine dayanarak hükmün bozulmasını bekleyemeyebilir. Mağdur açısından ise teklifin kendisine yapılmadığını erken aşamada dile getirmek önemli. Kanun, reddedilen tekliften sonra bile tarafların anlaşabilmesine imkân tanıyor: soruşturmada iddianame düzenleninceye kadar belgeyle savcıya başvurulabiliyor, kovuşturmada ise Yönetmelik hüküm verilinceye kadar uzlaşma belgesi sunulmasına izin veriyor.

1. Mağdurun kim olduğunu netleştir. Suçtan doğrudan zarar gören kişiyi belirle; şikâyetçi ile mağdur aynı kişi olmayabilir.
2. Teklif formunu dikkatle oku. Uzlaşmanın niteliği ve sonuçları anlatılmadan imza atma; anlamadığın noktayı uzlaştırmacıya sor.
3. Kararı süresinde bildir. Yürürlükteki metne göre teklif tarihinden itibaren yedi gün içinde bildirim yapılmazsa teklif reddedilmiş sayılır.
4. Usul eksikliğini hemen ileri sür. Teklif yapılmayan mağdur veya sanık bunu duruşmada ve kanun yolunda açıkça yazmalı.
5. Sonradan anlaşma imkânını değerlendir. Ret sonrasında da taraflar anlaşırsa, uzlaşma belgesi süresi içinde savcılığa veya mahkemeye sunulabilir.

Uzlaştırma kurumunun genel işleyişi için ceza davalarında uzlaşma yazısına ve uzlaştırma ve seri muhakeme sayfasına bakabilirsiniz. Suçun unsurları güveni kötüye kullanma rehberinde anlatılıyor; benzer bir uzlaştırma suçu için dolandırıcılık suçları yazısı da okunabilir.

Uzlaşma teklifi yargıtay kararı hakkında merak edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Yargıtay kararları somut olayın özelliklerine göre verilir; benzer görünen bir dosyada farklı sonuç çıkabilir. Karar metni Yargıtay Karar Arama sisteminden alınmıştır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.