Ceza Davasında Dijital Delil: WhatsApp Mesajı, HTS Kaydı, Ekran Görüntüsü ve İmaj Alma

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Bir ekran görüntüsü, bir HTS dökümü, bir telefonun tam kopyası: ceza davasında dijital delil denince akla ilk gelenler bunlardır ve hepsinin dosyaya giriş kuralları birbirinden farklıdır. Mesajlaşma yazışmaları, konum verileri, arama kayıtları veya banka hareketleri bir suçun aydınlatılmasında belirleyici olabilir. Ancak bir verinin delil değeri, yalnızca içeriğine değil, nasıl elde edildiğine, nasıl korunduğuna ve duruşmada tartışılıp tartışılmadığına da bağlıdır.

Bu yazıda WhatsApp mesajlarının ve ekran görüntülerinin durumunu, telefon ve bilgisayar incelemesinde uygulanan CMK 134’ü ve bu maddeye ilişkin 2026 tarihli Anayasa Mahkemesi kararını, HTS kayıtlarını, 7571 sayılı Kanunla gelen banka ve kripto kayıtlarına ilişkin yeni kuralları ve hukuka aykırı delilin akıbetini sırayla anlatıyoruz.

Ceza davasında dijital delil hangi kurallara tabidir?

Ceza muhakemesinde delil serbestisi ilkesi geçerlidir. CMK 217/2’ye göre yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Dijital veriler de bu kapsamdadır; kanun, belirli bir delil türünü ayrıcalıklı saymaz. Aynı maddenin birinci fıkrası ise hâkimin kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabileceğini belirtir.

Serbestinin sınırı hukuka uygunluktur. Anayasa’nın 38. maddesi, kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulguların delil olarak kabul edilemeyeceğini söyler. CMK 206/2-a da kanuna aykırı elde edilen delilin ortaya konulması isteminin reddedileceğini düzenler. Mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde ise dosyada bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerekir (CMK 230/1-b).

Dijital delilin bir başka özelliği, kolayca değiştirilebilir olmasıdır. Bu yüzden içeriğin yanında verinin bütünlüğü, yani elde edildiği andan duruşmaya kadar değişmeden kalıp kalmadığı da tartışma konusu olur. Savunma ve mağdur vekili, delilin kaynağını, elde ediliş tarihini ve kopyalanma yöntemini bu nedenle ayrıca sorgular.

WhatsApp mesajı ve ekran görüntüsü delil olur mu?

Evet, olabilir. Bir kişinin kendisine gönderilen tehdit, hakaret veya taciz içerikli mesajları savcılığa sunması, kendi cihazındaki veriyi kullanması anlamına gelir ve kural olarak hukuka uygun bir delil kaynağıdır. Ancak ekran görüntüsü tek başına verinin tamamını göstermez; kolayca düzenlenebilir ve konuşmanın bağlamını dışarıda bırakabilir.

Karşı taraf ekran görüntüsüne itiraz ederse mahkeme, mesajların bulunduğu cihazın incelenmesine veya bilirkişi raporu alınmasına karar verebilir. Diyelim ki Yenimahalle’de oturan bir kişi, eski eşinden gelen tehdit mesajlarının ekran görüntülerini şikâyet dilekçesine ekledi. Telefonunu değiştirmeden ve yazışmayı silmeden saklaması, gerektiğinde cihazın incelenmesini ve mesajların gönderen numarayla bağlantısının kurulmasını mümkün kılar.

Başkasına ait bir telefondan izinsiz alınan yazışmalar veya gizlice kaydedilen konuşmalar ise ayrı bir sorun doğurur. Bu tür bir veri hem hukuka aykırı delil tartışmasını hem de kaydı yapan kişi bakımından konuşmaların gizlice kaydedilmesi veya özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarını gündeme getirebilir.

Telefon ve bilgisayar incelemesi: CMK 134 ve imaj alma nasıl yapılır?

Şüphelinin kullandığı bilgisayar, telefon veya benzeri cihazlarda arama yapılması, kayıtların kopyalanması ve metne dönüştürülmesi CMK 134’te düzenlenir. Bu tedbir için soruşturmada somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka surette delil elde etme imkânının olmaması gerekir. Karar hâkim tarafından; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından verilir.

1. Karar. Savcının verdiği karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim de en geç yirmi dört saat içinde karar verir. Onay verilmezse alınan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir (CMK 134/1).
2. Elkoyma. Şifre çözülemiyorsa, gizlenmiş bilgilere ulaşılamıyorsa veya işlem uzun sürecekse cihaza elkonulabilir. Çözüm ve kopyalama bitince cihaz gecikmeden iade edilir (CMK 134/2).
3. Yedekleme. Elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır (CMK 134/3). Uygulamada “imaj alma” denen bu işlemde verinin değişmediği, hash değeri denilen bir doğrulama koduyla kayda geçirilir.
4. Kopya teslimi. Alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa bağlanır (CMK 134/4).
5. Elkoymasız kopya. Cihaza elkoymadan verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası da alınabilir; kopyalanan veriler kâğıda yazdırılır ve ilgililerce imzalanan bir tutanağa bağlanır (CMK 134/5).

Bu adımlardan birinin atlanması, örneğin hâkim onayı alınmadan yapılan bir inceleme veya imaj kopyasının şüpheliye verilmemesi, elde edilen verinin hukuka uygunluğunu tartışmalı hâle getirir. Savunma bakımından tutanakların, onay kararlarının ve hash kayıtlarının dosyada bulunup bulunmadığı ilk bakılacak noktalardır.

HTS kaydı nedir, iletişimin dinlenmesinden farkı ne?

HTS kaydı, bir hattın hangi numaralarla, hangi tarih ve saatte, ne kadar süreyle iletişim kurduğunu ve iletişimin hangi baz istasyonu üzerinden gerçekleştiğini gösteren dökümdür. Konuşmanın içeriğini içermez. Kanundaki karşılığı “iletişimin tespiti”dir ve CMK 135/6’da düzenlenir. Soruşturmada hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı; kovuşturmada ise mahkeme kararı gerekir. Savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; onay alınamazsa kayıtlar derhâl imha edilir.

İletişimin dinlenmesi ve kayda alınması ise çok daha sıkı şartlara bağlıdır. CMK 135/1’e göre somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememesi gerekir. Bu tedbir yalnızca CMK 135/8’de sayılan kasten öldürme, uyuşturucu ticareti, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet gibi katalog suçlarda uygulanabilir. Tedbir en çok iki ay için verilir ve bir ay uzatılabilir; örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda ek uzatmalar toplam üç ayı geçemez.

İki önemli güvence daha vardır. Şüpheli veya sanığın tanıklıktan çekinebilecek kişilerle, örneğin eşiyle veya yakın akrabasıyla iletişimi kayda alınamaz; kayıt yapıldıktan sonra bu anlaşılırsa kayıtlar derhâl yok edilir (CMK 135/3). Müdafiin bürosu ve konutundaki iletişim araçları hakkında da 135. madde uygulanamaz (CMK 136). Başka bir suça ilişkin tesadüfen elde edilen deliller ise CMK 138’deki şartlarla korunur ve savcılığa bildirilir.

Banka ve kripto hesap kayıtları için 7571 ne getirdi?

7571 sayılı Kanunla CMK’ya eklenen ve 25.12.2025’te yürürlüğe giren 128/A maddesi, bilişim yoluyla işlenen bazı mal varlığı suçlarında hızlı bir iz sürme imkânı getirdi. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen nitelikli hırsızlık, bazı nitelikli dolandırıcılık hâlleri ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması şüphesinde; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir.

Delil bakımından önemli olan ise maddenin yedinci fıkrasıdır. Yürütülen bir soruşturma veya kovuşturmada savcı, hâkim veya mahkeme tarafından bu kuruluşlardan istenen bilgi veya belgelerin on gün içinde fiziki veya elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur. Gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi idari para cezasına bağlanmıştır. Bu hüküm, hesap hareketleri ve işlem kayıtları gibi dijital verilerin dosyaya hızla girmesini amaçlar. Dolandırıcılık mağdurlarının izleyebileceği yol için dolandırıcılık suçları yazısına bakabilirsiniz.

Ceza davasında dijital delil hukuka aykırı elde edilirse ne olur?

Kanuna aykırı elde edilen bir delil, içeriği ne kadar güçlü olursa olsun hükme esas alınamaz. Hâkim onayı alınmadan yapılan bir cihaz incelemesi, katalog dışı bir suç için yapılan dinleme veya kararın kapsamını aşan bir kopyalama bu tartışmanın tipik örnekleridir. Bu tür deliller duruşmada reddedilmeli ve gerekçeli kararda ayrıca gösterilmelidir.

Ayrı bir tartışma alanı, kişilerin kendi imkânlarıyla elde ettikleri kayıtlardır. Karşı tarafın rızası olmadan yapılan ses veya görüntü kaydının delil değeri, kaydın yapıldığı koşullara ve başka bir yolla delil elde etme imkânı bulunup bulunmadığına göre değerlendirilir. Bu değerlendirme her dosyada ayrı yapılır ve kayıt yapan kişi ayrıca ceza sorumluluğuyla karşılaşabilir.

Bilişim yoluyla işlenen suçların genel görünümü için bilişim suçları yazısına, dijital delil içeren dosyalarda soruşturma ve kovuşturma süreci için bilişim suçları hizmet sayfasına göz atabilirsiniz.

Dijital delile itiraz nasıl yapılır, hangi adımlar atılır?

İtiraz, önce delilin hukuka uygunluğuna, sonra içeriğine yöneltilir. Karar ve onay tarihleri, tutanaklar, imaj kopyasının teslim edilip edilmediği ve hash kayıtları incelenir. İçerik bakımından ise verinin gerçekten sanıkla bağlantılı olup olmadığı, cihazı başkalarının da kullanıp kullanmadığı ve mesajların bağlamından koparılıp koparılmadığı sorgulanır.

Teknik konularda mahkeme bilirkişiye başvurur. Taraflar bilirkişi raporuna karşı süre içinde itiraz edebilir ve yeni inceleme isteyebilir (CMK 67/5). Ayrıca Cumhuriyet savcısı, katılan, şüpheli veya sanık ve müdafi, olayla veya bilirkişi raporuyla ilgili olarak alanında uzman bir kişiden bilimsel mütalaa alabilir (CMK 67/6). Ankara’da yürütülen soruşturmalarda dijital inceleme talepleri de Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına yöneltilir.

Ceza Davasında Dijital Delil Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.