Taksirle Yaralama Suçu (TCK 89): Trafik Kazasında Ceza, Şikâyet ve Uzlaşma

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Keçiören’de bir kavşakta iki araç çarpıştığında ve içlerinden biri yaralandığında sürücü hakkında en sık gündeme gelen suç taksirle yaralamadır. Kanun burada kimsenin yaralamak istemiş olmasını aramaz; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması ve bunun yaralanmayla sonuçlanması yeterlidir. Türk Ceza Kanunu’nun 89. maddesi bu suçu düzenler.

Madde, 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun’la değişti ve temel ceza üst sınırı iki yıla çıkarıldı. Bu yazı, taksirle yaralama suçunda hem kazada yaralanan kişinin hem de hakkında soruşturma yürütülen sürücünün bilmesi gereken noktaları anlatıyor: ceza aralıkları, şikâyet süresi, uzlaştırma, yargılama ve tazminat.

Taksirle yaralama suçu nedir, TCK 89’da nasıl düzenlenir?

TCK 22/2’ye göre taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık yüzünden bir davranışın suçun kanuni tanımındaki sonucu öngörülmeden gerçekleştirilmesidir. Taksirle işlenen fiil ise ancak kanunun açıkça yazdığı hâllerde cezalandırılır; yaralamada bu hâl 89. maddedir. Madde, başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişiyi cezalandırır. Kasten yaralamadaki “basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek hafiflik” ayrımı 89. maddede yer almaz; yani her yaralama bu hükmün kapsamına girer.

Trafikte dikkat ve özen yükümlülüğünün kaynağı Karayolları Trafik Kanunu ve yönetmeliğidir. Kırmızı ışıkta geçmek, arkadan çarpmak, geçme yasağı olan yerde sollamak, şeride tecavüz etmek ve kavşakta geçiş önceliğine uymamak gibi hâller KTK 84’te asli kusur sayılan davranışlar arasında sayılır. Kusurun oranı ise bilirkişi raporuyla belirlenir; karşı tarafın da kusuru varsa her sürücü yalnız kendi kusurundan sorumlu olur (TCK 22/5).

Taksirle yaralama cezası 7571 ile ne kadar değişti?

7571 sayılı Kanun’un 17. maddesi, 89/1’deki “üç aydan bir yıla” ibaresini “dört aydan iki yıla”, 89/4’teki “altı aydan üç yıla” ibaresini ise “dokuz aydan beş yıla” şeklinde değiştirdi. Değişiklikler 25.12.2025’te yürürlüğe girdi. İkinci ve üçüncü fıkralardaki artırım oranları ise değişmeden kaldı; yalnızca üzerine uygulandığı temel ceza yükseldi.

TCK 89’da trafik kazasına özgü ayrı bir artırım yoktur. Artırım yaralanmanın ağırlığına, yaralı sayısına ve bilinçli taksire bağlıdır. Failin sonucu istememesine rağmen sonucun gerçekleşmesi hâlinde bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK 22/3). Alkollü araç kullanırken kaza yapma, hız sınırını çok aşma gibi durumlar bilinçli taksir tartışmasını gündeme getirir; bu değerlendirme mahkemeye aittir.

Trafik kazasında taksirle yaralama nasıl yargılanır?

Soruşturma, kaza tespit tutanağı ve kolluk işlemleriyle başlar. Cumhuriyet savcısı, yaralanma raporunu, tutanağı ve gerekirse kusur raporunu toplar; sürücü ifade vermeye çağrılır. Ankara’da soruşturma Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür. Şüpheli, ifadesinden önce müdafi yardımından yararlanabilir ve susma hakkını kullanabilir.

Taksirle yaralama suçuna asliye ceza mahkemesi bakar; ağır ceza mahkemesi esas olarak on yıldan fazla hapis gerektiren suçlara bakar. Kazada ölüm de varsa TCK 85 uygulanır; bu suç taksirle öldürme yazısında anlatılıyor. Alkollü araç kullanma veya trafik güvenliğini tehlikeye sokma ayrı bir suç oluşturuyorsa dosyaya eklenir; ayrıntı için trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu yazısına bakılabilir.

Taksirle yaralama şikâyete bağlı mı, şikâyet süresi ne kadar?

TCK 89/5’e göre taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Bilinçli taksirle işlenen suçlarda kanun şikâyet aramaz; ancak birinci fıkra kapsamındaki basit yaralama bu istisnanın dışında tutulmuştur. Yani bilinçli taksir olsa bile 89/1’deki yaralamada şikâyet gereklidir. Kemik kırılması gibi daha ağır sonuçlar bilinçli taksirle doğmuşsa şikâyet aranmaz.

Taksirle yaralama şikâyeti için süre TCK 73 uyarınca altı aydır ve fiili ile faili öğrendiğiniz günden başlar. Süre geçirilirse soruşturma yapılamaz. Kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda mağdurun vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. Hâlâ iyileşme sürecindeyseniz ve yaralanmanın boyutu netleşmediyse, şikâyet süresini kaçırmamak için başvuruyu erken yapmak ve ek rapor sonuçlarını sonradan dosyaya sunmak mümkündür.

Taksirle yaralamada uzlaştırma nasıl işler?

CMK 253/1-b-2, taksirle yaralama suçunu (madde 89), şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamına alır. Madde fıkra ayrımı yapmadığı için kemik kırılması gibi ağır sonuçlu hâller de listededir. Birden fazla kişinin yaralandığı hâllerde uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için mağdurların hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir (CMK 253/7).

1. Dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Kamu davası açılması için yeterli şüphe varsa savcılık dosyayı büroya yollar.
2. Uzlaştırmacı teklif yapar. Teklif şüpheliye ve mağdura ayrı ayrı iletilir; reşit olmayanlarda kanuni temsilciye yapılır.
3. Yedi gün içinde cevap verilir. Bu sürede kararını bildirmeyen taraf teklifi reddetmiş sayılır.
4. Müzakere gizli yürütülür. Uzlaştırmacı işlemleri otuz gün içinde sonuçlandırır; büro bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir.
5. Rapor hazırlanır. Uzlaşma olursa tarafların imzalarını içeren rapor savcılığa gider.
6. Edim yerine getirilir. Edim hemen ifa edilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; ileri tarihe bırakılırsa kamu davası ertelenir.

Dava açılırsa ceza ertelenir veya hükmün açıklanması geri bırakılır mı?

Taksirle yaralama cezası hapis olarak belirlenirse birkaç yol açıktır. Hükmedilen ceza bir yıl veya daha azsa kısa süreli hapistir ve TCK 50 uyarınca adli para cezasına ya da zararın giderilmesi gibi seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Suçun dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak işlenmesi hâlinde 50/1-e, cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ehliyetin geri alınmasına imkân tanır. İki yıl veya daha az hapis cezası ise TCK 51’e göre ertelenebilir.

CMK 231/5’e göre iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması ve zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir (CMK 231/6). Sürenin ve koşulların ayrıntısı için hapis cezaları yazısına bakılabilir. 89/1 kapsamındaki dosyalarda üst sınır iki yıl olduğu için asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulüne de karar verebilir (CMK 251).

Dava zamanaşımı bakımından üst sınırı beş yılı geçmeyen hapis cezası gerektiren suçlarda süre sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Zamanaşımını kesen sebepler varsa bu süre en fazla yarısı kadar uzar (TCK 67).

Yaralanan kişi tazminat için neler yapabilir?

Taksirle yaralama davası ile tazminat davası ayrı yollardır. Kazada yaralanan kişi hastane, tedavi ve rapor belgelerini saklamalı, iş gücü kaybı varsa bunu belgelemelidir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesi motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan işletenin sorumluluğunu düzenler. Aynı Kanun’un 109. maddesine göre maddi tazminat talepleri zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden başlayarak iki yılda, her hâlükârda kaza gününden başlayarak on yılda zamanaşımına uğrar. Fiil için ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse bu süre tazminat talepleri için de geçerlidir.

Kazanın iş sırasında olduğu hâllerde işveren ve iş kazası boyutu ayrıca ortaya çıkar; bu tür taksirli suçlar iş kazası ve taksirli suçlar sayfasında ele alınıyor. Hem yaralanan hem de hakkında soruşturma yürütülen kişi, soruşturmanın başından itibaren bir ceza avukatını vekil veya müdafi olarak yanına alabilir.

Taksirle Yaralama Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.