Güncelleme: Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu, Ankara
Bu sayfada neler var?
Taksirli suçlarda kimse sonucu istememiştir. Yine de bir iş kazası veya trafik kazası, ölüm ya da yaralanma sonucu doğurduğunda ceza soruşturması kendiliğinden başlar. Bu dosyalarda en çok tartışılan konu, kimin ne oranda kusurlu olduğudur. Ankara iş kazası ceza avukatı arayan işverenler, şantiye ve üretim sorumluları, sürücüler ve hayatını kaybeden ya da yaralanan kişilerin yakınları için bu sayfada taksirle öldürme ve yaralama suçlarını, trafik suçlarını, kusur raporunun önemini ve şikâyet ile uzlaştırma kurallarını özetledik.
Bir bakışta
- Taksirle öldürme
- İki yıldan altı yıla; birden fazla ölüm veya yaralamada iki yıldan on beş yıla kadar hapis (TCK m. 85)
- Taksirle yaralama
- Dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası; şikâyete bağlı, uzlaştırmaya tabi (TCK m. 89)
- Bilinçli taksir
- Ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3)
- Kusur
- Her failin cezası kendi kusuruna göre belirlenir (TCK m. 22/5)
Taksir ve bilinçli taksir
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık yüzünden suçun kanuni tanımındaki sonucun öngörülmeden gerçekleşmesidir (TCK m. 22/2). Kişi sonucu öngördüğü hâlde istememiş, ama sonuç yine de gerçekleşmişse bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. Bir olayda birden fazla kişinin taksiri varsa herkes kendi kusurundan sorumlu olur (TCK m. 22/5).
Taksirli hareketin sonucu yalnızca failin kişisel ve ailevi durumu bakımından, artık ceza verilmesini gereksiz kılacak ölçüde mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez (TCK m. 22/6). Kendi çocuğunun ölümüne yol açan bir kazada sürücü baba bu hükmün tipik örneğidir. Bilinçli taksirde ise bu hüküm uygulanmaz; yalnızca cezada indirim yapılabilir.
İş kazalarında ceza sorumluluğu
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak, gerekli araç ve gereçleri sağlamak, eğitim vermek ve alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını denetlemek bu yükümlülüğün parçasıdır (6331 s. Kanun m. 4). İşyeri dışından hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bir iş kazasında soruşturma çoğunlukla işveren veya işveren vekili, şantiye şefi, ustabaşı ve iş sağlığı ve güvenliği görevlileri hakkında birlikte yürütülür. Kazada hayatını kaybeden veya yaralanan çalışanın kendi kusuru da değerlendirilir. Kusur dağılımı, dosyanın sonucunu doğrudan etkiler. Bir kişinin kusursuz bulunması beraat, kusur oranının düşük olması ise daha az ceza anlamına gelir. İşverenin küçük işyerlerinde bu hizmetleri kendisinin yürütmesine ilişkin kurallar İSG hizmetlerinin işverence yürütülmesi yazısında anlatılıyor.
Pratikte: Kusur raporu tebliğ edildiğinde itiraz ve yeni bilirkişi incelemesi istemi için süre verilir (CMK m. 67/5). Taraflar, raporun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere konunun ehli bir kişiden bilimsel mütalaa da alabilir (CMK m. 67/6). Risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları ve kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları bu itirazın dayanağıdır.
Sürece yeni dahil olduysanız: Taraflardan biri olarak iş kazası veya taksirli suç ile ilgili bir dosyanın içindeyseniz, haklarınızı zamanında kullanmanın yolu erken bilgi almaktır. İlk görüşmede dosyanın hangi aşamada olduğunu ve önünüzdeki süreleri birlikte çıkarabiliriz; büronun iletişim bilgileri sayfada.
Trafik kazaları ve trafik suçları
Trafik kazasında ölüm varsa taksirle öldürme, yaralanma varsa taksirle yaralama gündeme gelir. Aşırı hız, kırmızı ışık ihlali veya alkollü araç kullanma gibi durumlarda bilinçli taksir tartışılır. Bu tartışma hem cezayı hem de şikâyet şartını etkiler. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak yaralanma birinci fıkradaki basit hâli aşıyorsa ve suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m. 89/5).
Kaza olmasa bile bazı davranışlar tek başına suçtur. Aracı başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde kullanmak dört aydan iki yıla kadar hapis gerektirir. Alkol veya uyuşturucu etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde araç kullanmak ise altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m. 179/2-3). Bu iki suçta seri muhakeme usulü uygulanabilir. Ayrıntılar trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve taksirle öldürme yazılarında.
Uzlaştırma, şikâyet ve yaptırım seçenekleri
Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253). Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse soruşturma veya dava sona erer. Taksirle öldürme ise uzlaştırma kapsamında değildir. Süreç için uzlaştırma ve seri muhakeme sayfasına bakabilirsiniz.
Mahkûmiyet hâlinde kısa süreli hapis cezası adli para cezasına veya başka seçenek yaptırımlara çevrilebilir, koşulları varsa ceza ertelenebilir. Bu seçenekler hapis cezaları yazısında anlatılıyor. Taksirle işlenen suçlarda cezanın hafta sonu veya gece infazı gibi imkânlar için infaz hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
İş Kazası ve Taksirli Suçlar Hakkında Merak Edilenler
İş kazasında işçinin de kusuru varsa işveren sorumlu olmaz mı?
Olabilir, ama kusur paylaşılır. Birden fazla kişinin taksiri bulunan olaylarda herkes kendi kusurundan sorumludur. İşçinin kusuru işverenin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; işverenin alması gereken tedbirleri alıp almadığı ayrıca incelenir. Kusur oranları bilirkişi raporuyla belirlenir ve cezanın miktarını etkiler.
Trafik kazasında karşı tarafla anlaşırsam dava düşer mi?
Taksirle yaralamada uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla, dava ise düşme kararıyla sona erer. Taksirle öldürmede ise uzlaştırma yoktur. Bu durumda yakınlarla yapılan anlaşma davayı düşürmez, ancak tazminat talepleri bakımından sonuç doğurabilir.
Hayatını kaybeden işçinin ailesi ceza davasına katılabilir mi?
Evet. Suçtan zarar görenler, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK m. 237). Katılan sıfatını alan aile, delil sunabilir, bilirkişi raporuna itiraz edebilir ve karara karşı kanun yoluna gidebilir. Tazminat talebi ise ayrıca hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
Dayanak mevzuat
Görüşme için
İlk görüşmeden önce konuyu bir iki cümleyle özetlemeniz ve varsa çağrı kâğıdı, tutanak veya kararları yanınıza almanız yeterlidir.
Büro telefonu: 0 312 231 93 93 · Adres ve iletişim formu
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir dosyada süreler ve uygulanacak hükümler suç tarihine ve belgelere göre ayrıca değerlendirilir.
