Şikayetten Vazgeçme: hangi Suçlarda Davayı Düşürür, Ne Zamana Kadar Yapılabilir?

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Komşular arasındaki bir tartışma sonrası şikayet edilmiş, ardından taraflar barışmışsa şikayetten vazgeçme dosyayı bitirir mi? Bazen bitirir, bazen hiçbir etkisi olmaz. Cevap suçun türüne, davanın hangi aşamada olduğuna ve karşı tarafın tavrına bağlıdır.

Türk Ceza Kanunu m. 73, hangi suçlarda şikayetin geri alınabileceğini ve bunun sonucunu birkaç fıkrada düzenler. Zamanaşımı bunlardan farklıdır: m. 72/2 gereği zamanaşımı kendiliğinden uygulanır ve şüpheli ya da sanık ondan vazgeçemez. Mağdurun şikayetten vazgeçmesine ilişkin hükümler ise m. 73/4-7 ile m. 74’te yer alır.

Şikayetten vazgeçme nedir ve neden her suçta sonuç doğurmaz?

Şikayetten vazgeçme, mağdurun daha önce yaptığı şikayetten resmî olarak dönmesi ve bu yönde iradesini yetkili mercie bildirmesidir. Kanun bunu yalnızca soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda sonuç doğuran bir işlem olarak ele alır. Bir suç şikayete bağlı değilse devlet olayı öğrendiği anda soruşturmayı kendiliğinden yürütür; mağdurun fikrini değiştirmesi savcının görevini ortadan kaldırmaz.

Mağdurun vazgeçmesi için faille barışmış olması kanunen şart değildir; ancak uygulamada vazgeçme çoğunlukla bir özür, zararın ödenmesi veya taraflar arasında yazılı bir anlaşma sonrasında gelir. Zararın karşılanması karşılığında vazgeçilmişse bunun belgelendirilmesi, sonradan çıkabilecek tartışmaları önler.

Bu yüzden önce şu soruya bakmak gerekir: Dosyadaki suç şikayete bağlı mı? Aynı olayda hem şikayete bağlı hem de bağlı olmayan suçlar bulunabilir. Örneğin hafif yaralamaya şikayet gerekirken, silahla yaralamada gerekmez. Mağdur bir suçtan vazgeçmiş olsa bile diğer suç yürütülmeye devam eder. Hakaret ile silahlı tehdit aynı mesajda yer alıyorsa hakaret için vazgeçme yapılabilir; silahlı tehdit bakımından ise soruşturma sürer.

Bir suçun şikayete bağlı olup olmadığını anlamanın en güvenilir yolu, ilgili kanun maddesinde “şikayet üzerine” ya da “şikayete bağlıdır” ifadesinin yer alıp almadığına bakmaktır. Savcılığın iddianamede hangi maddeyi uyguladığı da önem taşır; sevk maddesi değişirse şikayet şartı ve vazgeçmenin sonucu da değişebilir.

Şikayetten vazgeçme hangi suçlarda davayı düşürür?

TCK m. 73/4’e göre kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça, suçtan zarar görenin vazgeçmesi davayı düşürür. Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan suçlarda şikayet şartını ve vazgeçmenin etkisini özetler; ayrıntılar suça özgü maddelerde bulunur.

Hakaret ve özel hayat suçları gibi alanlarda şikayet usulü ayrıntılıdır. Bunlar için şerefe karşı suçlar ile özel hayat ve veri suçlarında şikayet usulü yazılarına bakılabilir. Bir suçun şikayete bağlı olduğu anlaşıldığında mağdur açıkça vazgeçmediği sürece yargılama sürer; kovuşturmaya geçildikten sonra bu durum anlaşılırsa CMK m. 158/7 aynı sonucu belirtir.

Şikayetten vazgeçme ne zamana kadar mümkündür?

Kanun vazgeçme için ayrı bir süre koymaz; belirleyici olan hükmün kesinleşip kesinleşmediğidir. Soruşturma evresinde mağdurun vazgeçmesi, kovuşturma şartının ortadan kalkması anlamına gelir ve dosya çoğu zaman savcılıkça kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapatılır. Dava açıldıysa mahkeme, TCK’daki düşme sebeplerinin bulunduğu veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşıldığı hâllerde davanın düşmesine karar verir (CMK m. 223/8).

Hüküm verildikten sonra da, hüküm kesinleşinceye kadar, yani istinaf veya temyiz incelemesi sürerken de vazgeçme mümkündür. Kesinleşmeden sonra yapılan vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz (TCK m. 73/4). Bu fark, süreyi kaçırmanın somut sonucudur.

Diyelim ki Etimesgut’ta iki komşu arasındaki kavga sonrası hafif yaralama nedeniyle dava açıldı ve ilk duruşmada taraflar barıştı. Mağdur duruşmada şikayetinden vazgeçtiğini söylerse, sanık da bunu kabul ettiği takdirde mahkeme davanın düşmesine karar verir. Aynı kavgada silah kullanılmış olsaydı suç şikayete bağlı olmayacağından mağdurun barışması davayı sona erdirmezdi.

Şikayetten vazgeçme için sanığın kabulü gerekir mi?

Kanun burada iki ayrı kural koyar. İlki, iştirak halinde suç işleyen sanıklardan biri hakkındaki vazgeçmenin diğerlerini de kapsamasıdır (m. 73/5). Mağdur bir sanıktan vazgeçip diğerinden vazgeçmeyi sürdüremez; kanun bunu birlikte düşme olarak düzenler.

İkincisi, kanunda aksi yazılmadıkça vazgeçmenin onu kabul etmeyen sanığı etkilememesidir (m. 73/6). Pratikte bu, vazgeçmenin tek başına yeterli olmadığı, sanığın da vazgeçmeyi kabul ettiğini bildirmesi gerektiği anlamına gelir. Kabul etmeyen sanık davanın esastan sonuçlanmasını isteyebilir; çünkü düşme kararı beraat anlamına gelmez, suçlamanın hükme bağlanmadığını gösterir. Sanık kabul etmezse yargılama onun bakımından devam eder.

Şikayetten vazgeçme dilekçesi nasıl yazılır, kime verilir?

Şikayetten vazgeçme dilekçesi için kanunda bir kalıp yoktur; uygulamada beyan, dosya hangi aşamadaysa o makama verilir. Soruşturma sürüyorsa Cumhuriyet başsavcılığına, dava açılmışsa görevli mahkemeye hitaben yazılır. Ankara’da soruşturma dosyası için başvuru Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına, davası görülen dosyada ilgili mahkemeye yapılır. Beyan duruşmada sözlü olarak da yapılabilir ve tutanağa geçirilir.

Vazgeçme beyanını avukat aracılığıyla vermek isteyenler için vekâletnamenin kapsamı önem taşır. Uygulamada vazgeçme gibi sonucu ağır olan işlemler için vekâletnamede bu yetkinin açıkça yazılı olması aranır; vekâletname düzenlemesi için vekâletname sayfasına bakılabilir.

1. Dosyayı belirleyin. Soruşturma numarası, esas numarası veya mahkeme adı dilekçede yer almalıdır.
2. Suçu ve sanığı yazın. Hangi suç nedeniyle şikayet edildiği ve kimin hakkında vazgeçildiği açıkça belirtilmelidir.
3. Açık beyanda bulunun. “Şikayetimden vazgeçiyorum, davanın düşmesini talep ediyorum” gibi net bir ifade kullanın.
4. Tazminat hakkınızı kararlaştırın. Şahsi haklardan da vazgeçiyorsanız bunu ayrıca ve açıkça yazın; yazmıyorsanız bu hakkınız saklı kalır.
5. İmzalayıp teslim edin. Teslim alındı kaydını veya tutanak örneğini saklayın.

Şikayetten vazgeçme ile uzlaşma arasındaki fark nedir?

Uzlaştırma, kamu davası açılmadan önce taraflar arasında uzlaştırmacı aracılığıyla yürütülen bir yoldur. Şikayete bağlı suçlar kural olarak uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-a). Uzlaştırmacı tarafından sunulan teklife yedi gün içinde cevap verilir; verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Edim hemen yerine getirilirse savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.

Vazgeçme ise tek taraflı bir iradedir ve bir edim gerektirmez; ama sanığın kabulüne ihtiyaç duyabilir (m. 73/6). Hakaret, ısrarlı takip ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ise uzlaştırma yapılamaz (CMK m. 253/3); hakaret bakımından ayrıca önödeme yolu vardır (TCK m. 75/6-a-2). Örneğin konut dokunulmazlığı iddiasında taraflar uzlaştırma bürosunda anlaşırsa edim yerine getirildiğinde dosya kapanır; uzlaşma olmazsa mağdur şikayetinden vazgeçerek sonucu kendisi belirleyebilir. Uzlaşmanın işleyişi için ceza davalarında uzlaşma yazısı ve uzlaştırma ve seri muhakeme sayfası okunabilir.

Şikayetten vazgeçince tazminat hakkı da biter mi?

Hayır, kural olarak bitmez. Kamu davasının düşmesi, malların geri alınması ve zararın tazmini için açılan şahsi hak davasını etkilemez (TCK m. 74/2). Ancak mağdur vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (m. 73/7). Bu yüzden dilekçeye “ödemem tamamlandı” ya da “şahsi haklarımdan da vazgeçiyorum” ifadesi yazılıp yazılmayacağı bilinçli karar verilmelidir.

Vazgeçme, daha önce ödenen adli para cezasının veya müsadere edilen şeylerin geri alınmasını da gerektirmez (m. 74/1). Mağdurun hukuk mahkemesindeki tazminat talebi ise ceza davasının düşmesinden bağımsız olarak kendi kurallarına göre görülür. Cezalar ve infaz için hapis cezaları yazısına bakılabilir.

Şikayetten vazgeçme hakkında merak edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.