Güncelleme: Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu, Ankara
Bu sayfada neler var?
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, Türk Ceza Kanununun 102 ile 105. maddeleri arasında düzenlenir: cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz. Bu dosyalarda mağdurun beyanı çoğu zaman delillerin merkezindedir. Bu yüzden hem mağdurun korunmasına hem de sanığın savunma hakkına ilişkin usul kuralları ayrı bir önem taşır. Ankara cinsel suçlar avukatı arayanlar için bu sayfada suç tiplerini, şikâyet kurallarını, mağdurun dinlenmesine ilişkin güvenceleri ve savunmanın dikkat etmesi gereken noktaları özetledik.
Bir bakışta
- Cinsel saldırı
- Beş yıldan on yıla; sarkıntılıkta iki yıldan beş yıla kadar hapis; şikâyete bağlı (TCK m. 102/1)
- Çocukların cinsel istismarı
- Sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis; şikâyet aranmaz (TCK m. 103/1)
- Cinsel taciz
- Şikâyete bağlı; çocuğa karşı altı aydan üç yıla kadar hapis (TCK m. 105)
- Uzlaştırma
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uygulanmaz (CMK m. 253/3)
Suç tipleri ve cezalar
Cinsel saldırı (TCK m. 102). Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etmektir. Temel hâli mağdurun şikâyetine bağlıdır. Fiil vücuda organ veya cisim sokularak işlenirse ceza on iki yıldan az olamaz. Bu fiil eşe karşı işlenmişse soruşturma yine şikâyete bağlıdır. Silahla, birden fazla kişiyle birlikte, kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi gibi hâllerde ceza yarı oranında artırılır.
Çocukların cinsel istismarı (TCK m. 103). On beş yaşını tamamlamamış çocuklara karşı her türlü cinsel davranış, diğer çocuklara karşı ise cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı cinsel davranışlar istismar sayılır. Sarkıntılık düzeyinde kalırsa ceza üç yıldan sekiz yıla kadardır. Failin de çocuk olduğu sarkıntılık hâli dışında şikâyet aranmaz. Bkz. çocukların cinsel istismarı ve basit cinsel istismar ve sarkıntılık.
Reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK m. 104). Cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş bir çocukla cinsel ilişki, şikâyet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir. Fail ile mağdur arasında evlenme yasağı varsa şikâyet aranmaz ve ceza ağırlaşır. Bkz. reşit olmayanla cinsel ilişki.
Cinsel taciz (TCK m. 105). Vücut teması olmaksızın cinsel amaçlı davranışlardır. Mesaj, e-posta veya sosyal medya yoluyla, aynı iş yerinde çalışmanın ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmesi cezayı yarı oranında artırır. Mağdur bu yüzden işini bırakmak veya okulundan ayrılmak zorunda kalmışsa ceza bir yıldan az olamaz. Bkz. cinsel taciz.
Mağdurun dinlenmesi ve korunması
Cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı suçlarında mağdurun vekili yoksa istemi üzerine barodan avukat görevlendirilir. Mağdur on sekiz yaşından küçükse istem de aranmaz (CMK m. 234). Suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş mağdur veya çocuk, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için zorunlu olmadıkça bir kez dinlenir. Dinleme sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanından bir meslek mensubu hazır bulunur (CMK m. 236/2-3).
Organ veya cisim sokularak işlenen istismarda mağdur çocukların soruşturmadaki beyanları, bu çocuklara hizmet veren merkezlerde savcının nezaretinde alınır ve kayda geçirilir. Aynı usul, organ veya cisim sokularak işlenen cinsel saldırı mağdurlarına da uygulanır. Bu durumda kayıt için mağdurun rızası aranır (CMK m. 236/5-6). Böylece mağdurun aynı olayı farklı mercilerde tekrar tekrar anlatması önlenir.
Dikkat: Şikâyete bağlı cinsel suçlarda şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır (TCK m. 73). Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür. Ancak bu suçlar uzlaştırma kapsamında değildir. Bu nedenle taraflar arasında yapılan bir anlaşma, uzlaştırma bürosu aracılığıyla sonuç doğurmaz.
Destek almak isterseniz: Dosyanız cinsel suç ile ilgiliyse ilk iş, sürelerin ve elinizdeki belgelerin doğru okunmasıdır. Tebligatı, tutanakları ve varsa yazışmaları bir araya getirerek görüşmeye gelirseniz, hangi yolların açık olduğunu birlikte değerlendirebiliriz. Ayrıntılar için büronun iletişim bilgileri.
Savunma açısından dikkat edilecekler
Bu suçlarda deliller çoğu zaman mağdur beyanı, adli tıp raporu, mesaj kayıtları ve tanık anlatımlarından oluşur. Savunmanın ilk işi, beyanların tutarlılığını ve olay tarihiyle diğer delillerin uyumunu incelemektir. Çocukların cinsel istismarı ile birinci fıkra dışındaki cinsel saldırı hâlleri, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlardandır (CMK m. 100/3). Bu suçlarda müdafiin dosya inceleme yetkisi hâkim kararıyla kısıtlanabilir. Ancak ifade tutanakları ve bilirkişi raporları kısıtlama dışında kalır (CMK m. 153).
Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda, örneğin çocukların cinsel istismarında, sanığa istem aranmadan müdafi atanır. Yargılamanın ağır ceza mahkemesinde yürüyeceği durumlarda ağır ceza davaları sayfası da yol gösterir. Olay bir aile içi şiddet tablosunun parçasıysa koruma tedbirleri için aile içi şiddet ve koruma kararı sayfasına bakabilirsiniz. Suçların genel görünümü için cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar yazısı hazırlandı.
Cinsel Suçlar Hakkında Merak Edilenler
Cinsel taciz mesajla da işlenebilir mi?
Evet. Cinsel taciz vücut teması gerektirmez. Mesaj, e-posta veya sosyal medya üzerinden cinsel amaçlı iletiler göndermek suçu oluşturabilir. Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılması cezayı yarı oranında artırır. Mesajların ekran görüntüsünün yanında cihazın kendisinin korunması da delil değeri açısından önemlidir.
Mağdur ifadesini değiştirirse dava düşer mi?
Şikâyete bağlı olmayan suçlarda, örneğin çocukların cinsel istismarında, beyan değişikliği davayı düşürmez. Mahkeme hangi beyanın diğer delillerle uyumlu olduğunu değerlendirir. Şikâyete bağlı suçlarda ise şikâyetten açıkça vazgeçilmesi davanın düşmesi sonucunu doğurur.
Olaydan yıllar sonra şikâyette bulunmak mümkün mü?
Şikâyete bağlı olmayan suçlarda soruşturma, dava zamanaşımı dolmadıkça başlatılabilir. Şikâyete bağlı suçlarda ise altı aylık süre fiili ve faili öğrenme tarihinden başlar ve zamanaşımı süresini geçemez. Hangi kuralın uygulanacağı suç vasfına göre belirlenir.
Dayanak mevzuat
Görüşme için
İlk görüşmeden önce konuyu bir iki cümleyle özetlemeniz ve varsa çağrı kâğıdı, tutanak veya kararları yanınıza almanız yeterlidir.
Büro telefonu: 0 312 231 93 93 · Adres ve iletişim formu
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir dosyada süreler ve uygulanacak hükümler suç tarihine ve belgelere göre ayrıca değerlendirilir.
