Güncelleme: Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu, Ankara
Bu sayfada neler var?
Ağır ceza mahkemesi, kanunda en yüksek cezaların öngörüldüğü suçlara bakan ve bir başkan ile iki üyeden oluşan heyetle toplanan ilk derece mahkemesidir. Bu sayfa, Ankara ağır ceza avukatı arayan şüpheli, sanık ve mağdurlar için hangi davaların bu mahkemede görüldüğünü, tutukluluk ve müdafilik kurallarını ve karardan sonraki kanun yollarını bir araya getiriyor. Dosyanın hangi mahkemede görüleceği, iddianamedeki suç vasfına ve o suç için kanunda öngörülen cezaya göre belirlenir.
Bir bakışta
- Görev
- Müebbet, ağırlaştırılmış müebbet ve on yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ile kanunda sayılan diğer suçlar (5235 s. Kanun m. 12)
- Müdafi
- Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda istem aranmadan görevlendirilir (CMK m. 150)
- Tutukluluk
- Kural olarak en çok iki yıl; soruşturma evresinde en çok bir yıl (CMK m. 102)
- Kanun yolu
- İstinaf, ardından kanunda sayılan hâllerde temyiz
Hangi davalar ağır ceza mahkemesinde görülür?
5235 sayılı Kanunun 12. maddesine göre ağır ceza mahkemesi; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar. Yağma, irtikâp, görevli memurun resmî belgede sahteciliği ve hileli iflas gibi bazı suçlar ise cezası ne olursa olsun bu mahkemenin görevindedir. Ankara’daki ağır ceza dosyalarında sık karşılaşılan suçlar şunlardır:
| Suç | Kanundaki ceza | Dayanak |
|---|---|---|
| Kasten öldürme | Müebbet hapis; nitelikli hâllerde ağırlaştırılmış müebbet | TCK m. 81, 82 |
| Yağma | Altı yıldan on yıla; nitelikli hâllerde on yıldan on beş yıla kadar hapis | TCK m. 148, 149 |
| Organ veya cisim sokularak cinsel saldırı | On iki yıldan az olmamak üzere hapis | TCK m. 102/2 |
| Çocukların cinsel istismarı | Sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis; ağır hâllerde daha fazla | TCK m. 103 |
| Uyuşturucu ticareti | On yıldan az olmamak üzere hapis ve adli para cezası | TCK m. 188/3 |
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlaması çoğu zaman bu suçlardan biriyle birlikte gelir. Bağlantılı suçlar tek dosyada birleştirildiğinde dava, görevli olan üst mahkemede, yani ağır ceza mahkemesinde görülür. Örgüt suçunun unsurları için örgüt kurma suçu, kasten öldürmenin nitelikli hâlleri için kasten öldürme yazısına bakabilirsiniz.
Soruşturma evresinde neler olur?
Ağır ceza dosyalarında soruşturma çoğunlukla gözaltıyla başlar. Gözaltı süresi, zorunlu nakil süresi hariç yirmi dört saattir; toplu suçlarda savcı bu süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK m. 91). Gözaltı süresi dolunca kişi ya serbest bırakılır ya da sulh ceza hâkimliğine sevk edilir.
Kasten öldürme, nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, yağma ve uyuşturucu ticareti gibi suçlar CMK m. 100/3’teki katalogda yer alır. Bu suçlarda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir. Yine de hâkim tutuklamanın ölçülü olup olmadığını değerlendirmek ve adli kontrolün yetip yetmeyeceğini tartmak zorundadır. Tutuklamanın şartları ve itiraz yolları tutuklama yazısında anlatılıyor.
Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda şüpheli istemese de barodan müdafi görevlendirilir (CMK m. 150/3). Kendi seçtiği avukatla ifade vermek isteyen kişi bu hakkını da kullanabilir; seçilen avukat geldiğinde görevlendirilen müdafiin görevi sona erer.
Tutukluluk ne kadar sürebilir?
Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk en çok iki yıldır. Zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek uzatılabilir. Uzatma süresi toplam üç yılı, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar ile terör suçlarında beş yılı geçemez. Soruşturma evresinde bu süre kural olarak bir yılla sınırlıdır (CMK m. 102). Çocuklar için süreler daha kısa uygulanır.
Dikkat: Tutukluluğun devamına ilişkin her karara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m. 268). Kovuşturma evresinde tutukluluk her oturumda yeniden değerlendirilir. Her oturumdan önce güncel delil durumuna göre tahliye talebinin yeniden hazırlanması bu yüzden anlamlıdır.
Sürece yeni dahil olduysanız: Taraflardan biri olarak ağır ceza davası ile ilgili bir dosyanın içindeyseniz, haklarınızı zamanında kullanmanın yolu erken bilgi almaktır. İlk görüşmede dosyanın hangi aşamada olduğunu ve önünüzdeki süreleri birlikte çıkarabiliriz; büronun iletişim bilgileri sayfada.
Kovuşturma ve duruşma
İddianamenin kabulünden sonra duruşma hazırlığı yapılır, tanıklar ve bilirkişiler çağrılır. Mahkeme, delillerin tartışılmasından sonra hüküm kurar. Mahkûmiyet dışında beraat, ceza verilmesine yer olmadığı veya düşme kararı da verilebilir. Beraat kararının çeşitleri ve sonrasında istenebilecek tazminat için beraat kararı yazısına bakabilirsiniz.
Mağdur tarafında da benzer bir güvence vardır. Vekili bulunmayan mağdur, alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m. 234). On sekiz yaşını doldurmamış mağdura ise istem aranmadan vekil atanır. Mağdur, hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK m. 237).
Karardan sonra: istinaf ve temyiz
Ağır ceza mahkemesinin hükmüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna gidilir (CMK m. 273). On beş yıl ve daha fazla hapis cezası içeren hükümler, başvuru olmasa bile bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenir (CMK m. 272/1). Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı temyiz yolu kanunda sayılan sınırlar içinde açıktır. Örneğin beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararları temyiz edilemez (CMK m. 286/2).
Suç türüne göre ayrıntılı bilgi için uyuşturucu suçları ve cinsel suçlar sayfalarına, genel usul kuralları için ceza hukuku ve ceza muhakemesi sayfasına bakabilirsiniz.
Ağır Ceza Davaları Hakkında Merak Edilenler
Asliye cezada açılan dava ağır cezaya gönderilebilir mi?
Evet. Yargılama sırasında suçun niteliğinin değiştiği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girdiği anlaşılırsa asliye ceza mahkemesi görevsizlik kararı vererek dosyayı ağır ceza mahkemesine gönderir. Bu durumda zorunlu müdafilik ve tutukluluk süreleri gibi kurallar da yeni suç vasfına göre değerlendirilir.
Ağır ceza dosyasında avukat tutmak zorunlu mu?
Sanığın kendi avukatını seçmesi zorunlu değildir. Ancak alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda, sanığın bir müdafii yoksa baro tarafından istem aranmadan müdafi görevlendirilir. Yani bu dosyalarda sanık hiçbir aşamada müdafisiz yargılanmaz.
Tutuklu sanık istinaf dilekçesini nasıl verir?
Tutuklu sanık, istinaf veya temyiz beyanını bulunduğu ceza infaz kurumunun müdürlüğüne yazılı ya da sözlü olarak bildirebilir. Beyan tutanağa geçirilir ve bu işlem süre bakımından mahkemeye yapılmış sayılır (CMK m. 263). Süre yine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.
Etkin pişmanlık ağır ceza dosyalarında uygulanır mı?
Kanun, bazı suçlar için ayrıca etkin pişmanlık hükmü öngörür. Yağmada zararın giderilmesi (TCK m. 168/3), uyuşturucu ticaretinde suç ortaklarının ve maddenin yerinin bildirilmesi (TCK m. 192) buna örnektir. Uygulama şartları suça göre değişir; genel bir kural yoktur.
Dayanak mevzuat
Görüşme için
İlk görüşmeden önce konuyu bir iki cümleyle özetlemeniz ve varsa çağrı kâğıdı, tutanak veya kararları yanınıza almanız yeterlidir.
Büro telefonu: 0 312 231 93 93 · Adres ve iletişim formu
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir dosyada süreler ve uygulanacak hükümler suç tarihine ve belgelere göre ayrıca değerlendirilir.
