Hesabı Dondurulan Kişi, Banka ve Bağışçı İçin 6415 Sayılı Kanun: Suç, Dondurma Kararı ve Başvuru Yolları

Gözden geçirme: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Bankada hesabınızın kullanıma kapatıldığını ve gerekçe olarak Resmî Gazete’deki bir kararın gösterildiğini öğrendiyseniz, işin dayanağı büyük olasılıkla terörizmin finansmanının önlenmesi hakkında kanun, kısa adıyla 6415 sayılı Kanundur. 28561 sayılı Resmî Gazete’de 16.02.2013’te yayımlanan Kanun birbirine bağlı iki araç getirir: terörizmin finansmanını bir suç olarak tanımlar ve bu suçla bağlantılı görülen kişilerin malvarlığının idari yolla dondurulmasını düzenler.

Bu yazıda Kanunu, suçun unsurları kadar, kararlardan etkilenen üçüncü kişilerin, yani hesabı dondurulan kişinin, ona borçlu olan işverenin, işlem yapan bankanın ve iyi niyetle bağış yapan vatandaşın gözünden ele alıyoruz.

Terörizmin finansmanının önlenmesi hakkında kanun neyi amaçlar?

Kanunun ilk maddesine göre hedef, Türkiye’nin 1999’da kabul edilen terör finansmanıyla mücadele sözleşmesinden ve BM Güvenlik Konseyi kararlarından doğan yükümlülüklerini iç hukuka taşımaktır. Bu doğrultuda üç şey yapar: terörizmin finansmanı suçunu tanımlar, malvarlığının dondurulması usulünü belirler ve bu sürecin yürütülmesini Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığına (MASAK) ve Malvarlığının Dondurulmasını Değerlendirme Komisyonuna verir.

Kanunun iki kavramı günlük hayata doğrudan dokunur. “Fon” kavramı paradan ibaret değildir; değeri parayla ölçülebilen her türlü taşınır ve taşınmaz mal, hak ve alacaklar ile bunların belgeleri bu kapsama girer. “Dondurma” ise mülkiyeti ortadan kaldırmaz; malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini kaldırır veya sınırlar. Yani dondurma bir müsadere değil, geçici bir kısıtlamadır.

Terörizmin finansmanı suçu hangi fiillerle oluşur?

Kanunun 4. maddesi, 3. maddedeki eylemlerin bütünüyle ya da bir bölümüyle finanse edilmesi amacı taşıyan ya da paranın bu eylemlere gideceğini bilip isteyen kişiyi, bir teröriste veya örgüte kaynak aktardığında ya da onun için para topladığında cezalandırır. Sayılan fiiller arasında halkı sindirmek veya bir hükümeti zorlamak amacıyla işlenen kasten öldürme ve ağır yaralama, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki terör suçları ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde yasaklanan eylemler yer alır.

Suçun oluşması için fonun belirli bir eylemle ilişkilendirilmesi ya da fiilen bir suçta kullanılması gerekmez (m. 4/3). Bu, suçu “bağış yapıldığı anda” tamamlanmış hâle getirir.

Bağış yapan ya da para gönderen kişi ne zaman sorumlu olur?

Belirleyici unsur kasttır. Kanun, fonun terör amaçlı kullanılacağının bilinmesini ve istenmesini arar. Diyelim ki bir kişi sosyal medyada gördüğü bir yardım kampanyasına, deprem bölgesi için toplandığı söylenen bir hesaba para gönderdi. Kampanyanın arkasında bir örgütün olduğunu bilmiyorsa, sırf gönderimin yapılmış olması 4. maddedeki suçu oluşturmaz. Ancak gönderim sonrasında öğrenilen bilgiler ve tekrarlanan ödemeler, bilme unsurunun tartışılmasına yol açabilir.

Bu yüzden bağış yapmadan önce kuruluşun resmî kaydını, hesabın kime ait olduğunu ve kampanyanın izinli olup olmadığını kontrol etmek, sonradan açıklama yapmak zorunda kalmamanın en pratik yoludur. Dondurma kararı yayımlanmış bir kişiye ya da onun adına hareket edenlere bilerek fon sağlamak ise ayrıca 15/2 fıkrasındaki suçu oluşturur.

Malvarlığı dondurma kararları hangi yollarla verilir?

Kanun üç ayrı yol öngörür ve her birinin itiraz mekanizması farklıdır.

• Birleşmiş Milletler listeleri (m. 5): Güvenlik Konseyinin 1267, 1988, 1989 ve 2253 numaralı kararlarına dayanan listelerdeki kişiler için Cumhurbaşkanı karar verir; karar yayımlandığı anda bekletilmeden uygulanır. Listeden çıkmak isteyen kişinin başvurusu MASAK’tan Dışişleri Bakanlığına, oradan Konseye ulaştırılır.
• Başka bir devletin istemi (m. 6): Komisyon istemi inceler ve karşılıklılık gözetilir. İstemde bulunan ülke on iki ay içinde ilgili hakkında soruşturma açmazsa dondurmanın kaldırılması mümkündür.
• Yurt içi karar (m. 7): Mahkemece terör örgütü olduğu kesinleşmiş bir yapı ve kişinin bu Kanundaki fiilleri işlediğine dair makul sebepler bulunmalıdır. Komisyonun önerisi üzerine kararı iki bakan, yani İçişleri Bakanı ile Hazine ve Maliye Bakanı ortaklaşa verir. Karar uygulanmaya başladıktan sonra en geç 48 saatte, HSK’nın bu iş için yetkilendirdiği Ankara’daki ağır ceza mahkemesine gönderilir; mahkemenin onay ya da ret için beş günü vardır.

Komisyon her kararı, yayımından başlayarak altı ayı geçmeyen aralıklarla gözden geçirmek zorundadır. Yurt içi dondurmada MASAK, ilgililer hakkında suç duyurusunda da bulunur.

Terörizmin finansmanının önlenmesi hakkında kanun kapsamında hesabı dondurulan kişi ne yapabilir?

Kanun ayrı bir tebligat beklemez: Resmî Gazete’deki yayım, ilgiliye yapılmış tebliğ yerine geçer (m. 11/1). Bu nedenle süreler, kişinin kararı fiilen öğrendiği günden değil, yayım tarihinden işlemeye başlayabilir.

1. Kararı bulun ve kapsamını okuyun. Karar metni; muhatabı, dayanağı, hangi değerleri kapsadığı, ne kadar süreceği ve hangi yollara başvurulabileceği bilgilerini içermelidir.
2. Malvarlığınızı bildirin. Kararın muhatabı, sahip olduğu tüm değerleri ile alacak ve borç ilişkilerini, yayımın ardından 30 günü geçirmeden MASAK’a bildirmekle yükümlüdür.
3. Zorunlu ödemeler için izin isteyin. Yönetim sizde kalır, ama devir ve tüketim yasaktır. Geçimin sürdürülmesi, işletmenin ayakta kalması, kira ve kredi taksitleri, sigorta, çalışan maaşları ya da vekâlet ücreti gibi kalemler için MASAK’tan izin alınması gerekir (m. 13). Devlete yapılan vergi, harç ve prim ödemeleri ise ilke olarak izne bağlı değildir.
4. Kaldırma talebinde bulunun. İlk muhatap Komisyondur; Komisyon talebi kabul etmezse dosyayı yetkili mahkemeye iletir.
5. Mahkeme kararına itiraz edin. Yurt içi kararlarda mahkemenin onay veya kaldırma kararlarına CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir; genel itiraz süresi iki haftadır (CMK m. 268).

Bankalar, işverenler ve borçlular için yükümlülükler

Kararın etkisi yalnızca listedeki kişiyle sınırlı kalmaz. Listedeki kişiye borcu olan ya da ondan alacaklı olan herkes, tutarı Kuruma bildirmek zorundadır; bunun için yayımdan sonra 30 günlük süre vardır. Kayıtlarında kişiye ait değer bulunan bankalar ve diğer kurumlar için süre daha kısadır: MASAK’ın isteminden sonraki yedi gün. Kişiye para ödenecekse bu ancak kendi adına açılmış hesaba yatırılarak yapılabilir (m. 13/5).

Diyelim ki bir işveren, çalışanının maaşını elden ödemeyi sürdürdü. Kanuna göre karara rağmen yapılan işlemler geçersizdir (m. 10). Ayrıca kararı uygulamayan, uygulamayı savsaklayan ya da geciktiren kişi 15/1 fıkrasına göre cezalandırılır. Fiil bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmişse tüzel kişiye on bin liradan iki milyon liraya kadar idari para cezası uygulanır; işlemin tutarı belirlenebilmişse ceza bu tutarın altında kalamaz (m. 15/3). Kanundaki tutarlar nominal olup güncel değerleri ayrıca kontrol edilmelidir.

İyi niyetli üçüncü kişiler tamamen korumasız değildir: Türk Medeni Kanununun iyi niyetin korunmasına ilişkin hükümleri saklı tutulmuştur (m. 10). Uygulama, MASAK’ın istemi üzerine CMK m. 128/3-7’deki yöntemlerle yapılır: tapu ve araç sicillerine şerh düşülür, bankalara bildirim yapılır. Karardan sonra kişinin eline geçen yeni değerler de otomatik olarak kapsama girer (m. 12).

Soruşturma aşamasında hangi kurallar uygulanır?

Terörle Mücadele Kanunundaki usul ve infaz kuralları bu suçta da geçerlidir (m. 4/7). Ayrıca şirket yönetimi için kayyım atanması, iletişimin tespiti, gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme tedbirlerine (CMK m. 133, 135, 139, 140) ve kontrollü teslimata başvurulabilir (m. 4/8). Suç yabancı bir devlet veya uluslararası kuruluş aleyhine işlenmişse soruşturma Adalet Bakanının talebine bağlıdır (m. 4/6).

Bu suçlar uzlaştırma listesinde yer almaz (CMK m. 253) ve cezaların üst sınırları altı ayı aştığından önödeme de uygulanmaz (TCK m. 75). Örgüt ilişkisinin nasıl değerlendirildiğini görmek için örgüt kurma suçu ve anayasal düzene karşı suçlar yazılarımıza, soruşturmada uygulanabilecek koruma tedbirlerinin genel çerçevesi için tutuklama rehberimize bakabilirsiniz.

Kanun metninde bazı eski kurum adları hâlâ geçer; örneğin 8. maddede “Hazine Müsteşarlığı” ifadesi yer alır. 7262 ile eklenen hükümler ise bugünkü teşkilata uygun biçimde bakan düzeyinde yetki tanımlar.

Malvarlığı Dondurulan Kişilerin ve Bağışçıların Soruları

Malvarlığına ilişkin kararlar hem ceza hem idare hukukunu ilgilendirir. Genel bilgi için ceza hukuku ve idare ve vergi hukuku sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku, uzlaştırma ve arabuluculuk süreçlerinde çalışmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.