Ateşli Silahlar ve Bıçaklar: Evdeki Silah, Çocuk Güvenliği, Bıçak Taşıma ve Silahla Tehdit Edilenin Hakları

Gözden geçirme: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Diyelim ki babanızdan kalan bir tabanca yıllardır dolapta duruyor ve ruhsatının ne durumda olduğunu bilmiyorsunuz; ateşli silahlar ve bıçaklar konusundaki 6136 sayılı Kanun bu tabloya nasıl bakar? Aynı kanun, okul çantasındaki bir çakıdan silah kaçakçılığına kadar geniş bir alanı düzenler. 2024’te 7533, 2026’da 7593 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler de cezaları ve yükümlülükleri değiştirdi. Bu yazı konuyu önce evinde silah bulunduran aileler ve silahla tehdit edilen kişiler açısından, sonra şüphelinin karşılaştığı ceza ve usul kuralları açısından anlatıyor.

Ateşli silahlar ve bıçaklar kanunu neyi düzenler?

6136 sayılı Kanunun tam adı “Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun”dur. Kanun ateşli silahları ve mermilerini, 7533 sayılı Kanunla eklenen namlu, sürgü, gövde, çerçeve ve mekanizma başı gibi ana parçaları ve yalnızca saldırı ve savunma için yapılmış bıçak ve aletleri kapsar. Bunların ülkeye sokulması, yapılması, satılması, satın alınması, taşınması ve bulundurulması bu Kanuna tabidir.

Bıçak tarafında sınır, 4. maddedeki listeyle çizilir. Kama, sustalı çakı, muşta ve boğma teli gibi yalnızca saldırı ve savunma amacıyla üretilmiş aletler bu listede yer alır. Evde kullanılan aletler, hekimlik, sanayi, tarım ve spor amaçlı gereçler ile bir mesleğin gerektirdiği bıçaklar ise kapsam dışında tutulmuştur. Mutfak bıçağı bu nedenle kural olarak 6136’nın konusu değildir; ancak aşağıda göreceğimiz gibi saldırı amacıyla taşınması ayrıca cezalandırılır.

Ruhsat tarafında temel kural 6. maddededir: Taşıma da bulundurma da olsa ruhsatın geçerliliği beş yıldır ve bu süre harç ödenerek uzatılır. Süresi dolduktan sonra altı ay içinde yenilenmeyen ruhsat iptal edilir; şartları taşıyan kişiye idari para cezası ödemesi kaydıyla yeniden ruhsat verilebilir.

Evde ruhsatsız silah bulunursa ne olur?

Ruhsatsız silahla ilgili cezalar 13. maddede, silahın niteliğine ve miktarına göre kademelendirilmiştir. Aşağıdaki tablo, her kademenin hangi usul imkânlarıyla birlikte geldiğini de gösterir:

Miras kalan silahlar bu açıdan ayrıca önem taşır. Ruhsat sahibinin vefatı, sağlık durumu, satın alma veya devir nedeniyle yapılması gereken ruhsat işlemlerinde kanundaki yükümlülüklere aykırı davranılırsa, fiil suç olarak değil idari para cezasıyla karşılanır (m. 13/5). Bulundurma izni olan silahı taşınma nedeniyle nakil izin belgesi almadan yeni konuta götürmek de aynı tutarda idari para cezası gerektirir (m. 13/6). Bu hükümlerin somut duruma uyup uymadığı, ruhsatın geçmişi ve işlemlerin zamanlamasıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Silahın çocuğun eline geçmesi artık suç mu?

Evet. 7593 sayılı Kanunla eklenen 13/A maddesi 18 Ağustos 2026’dan beri uygulanıyor. Silahını gereken özeni göstermeden saklayan ve bu yüzden bir çocuğun silaha ulaşmasına yol açan kişi, olay daha ağır cezalı bir suç oluşturmuyorsa bir ila üç yıl hapisle cezalandırılır. Maddenin metni ruhsatlı ve ruhsatsız silah arasında ayrım yapmaz.

Bu hüküm geriye yürümez. 18 Ağustos 2026’dan önce yaşanan olaylarda 13/A uygulanamaz; çünkü işlendiği zaman suç sayılmayan bir fiil nedeniyle kimseye ceza verilemez (TCK m. 7/1). Silahı ele geçiren çocuk birine zarar verirse, olayın koşullarına göre taksirle yaralama veya öldürme gibi daha ağır suçlar da gündeme gelebilir.

Bıçak taşımak ne zaman suç, ne zaman kabahat olur?

Üç ayrı rejim vardır. Birincisi, 4. maddedeki listede yer alan bıçak ve aletlerdir. Bu aletlerin alım satımı, üzerinde taşınması veya evde tutulması altı ay ila bir yıl hapis ile yirmi beş günden aşağı olmayan adli para cezası gerektirir (m. 15/1); sayı veya nitelik bakımından vahim hâlde ceza artırılır. İthalat, imalat ve bir yerden başka bir yere taşıma gibi fiiller ise 14. maddede daha ağır cezaya bağlanmıştır.

İkincisi, kanunun kapsamı dışındaki mutfak bıçağı gibi aletlerdir. Bunlar olayın koşullarına göre sırf saldırı niyetiyle taşınıyorsa üç aya kadar hapis ya da bunun yerine adli para cezası verilir (m. 15/4). Bu fıkrada ceza üst sınırı altı ayı aşmadığı için önödeme yolu açıktır.

Üçüncüsü, 2026’da getirilen yeni kabahattir. 7593 sayılı Kanunla Kabahatler Kanununa eklenen 43/C maddesiyle, 6136’nın dışında kalan bıçak ve benzeri kesici aletleri reşit olmayanlara satmak yasaklandı; çocukların bu aletleri alması ve üzerinde taşıması da yasak kapsamına girdi. Kanundaki idari para cezası beş bin lira, aletlerin sayısı veya niteliği vahimse on bin liradır. On beş yaşını doldurmamış çocuk hakkında ise mülki amir, Çocuk Koruma Kanunu kapsamında tedbir için çocuk hâkimine başvurur. Çocuklara ilişkin yasak 18 Ağustos 2026’dan beri geçerlidir; ruhsatlı yerler dışında satışı yasaklayan bent ise 1 Aralık 2026 itibarıyla uygulanacak.

Silahla tehdit edilen kişi ne yapabilir?

Silahın tehditte veya yaralamada kullanılması, 6136’dan ayrı olarak TCK’daki suçları ağırlaştırır. Silahla tehdit iki yıldan yedi yıla kadar hapis gerektirir (TCK m. 106/2-a). Silahla kasten yaralamada da ceza artırılır ve şikâyet aranmaz (TCK m. 86/3-e). Olayda kullanılan silah ruhsatsızsa, 6136’daki suç da ayrıca soruşturulur.

Uzlaştırma açısından tablo nettir. Tehdit suçunda yalnızca birinci fıkra uzlaştırma listesindedir; silahla tehdit bu listede yer almaz. Kasten yaralamanın üçüncü fıkrası da kapsam dışında bırakılmıştır (CMK m. 253/1-b). Bu nedenle silahın kullanıldığı olaylarda uzlaştırmacı çağrılmaz; dosya genel hükümlere göre ilerler.

1. Güvenliğinizi sağlayın ve hemen bildirin. 112’yi arayın ya da en yakın kolluk birimine başvurun; silahın türünü ve kimde olduğunu anlatın.
2. Delilleri koruyun. Mesajları, kamera kayıtlarını ve tanıkların iletişim bilgilerini saklayın.
3. Koruma tedbiri isteyin. Aile içi veya yakın ilişkideki şiddet tehlikesinde hâkim, 6284 sayılı Kanun m. 5/1-g uyarınca şiddet uygulayanın izinli silahlarını kolluğa teslim etmesine karar verebilir.
4. Davaya katılın. Kamu davası açıldığında hüküm verilinceye kadar katılma talebinde bulunabilirsiniz (CMK m. 237).

Silah kaçakçılığı ve kurusıkı dönüştürme

12. madde; silah, mermi veya ana parçaları yurda sokma, izinsiz üretme, taşıma, satma ve bu amaçla bulundurma fiillerini cezalandırır. Temel hâlde hapis beş ila on iki yıl, adli para ise 500 ila 5.000 gün arasında belirlenir. Fiilin iki veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmesi, örgüt faaliyeti, silahın niteliği ve miktarın vahameti cezayı artırır; askeri amaçlı savaş silahlarında ceza ayrıca bir kat artırılır (Ek m. 5).

Kurusıkı diye bilinen, ses veya gaz fişeği atan bir silahın teknik müdahaleyle gerçek silaha çevrilmesi, 7533 sayılı Kanundan bu yana izinsiz üretimle bir tutuluyor ve kaçakçılık cezasına bağlanıyor. Çevrilen silahların adedi ve özelliği ağır bir tablo oluşturmuyorsa hâkim cezayı üçte bir ile yarı arasında azaltır. Böyle bir silahı edinen ya da yanında tutan kişi için ise 13. madde uygulanır. Silah kaçakçılığı, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasındadır (CMK m. 100/3-b) ve yargılamayı ağır ceza mahkemesi yapar.

Silah taşımanın yasak olduğu yerler

Ek 1. madde, ruhsat olsa bile ateşli silah taşınamayacak yerleri sayar. Mahkeme salonları ve duruşmalar, ceza infaz kurumları, hastanelerin psikiyatri bölümleri, eğitim kurumları ve öğrenci yurtları, siyasi parti toplantıları, toplantı ve gösteri yürüyüşleri, sendika ve dernek yerleri, spor karşılaşmaları ve grev yapılan işyerleri bunlardandır.

Bu yerlerde ruhsatsız silah veya yasak bıçakla bulunan kişiye ilgili kanundaki cezanın iki katı verilir. Ruhsat sahibi olup bu alanlara silahıyla giren kişiye ise elli günden aşağı olmayan adli para cezası verilir; ruhsatı bulundurmaya çevrilir ve ceza infaz edildikten veya düştükten sonra beş yıl geçmedikçe kendisine taşıma ruhsatı verilmez.

Önödeme, erteleme, zamanaşımı ve suç tarihi

6136 suçları için özel bir uzlaştırma hükmü yoktur ve bu suçlar CMK m. 253 listesinde yer almaz. Buna karşılık bazı fıkralar farklı usullere açıktır. 13/3 ile 15/1-3’teki suçlar seri muhakeme kapsamındadır (CMK m. 250/1-b). Üst sınırı altı ayı aşmayan 13/4 ve 15/4 önödemeye tabidir. Üst sınırı üç yıl veya daha az olan 13/3 ve 13/A gibi hâllerde kamu davasının açılmasının ertelenmesi de değerlendirilebilir.

Suç tarihi büyük fark yaratır. 7533 sayılı Kanunun 13. maddedeki değişiklikleri 30 Kasım 2024’te yürürlüğe girdi. Değişiklikten önce 13/1’de öngörülen hapis bir ila üç yıl, adli para ise 30 ila 100 gün arasındaydı. Önceki olaylarda eski ve yeni hüküm karşılaştırılır, fail lehine olan uygulanır (TCK m. 7/2). Dava zamanaşımı 13/1 için sekiz yıl, 12/1 ve 13/2 için on beş yıldır (TCK m. 66/1).

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Merak Edilenler

İlgili yazılar: Çocuk Koruma Kanunu ve 7593 değişiklikleri, seri muhakeme usulü, tutuklama ve katalog suçlar ve ceza davalarında uzlaşma. Ceza dosyalarında destek için Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku, uzlaştırma ve arabuluculuk süreçlerinde çalışmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.