Güncelleme: Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu, Ankara
Bu sayfada neler var?
Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi, ceza dosyasının kapandığı anlamına gelmez. Hükmedilen cezanın ne kadarının cezaevinde geçirileceği, ne zaman denetimli serbestliğe çıkılabileceği, cezanın evde çektirilip çektirilemeyeceği ve adli sicil kaydının ne zaman silineceği ayrı kurallara bağlıdır. Ankara infaz hukuku avukatı arayan hükümlüler ve yakınları için bu sayfada 5275 sayılı İnfaz Kanununun temel hükümlerini ve 2025–2026 değişikliklerini özetledik.
Bir bakışta
- Koşullu salıverilme
- Süreli hapiste kural olarak cezanın yarısı; bazı suçlarda üçte ikisi (5275 m. 107)
- Denetimli serbestlik
- Açık cezaevinde, koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü (5275 m. 105/A)
- Konutta infaz
- Kadın, çocuk ve 65 yaş üstünde toplam üç yıla kadar hapis (5275 m. 110/2)
- Arşiv kaydının silinmesi
- Kural olarak arşive alınmadan itibaren beş yıl (5352 m. 12)
Koşullu salıverilme: cezanın ne kadarı yatar?
Süreli hapis cezasına mahkûm olanlar cezalarının yarısını, müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar yirmi dört yılını, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar otuz yılını iyi hâlli olarak cezaevinde geçirirse koşullu salıverilebilir (5275 m. 107/2). Kasten öldürme, işkence ve eziyet, bazı cinsel suçlar ile özel hayata karşı suçlar gibi kanunda sayılan suçlarda bu oran üçte ikidir. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda da üçte iki uygulanır.
7593 sayılı Kanunla 18 Ağustos 2026’dan itibaren değişen 107/5. fıkraya göre, hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirdiği bir gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün sayılır. Ancak kasten öldürme, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçları bu kuralın dışındadır. Koşullu salıverilmeye ilişkin değişiklikler infaz rejiminin “derhâl uygulanır” kuralının istisnasıdır. Bu hükümlerde lehe kanun ilkesi geçerlidir (TCK m. 7/3). Bu yüzden hesap suç tarihine göre ayrıca yapılmalıdır. Örnek hesaplar koşullu salıverilme ve infaz hesaplama rehberinde.
Açık cezaevi ve denetimli serbestlik
Kapalı cezaevindeki hükümlü, kalan süresi ve iyi hâli gibi şartları sağladığında açık cezaevine ayrılabilir. Açık cezaevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse kalan cezasını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda geçirebilir (5275 m. 105/A/1). 7550 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre bunun için koşullu salıverilme tarihine kadar cezaevinde geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri, her hâlde en az beş gün cezaevinde geçirilmiş olmalıdır.
Sıfır ila altı yaş arasında çocuğu olan kadın hükümlüler için bu süre iki yıl, ağır hastalık, engellilik veya ileri yaş nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlüler için üç yıldır. Adli para cezası ödenmediği için hapse çevrilen hükümlüler bu usulden yararlanamaz. Denetimli serbestlikteki hükümlü kamuya yararlı bir işte çalıştırılabilir, konutta gözetim altında tutulabilir veya belirli yerlere gitmesi yasaklanabilir. Yükümlülüklere aykırılık, kalan cezanın cezaevinde çektirilmesine yol açar. Ayrıntılar denetimli serbestlik ve açık cezaevine ayrılma rehberlerinde.
Karar vermeden önce: Bu tür dosyalarda, özellikle infaz veya adli sicil ile ilgili süreçlerde, atılan tek bir yanlış adım süre kaybına yol açabilir. Bir teklifi kabul etmeden ya da bir kararı itirazsız bırakmadan önce belgelerinizi bir avukatla gözden geçirmek size uygun seçeneği netleştirir. İletişim yolları için büronun iletişim bilgileri.
Cezanın konutta, hafta sonu veya gece çektirilmesi
İnfaz hâkimi, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme dışındaki taksirli suçlarda toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının hafta sonları ya da geceleri cezaevinde çektirilmesine karar verebilir (5275 m. 110/1). Hafta sonu infazı, iş ve aile durumuna göre hafta içi günlerde de uygulanabilir.
| Hükümlü | Konutta çektirilebilecek toplam ceza |
|---|---|
| Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişi | Üç yıl veya daha az |
| 70 yaşını bitirmiş kişi | Dört yıl veya daha az |
| 75 yaşını bitirmiş kişi | Beş yıl veya daha az |
| 80 yaşını bitirmiş kişi (7550 ile eklendi) | Altı yıl veya daha az |
| Doğumdan itibaren altı ay geçen kadın | Beş yıl veya daha az |
Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevi koşullarında hayatını yalnız sürdüremeyeceği tespit edilen hükümlünün cezası da, toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmuyorsa konutunda çektirilebilir (5275 m. 110/3). Konutta infazın şartları ev hapsi rehberinde anlatılıyor.
Adli sicil ve arşiv kaydı
Cezanın infazı tamamlandığında adli sicil bilgisi silinir ve arşiv kaydına alınır (5352 m. 9). Arşiv kaydı, kural olarak bu tarihten itibaren beş yıl geçince tamamen silinir. Ancak Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna yol açan mahkûmiyetlerde bu süre, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş, alınmamışsa otuz yıldır (5352 m. 12). Yasaklanmış hakların geri verilmesi için kural olarak infazın tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi ve bu sürede iyi hâlli yaşandığı kanaatinin oluşması gerekir (5352 m. 13/A). Kayıt türleri adli sicil kaydı silme rehberinde.
Pratikte: İnfaz hesabı yapılırken tutuklulukta ve gözaltında geçen süreler mahsup edilir. Müddetnamedeki hesapta hata olduğunu düşünüyorsanız, cezanın hesabında duraksama bulunduğu gerekçesiyle infaz hâkimliğinden karar istenebilir (5275 m. 98). Müddetnamenin bir örneğini cezaevi idaresinden veya savcılık infaz bürosundan almak ilk adımdır.
Hapis cezasının paraya çevrilmesi ve ertelenmesi gibi hükümden önceki seçenekler için hapis cezaları yazısına, yargılama süreci için ceza hukuku ve ceza muhakemesi sayfasına bakabilirsiniz.
İnfaz Hukuku Hakkında Merak Edilenler
Koşullu salıverilen kişi yeniden suç işlerse ne olur?
Koşullu salıverilen hükümlü, cezaevinde geçirmesi gereken süre kadar bir denetim süresine tabidir. Bu sürede kasıtlı bir suç işler veya kendisine yüklenen yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar ederse koşullu salıverilme kararı geri alınır. Cezaevinde yeniden geçirilecek sürenin hesabı kanundaki özel kurallara göre yapılır.
Adli para cezası ödenmezse hapse çevrilir mi?
Evet. Ödenmeyen adli para cezası, kural olarak kamuya yararlı işte çalıştırma yoluyla ya da doğrudan hapse çevrilerek infaz edilir. Bu şekilde hapse çevrilen hükümlüler denetimli serbestlik usulünden yararlanamaz.
Sabıka kaydı ile arşiv kaydı aynı şey mi?
Hayır. Adli sicil kaydı, halk arasında sabıka kaydı olarak bilinir ve cezanın infazı tamamlanana kadar görünür. İnfaz tamamlanınca kayıt arşive alınır. Arşiv kaydı yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak ya da kanunda sayılan amaçlarla görülebilir, beş yıl sonra ise tamamen silinir.
Dayanak mevzuat
Görüşme için
İlk görüşmeden önce konuyu bir iki cümleyle özetlemeniz ve varsa çağrı kâğıdı, tutanak veya kararları yanınıza almanız yeterlidir.
Büro telefonu: 0 312 231 93 93 · Adres ve iletişim formu
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir dosyada süreler ve uygulanacak hükümler suç tarihine ve belgelere göre ayrıca değerlendirilir.
