Güncelleme: Ahmet Mutlu Hukuk Bürosu, Ankara

Bu sayfada neler var?
  1. Bilişim alanındaki suçlar
  2. Özel hayat ve kişisel veriler
  3. Dijital delil nasıl toplanır?
  4. Mağdur ne yapabilir?
  5. Bilişim Suçları Hakkında Merak Edilenler

Sosyal medya hesabınız ele geçirildi, kartınızdan tanımadığınız harcamalar yapıldı ya da özel fotoğraflarınız izniniz olmadan paylaşıldı. Bu olayların hepsinde delil ekranda durur ama kısa sürede kaybolabilir. Ankara bilişim suçları avukatı arayanlar için bu sayfada Türk Ceza Kanunundaki bilişim suçlarını, özel hayat ve kişisel veri suçlarını, dijital delillerin nasıl toplandığını ve şüpheli ile mağdurun bu süreçteki haklarını anlattık.

Bir bakışta

Sisteme girme
Hukuka aykırı giriş veya sistemde kalma (TCK m. 243)
Verileri bozma
Altı aydan üç yıla kadar hapis; banka veya kamu sisteminde yarı oranında artırım (TCK m. 244)
Kart kötüye kullanımı
Üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası (TCK m. 245/1)
Dijital delil
Bilgisayar araması ve kopya alma hâkim kararıyla (CMK m. 134)

Bilişim alanındaki suçlar

Türk Ceza Kanununun “Bilişim Alanında Suçlar” bölümü dört temel suç düzenler. Bilişim sistemine girme suçu, bir sistemin tamamına veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girmeyi ya da orada kalmayı kapsar. Bu fiil nedeniyle veriler yok olur veya değişirse ceza artar. Sisteme girmeden veri akışlarını teknik araçlarla izlemek de ayrıca suçtur (TCK m. 243). Sistemi engelleme ve verileri bozma suçunda amaç sistemin işleyişine zarar vermek veya verileri yok etmek, değiştirmek, başka yere göndermektir (TCK m. 244). Bu fiillerle haksız çıkar sağlanması da ayrı bir fıkrada cezalandırılır.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, başkasına ait bir kartı ele geçirip rızası olmadan kullanarak yarar sağlamaktır. Sahte kart üretmek veya kullanmak daha ağır cezalar gerektirir. Suç ayrılık kararı verilmemiş eşin veya birlikte yaşanan kardeşin zararına işlenirse cezaya hükmolunmaz. Zararın giderilmesi hâlinde malvarlığı suçlarındaki etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (TCK m. 245). Bu suçlarda kullanılmak üzere cihaz, program veya şifre üretmek, satmak ya da bulundurmak da suçtur (TCK m. 245/A). Suçların ayrıntılı listesi bilişim suçları yazısında.

Bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak işlenen dolandırıcılık ise ayrı bir suçtur: nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158/1-f). Sahte alışveriş siteleri, kendini banka görevlisi olarak tanıtan aramalar ve “kripto yatırım” vaatleri bu kapsamda değerlendirilir. Ayrıntılar dolandırıcılık ve ekonomik suçlar sayfasında.

Özel hayat ve kişisel veriler

İnternet ortamında en sık karşılaşılan şikâyetler aslında bilişim bölümünde değil, özel hayata karşı suçlar arasında yer alır. Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmek iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir. Bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanmasında da aynı ceza verilir (TCK m. 134/2). Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek ise iki yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m. 136). Ayrıntılar için özel hayatın gizliliğini ihlal ve verileri ele geçirme ve yayma yazılarına bakabilirsiniz.

Elde edilen görüntülerle birini bir şey yapmaya zorlamak ise şantaj suçunu oluşturur. Bu durumda delillerin korunması ayrıca önem kazanır. Bkz. şantaj suçu.

Pratik bir adım: Elinizdeki evrakı tarih sırasına koyun ve bilişim suçu ile ilgili sorularınızı not edin. Büroyla yapacağınız ilk görüşmede bu liste, dosyanın kısa sürede değerlendirilmesini sağlar. Randevu ve adres için büronun iletişim bilgileri sayfasına göz atabilirsiniz.

Dijital delil nasıl toplanır?

Soruşturmada şüphelinin kullandığı bilgisayar ve programlarda arama yapılması ve kayıtlardan kopya çıkarılması için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmalıdır. Ayrıca başka surette delil elde etme imkânı olmamalıdır. Kararı hâkim verir. Gecikmede sakınca varsa savcı da verebilir, ancak savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Onay verilmezse alınan kopyalar derhâl imha edilir (CMK m. 134/1).

Cihaza el konulduğunda sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır. Bu yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilir (CMK m. 134/3-4). Şifre çözülüp gerekli kopyalar alındıktan sonra el konulan cihaz gecikmeden iade edilir. Savunma açısından imaj alma işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, delilin bütünlüğünü gösteren kayıtlar ve kopyanın teslim edilip edilmediği ilk bakılacak noktalardır.

Pratikte: Mağdursanız ekran görüntüsü almakla yetinmeyin. Mesajın veya paylaşımın bağlantısını, tarihini, gönderen hesabın kullanıcı adını not edin ve cihazı silmeyin. Ekran görüntüsünün, WhatsApp yazışmasının ve HTS kaydının delil değeri ceza davasında dijital delil rehberinde anlatılıyor.

Mağdur ne yapabilir?

Şikâyet dilekçesiyle Cumhuriyet başsavcılığına başvurulabilir. Kart harcamalarında banka ile yapılan itiraz yazışmaları, hesap ele geçirmede platformun güvenlik bildirimleri ve giriş kayıtları dosyaya eklenmelidir. Özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçlar şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi altı aydır. Kişisel verileri kaydetme, hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçları ise şikâyete bağlı değildir (TCK m. 73, 139). İnternette yayımlanan ve kişilik hakkını ihlal eden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden ayrıca istenebilir.

İnternet üzerinden yapılan hakaret ve tehditler için basın ve ifade suçları sayfasına bakabilirsiniz.

Bilişim Suçları Hakkında Merak Edilenler

Eski sevgilimin hesabına şifresini bildiğim için girdim; bu suç mu?

Şifreyi bilmek sisteme girme yetkisi vermez. Hesap sahibinin rızası olmadan hesaba girmek veya orada kalmaya devam etmek TCK m. 243 kapsamında suç oluşturabilir. Hesaptaki yazışmaların başkasına gösterilmesi ise ayrıca özel hayat veya kişisel veri suçlarını gündeme getirebilir.

Kartım çalınıp kullanıldı; parayı bankadan geri alabilir miyim?

Ceza soruşturması ile bankaya karşı hukuki talep ayrı yürür. Kartın çalındığını fark eder etmez bankaya bildirmek ve harcamalara itiraz etmek gerekir. Ceza dosyasında ise failin tespiti için POS kayıtları ve kamera görüntüleri istenir. Bu kayıtlar belli süre saklandığı için başvurunun gecikmemesi önemlidir.

El konulan telefonum ne zaman iade edilir?

Kanun, şifrenin çözülmesi ve gerekli kopyaların alınmasından sonra el konulan cihazların gecikmeden iade edilmesini öngörür (CMK m. 134/2). İade gecikiyorsa savcılığa veya sulh ceza hâkimliğine başvurularak iade talep edilebilir. Cihaz müsadereye konu bir eşya değilse kopya alındıktan sonra el koymanın sürdürülmesi için gerekçe gösterilmesi gerekir.

Görüşme için

İlk görüşmeden önce konuyu bir iki cümleyle özetlemeniz ve varsa çağrı kâğıdı, tutanak veya kararları yanınıza almanız yeterlidir.

Büro telefonu: 0 312 231 93 93 · Adres ve iletişim formu

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir dosyada süreler ve uygulanacak hükümler suç tarihine ve belgelere göre ayrıca değerlendirilir.