Hesabınız Ele Geçirildi, Kartınız Kullanıldı: Bilişim Alanındaki Suçlarda Mağdurun Yol Haritası (TCK 243–246)

Gözden geçirme: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Sabah telefonunuza tanımadığınız bir cihazdan giriş yapıldığı bildirimi geliyor, ardından e-postanızın şifresi değişiyor ve banka hesabınızdan bilmediğiniz bir harcama çıkıyor. Bu tür olaylar, Türk Ceza Kanunu’nun bilişim alanındaki suçları düzenleyen 243 ila 246. maddelerine girer. Bu yazı, olayı yaşayan kişinin hangi maddeye dayanacağını ve hangi adımları atacağını sırasıyla anlatıyor.

Yaşadığınız olay hangi bilişim suçuna girer?

TCK’nın onuncu bölümü “Bilişim Alanında Suçlar” başlığını taşır ve dört ana davranışı cezalandırır: sisteme izinsiz girmek, sistemi bozmak veya verilerle oynamak, banka ve kredi kartlarını kötüye kullanmak ve bu suçlar için özel araç üretmek ya da dağıtmak. İnternet üzerinden işlenen her suç bu bölüme girmez; hakaret veya dolandırıcılık gibi fiiller kendi maddelerinde kalır.

Hesabınıza izinsiz girildiyse: TCK 243

243/1, izin olmadan bir sisteme ya da sistemin bir bölümüne girmeyi ve izin bittiği hâlde içeride kalmayı suç sayar; yaptırım bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. “Kalmaya devam etmek” ifadesi önemlidir: başlangıçta izinle girilen bir sistemde izin sona erdikten sonra işlem yapılmaya devam edilmesi de kapsama girebilir.

Diyelim ki eski bir iş arkadaşınız, ayrıldıktan sonra da şirketin ortak klasörüne erişmeyi sürdürüyor. Bu davranış 243/1 kapsamında değerlendirilebilir. Girilen sistem yalnızca bedel karşılığı yararlanılan bir sistemse, örneğin ücretli bir yayın platformuysa, ceza yarısına kadar indirilir.

Girişin sonucunda sistemdeki veriler kaybolmuş ya da farklılaşmışsa 243/3 uygulanır ve hapis 6 ay ile 2 yıl arasında belirlenir. 2016’da 6698 sayılı Kanunla eklenen 243/4 ise sisteme hiç girmeden, teknik araçlarla veri nakillerini izleyen kişiyi bir ila üç yıl hapisle cezalandırır. Kamuya açık bir kablosuz ağda başkalarının trafiğini dinlemek bu fıkraya örnek gösterilebilir.

Veriler silindi ya da sistem çöktü: TCK 244

244. maddenin ilk fıkrası sistemin kendisini korur: bilişim sistemini durduran ya da düzgün çalışmasını bozan kişi için hapis 1 ile 5 yıl arasındadır. İkinci fıkra ise içerikle ilgilidir; verileri silmek, bozmak, değiştirmek, açılamaz hâle getirmek, sisteme yabancı veri eklemek veya verileri başka bir yere aktarmak 6 ay ile 3 yıl arasında hapisle karşılanır. Fidye yazılımıyla dosyaların şifrelenmesi ikinci fıkranın tipik görünümüdür.

Saldırıya uğrayan bilişim sistemi bir bankaya, kredi kurumuna ya da kamu kurumuna aitse ceza yarı oranında artırılır. Failin bu yolla kendine ya da bir başkasına haksız kazanç elde ettiği, ancak olayın ayrı bir suç tanımına girmediği durumda 244/4 uygulanır: hapis 2 ile 6 yıl arasındadır, yanına en çok 5.000 gün adli para eklenir.

Banka kartınız kullanıldıysa ne yapmalısınız?

TCK 245, kart suçlarını üç ayrı fıkrada ele alır. Birinci fıkra, bir yolla başkasının kartını eline geçiren kişinin bu kartı sahibinin izni olmadan kullanıp çıkar elde etmesini düzenler; hapis 3 ile 6 yıl arasındadır, ayrıca adli para cezası verilir. Başkalarının hesaplarıyla ilişkilendirilmiş sahte kart üretmek, satmak veya satın almak üç ila yedi yıl, sahte kartla yarar sağlamak ise dört ila sekiz yıl hapisle karşılanır.

Aile içi kullanımda özel bir kural vardır. Kartı kullanan kişi kart sahibinin yakın ailesindense 245/4 devreye girer ve bu kişiye ceza verilmez. Kapsamda ayrılık kararı bulunmayan eş, anne-baba ve çocuklar gibi üstsoy ile altsoy, aynı dereceden kayın hısımları, evlatlık ilişkisinin tarafları ve aynı evde oturan kardeşler vardır. Örneğin evde yaşayan yetişkin bir çocuğun annesinin kartını izinsiz kullanması bu kapsama girer. Zararın hukuk yoluyla istenmesi ise mümkündür.

Bilişim yoluyla zarar gördünüz: ilk adımlar ve delil

Bir bilişim olayının hemen ardından atılan adımlar hem zararı sınırlar hem de soruşturmanın dayanacağı delili korur. Panikle yapılan işlemler, örneğin cihazı sıfırlamak ya da yazışmaları silmek, sonradan telafi edilemeyen delil kayıplarına yol açabilir. Önerilen sıra şudur:

1. Erişimi geri alın. Şifreleri değiştirin, tanımadığınız cihazların oturumlarını kapatın, iki aşamalı doğrulamayı açın.
2. Kayıtları saklayın. Giriş bildirimleri, e-postalar, mesajlar ve banka işlem dökümlerinin ekran görüntülerini tarih görünecek biçimde alın.
3. Bankayı bilgilendirin. Kartı kullanıma kapattırın ve itiraz başvurusunu yazılı yapın.
4. Şikâyette bulunun. CMK m. 158’e göre başvuru Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir.
5. Cihazı korumaya alın. Telefonu veya bilgisayarı sıfırlamak delili yok edebilir; incelemeden önce bu adımı atmayın.

Şikâyet dilekçesinin içeriği de önemlidir. Olayın başladığı tarih ve saat, fark ettiğiniz ilk belirti, hangi hesap ya da cihazın etkilendiği, bankaya ve platforma yaptığınız bildirimlerin tarihleri kısa maddeler hâlinde yazılabilir. Şüpheli hakkında bir tahmininiz varsa bunu dayanaklarıyla birlikte belirtmek, bilişim incelemesinin yönünü belirlemede yardımcı olur.

Soruşturmada şüphelinin bilgisayarında arama, kopyalama ve el koyma CMK m. 134’e göre yapılır. Anayasa Mahkemesi 12 Şubat 2026 tarihli, E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla bu maddeyi iptal etmiştir; iptal hükmü 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar madde uygulanmaya devam eder; sonrasındaki düzenleme takip edilmelidir.

Zarar giderilirse ne olur, uzlaştırma yapılabilir mi?

243 ile 245/A arasındaki fiiller, uzlaştırma kapsamındaki suçları sayan CMK m. 253’te bulunmaz; şikâyet şartı da taşımaz. Bu nedenle mağdur ile şüpheli anlaşsa bile soruşturma devam eder. Bunun tek ayrıksı durumu, 253/1-c’deki çocuklara özgü kuraldır: adli süreçteki bir çocuk söz konusuysa ve zarar gören bir birey ya da özel şirketse, üst sınırı üç yılı aşmayan fiillerde uzlaştırma denenir.

Kart suçunda ise zararın giderilmesinin açık bir karşılığı vardır. TCK 245/5, birinci fıkradaki fiillere malvarlığı suçlarındaki etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanacağını söyler. TCK 168’e göre fail, kovuşturma başlamadan önce zararı aynen geri vererek veya tazmin ederek tamamen giderirse ceza üçte ikiye kadar, kovuşturma başladıktan sonra ama hükümden önce giderirse yarısına kadar indirilir. Kısmi ödemede mağdurun rızası aranır. Bu düzenleme, zararın giderilmesi için tarafların iletişim kurmasına pratik bir zemin hazırlar; ancak ceza davasını düşürmez.

İnternet üzerinden yapılan dolandırıcılık ise ayrı bir maddeye girer. Dolandırıcılığın bilişim sistemleri ya da bankalar araç edinilerek işlenmesi TCK 158/1-f’de ağırlaştırıcı sebep olarak sayılır; bu durumda hapsin alt sınırı dört yıla çıkar. Ayrıntılar için dolandırıcılık yazımıza bakabilirsiniz.

Yasak cihaz ve programlar neden ayrıca cezalandırılır?

TCK 245/A, bir cihazın, programın, şifrenin veya güvenlik kodunun münhasıran bilişim suçları için yapılması ya da oluşturulması durumunu hedef alır. Bu araçları imal etmek, yurda sokmak, alıp satmak, devretmek veya yanında tutmak 1 ile 3 yıl arasında hapis ve adli para cezası gerektirir.

“Münhasıran” kelimesi sınırı çizer. Güvenlik testi için de kullanılabilen genel amaçlı yazılımlar kendiliğinden bu kapsama girmez; ürünün yapılış amacı belirleyicidir. Kişisel verilerin ele geçirilmesiyle kesişen durumlar için verileri ele geçirme suçu yazımıza göz atabilirsiniz.

Ele geçirilen hesap üzerinden sizin adınıza işlem yapılması ya da kimlik bilgilerinizin başka bir başvuruda kullanılması ayrı suç tiplerini gündeme getirir. Bu ihtimaller için kimlik bilgilerinin kullanılması ve özel hayatın gizliliğini ihlal yazılarımıza bakabilirsiniz. Bir bilişim olayında birden fazla suçun aynı anda soruşturulması olağandır; şikâyet dilekçesinde yaşananları kronolojik olarak anlatmak savcılığın doğru nitelendirme yapmasını kolaylaştırır.

Görevli mahkeme, zamanaşımı ve şirketlerin durumu

Bilişim bölümündeki suçların hiçbirinde üst sınır on yılı aşmadığından davalar asliye ceza mahkemesinde görülür. Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yılı geçmeyenlerde (243’ün bütün fıkraları, 244’ün ilk iki fıkrası ve 245/A) sekiz yıl, 244/4 ile 245’in ilk üç fıkrasında on beş yıldır.

Suçla yararına haksız çıkar sağlanan tüzel kişiler hakkında TCK 246 uyarınca güvenlik tedbirleri uygulanır. Şirket sistemlerine yönelik saldırılarda hem şirketin mağdur olarak başvurusu hem de iç güvenlik politikaları önem kazanır; bu konuda bilişim hukuku çalışma alanımıza bakabilirsiniz.

Bilişim Suçu Mağdurlarının Sık Sorduğu Sorular

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku, uzlaştırma ve arabuluculuk süreçlerinde çalışmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.