Darp Raporu Nasıl Alınır? Basit Tıbbi Müdahale ve Şikâyet Süresi

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Darp raporu, bir saldırı sonrasında hekimin yaraları ve şikâyetleri inceleyerek düzenlediği adli muayene raporudur. Kavga sonrası evine dönen birinin kolundaki morluğu ertesi gün fotoğraflaması ile aynı gün acil servise gidip rapor alması, dosyanın ilerleyen aşamasında çok farklı ağırlıkta delillerdir. Raporun içeriği, suçun hangi fıkraya girdiğini, uzlaştırma imkânını ve şikâyetin gerekip gerekmediğini doğrudan etkiler.

Bu yazıda raporun nasıl alındığı, rapor türleri, “basit tıbbi müdahale” ifadesinin ne anlama geldiği ve altı aylık şikâyet süresinin nasıl işlediği anlatılıyor. Kasten yaralama suçunun cezaları ve ağırlaşmış hâller ayrı bir yazıda ayrıntılı olarak işleniyor. Burada raporun kendisine, yani belgeyi elde etme ve kullanma sürecine odaklanıyoruz.

Darp raporu nedir, hangi belgeye bu ad verilir?

Darp raporu kanunda tanımlanmış bir terim değildir. Günlük dilde, yaralama olayından sonra bir hekimin düzenlediği ve vücuttaki bulguları, hastanın anlattığı olayı ve tedavi ihtiyacını kaydeden adli muayene raporuna denir. Hukukta aranan, belgenin bir bilirkişi niteliğinde yetkili hekim tarafından hazırlanması ve yaralanmanın derecesini ortaya koymasıdır.

Rapor, hâkim ve savcının kullanacağı tıbbi bir görüştür; kendi başına suçun işlendiğini ya da kimin işlediğini göstermez. Rapor yaralanmanın varlığını ve ağırlığını belgeler; kimin yaptığı, tanık ifadesi, kamera kaydı ve diğer delillerle ortaya çıkar. Şikâyet etmek için rapor şart değildir; ancak şikâyetin ardından savcılık, kişiyi adli muayeneye yönlendirir.

Sağlık mesleği mensubu, görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaştığında yetkili makamlara bildirmek zorundadır; bildirmeyen veya gecikme gösteren kişi bir yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşır (TCK 280). Bu nedenle darp izleriyle sağlık kuruluşuna başvuran kişi için olayın ayrıca yetkili makama bildirilmesi beklenir.

Darp raporu nasıl alınır?

En doğrudan yol, olaydan sonra en yakın hastanenin acil servisine ya da adli muayene yapan sağlık kuruluşuna gitmektir. Muayene sırasında yaralanma nedeninin bir saldırı olduğunu açıkça söylemek, ağrı ve şikâyetleri anlatmak, her bulgunun rapora geçmesi için önemlidir. Hekim, vücuttaki bulguları ve gerekli görürse röntgen gibi tetkik sonuçlarını raporuna yazar.

Karakola veya Cumhuriyet başsavcılığına gidilmişse, şikâyetin alınmasından sonra kolluk veya savcılık kişiyi adli muayeneye yönlendirir. Mağdurun vücudu üzerinde muayene yapılması veya örnek alınması için kural olarak hâkim ya da mahkeme kararı gerekir; mağdurun rızası varsa ayrı karar aranmaz (CMK 76/1-2). Kadının muayenesi, istemi hâlinde ve olanaklar elverdiğinde kadın hekim tarafından yapılır (CMK 77).

1. Güvenliği sağlayın. Tehlike sürüyorsa 155 Polis veya 156 Jandarma hattını arayın; kadına yönelik şiddette ALO 183 ve KADES de kullanılabilir.
2. Muayeneye gidin. Hastane acil servisine başvurun ve olayın saldırı sonucu olduğunu hekime açıkça söyleyin.
3. Her bulguyu gösterin. Morluk, şişlik, kesik ve ağrı noktalarını tek tek gösterin; hekimin rapora yazmasını sağlayın.
4. Raporun örneğini alın. Raporun içeriğini ve tarihini kontrol edin; eksik varsa düzeltilmesini isteyin.
5. Delilleri toplayın. Fotoğraf, mesaj, tanık adı ve kamera kayıtlarını saklayın.
6. Şikâyet edin. Raporu, kolluk veya savcılığa yaparak başladığınız şikâyete ekleyin.

Darp raporu türleri nelerdir?

Uygulamada birkaç farklı rapor adı kullanılır. Bunlar kanunda ayrı ayrı sayılmış kategoriler olmayıp, düzenleyen kuruma ve zamanlamaya göre ortaya çıkar. Aşağıdaki tablo, aşamaları sade biçimde özetliyor; ad ve içerik, kurum ve hekime göre farklılaşabilir.

Adli Tıp Kurumunda vücut dokunulmazlığına karşı suçlar ile işkence ve eziyet suçlarına ilişkin işler ikinci ihtisas kuruluna aittir (4 sayılı CBK m.17/2-b). Üniversitelerin adli tıp birimleri de resmi bilirkişi sayılır. Adli Tıp Kurumunun yapısı ve rapora itiraz yolları ayrı yazılarda anlatılıyor.

Basit tıbbi müdahale nedir, rapor neden bu ifadeyi arar?

TCK 86/2’ye göre kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafifse, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezası verilir. Kadına karşı işlenirse alt sınır dokuz aydan az olamaz. Temel hâl ise 86/1’e göre bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir.

Kanun “basit tıbbi müdahale” kavramını tanımlamaz. Uygulamada genellikle kabul edilen yaklaşıma göre pansuman, ağrı kesici veya kısa süreli istirahatle düzelen yaralar bu sınıfa girer; dikiş, ameliyat ya da uzun tedavi gerektiren yaralar bu sınırı aşabilir. Bu değerlendirmeyi yapan mahkemedir; raporda hekimin “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” ibaresini kullanıp kullanmadığı belirleyicidir. Kanun metninde “iş ve güçten kalma günü” gibi bir ölçüt yoktur; rapordaki gün sayısı tek başına fıkrayı belirlemez.

Darp raporunda şikâyet süresi kaç aydır?

Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi altı aydır. Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar ve bu süre geçerse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK 73/1-2). Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralama (86/2) şikâyete bağlıdır; temel hâl (86/1) ve 86/3’teki nitelikli hâllerde ise şikâyet aranmaz.

Rapor tarihi ile şikâyet süresi aynı şey değildir. Süre, olayın ve failin öğrenildiği günden işler; rapor alınması süreyi durdurmaz veya yeniden başlatmaz. Dolayısıyla darp raporunu aldıktan sonra beklemek, hak kaybı doğurabilir. Şikâyet yazılı yapılabileceği gibi, tutanağa geçirilmek üzere sözlü de yapılabilir; Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurulur (CMK 158/1, 158/5).

Şikâyetten vazgeçme de aynı maddede düzenlenir. Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazını engellemez. Birden çok şüpheli varsa biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar, ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/4-6). Bu ayrıntılar, hakaret ve tehdit gibi başka şikâyete bağlı suçlarda da benzer işler; örneğin şerefe karşı suçlar yazısına bakılabilir.

Darp raporundan sonra uzlaştırma yapılabilir mi?

Evet, kasten yaralama suçlarında çoğunlukla yapılabilir. CMK 253/1-b, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kasten yaralamayı (86/3 hariç) ve ihmali davranışla işlenen yaralamayı (88) uzlaştırma kapsamına alır. Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tabi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Teklif yapıldıktan sonra yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK 253/4).

Uzlaştırmacı, dosyadaki belgelerin örneği kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri sonuçlandırır; büro bu süreyi her defasında en fazla yirmi gün olmak üzere iki kez uzatabilir (CMK 253/12). Raporun içeriği, tarafların hangi tutumla uzlaşma görüşmesine katıldığını etkiler; çünkü zararın derecesi tazminat ve uzlaşma bedelinin belirlenmesinde önem taşır. Süreç ayrıntıları ceza davalarında uzlaşma yazısında anlatılıyor.

Uzlaşma sağlanamazsa ve iddianame kabul edilirse, hafif yaralamanın üst sınırı iki yılı geçmediği için asliye ceza mahkemesi, basit yargılama usulü uygulayıp uygulamayacağına da karar verebilir (CMK 251). Temel hâldeki 86/1’in üst sınırı üç yıl olduğundan bu usul o hâlde işlemez.

Rapor eksik veya çelişkili çıkarsa ne yapılır?

Rapor olay sırasındaki yaralanmayı yeterince göstermiyorsa, bulgular hekimin yorumuyla uyuşmuyorsa ya da iki ayrı rapor arasında fark varsa, taraflar bilirkişi incelemesi için istemde bulunabilir. Bilirkişi incelemeleri tamamlandığında yeni inceleme yapılması veya itirazların bildirilmesi için süre verilir; istemler reddedilirse gerekçeli karar üç gün içinde verilir (CMK 67/5).

Çelişkiyi çözmek için dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi istenebilir. Kurum içinde ihtisas kurulu ile hastane gibi dış kuruluşların raporları arasındaki çelişkileri Adli Tıp Üst Kurulu inceler ve kesin karara bağlar (4 sayılı CBK m.16/1). Bu yol mahkeme veya savcılık kararıyla işler; kişiler doğrudan başvuramaz. Bilirkişi raporlarına itirazın ayrıntıları ayrı bir yazıda anlatılıyor.

Şiddete uğrayan kişiler için başka hangi yollar vardır?

Darp ve yaralama olayı aile içinde veya yakın ilişkide yaşanmışsa, ceza soruşturmasından ayrı olarak 6284 sayılı Kanun’a göre uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim yasağı gibi tedbirler istenebilir. Bu tedbirler ve başvuru yolları aile içi şiddet ve koruma kararları sayfasında ele alınıyor. Acil durumda ALO 183, 155 Polis, 156 Jandarma ve KADES uygulaması kullanılabilir.

Süreçte ceza avukatından hukuki yardım alınabilir. Mağdur ve katılan için vekil, şüpheli ve sanık için müdafi olarak görev yapan avukat, raporun içeriğini dosyadaki diğer delillerle karşılaştırır, şikâyet süresini takip eder ve uzlaştırma görüşmelerinde dosyayı inceler.

Darp raporu hakkında merak edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.