Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu: Tanık, Sürücü ve Kazada Yaralanan İçin TCK 179 Rehberi

Gözden geçirme: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, TCK 179’da düzenlenen ve ortada bir kaza olmasa da cezalandırılan bir genel tehlike suçudur. Maddenin üç fıkrası üç ayrı davranışı hedef alır: yol işaretleriyle ve teknik sistemlerle oynamak, aracı başkalarını tehlikeye atacak biçimde kullanmak ve güvenle sürüş yapamayacak hâldeyken direksiyona geçmek. Bu yazıda konuyu hem sürücü hem de yolda tehlikeye maruz kalan ya da kazada yaralanan kişi açısından ele alıyoruz.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu hangi davranışları kapsar?

Birinci fıkra altyapıya yönelik müdahaleleri cezalandırır. Trafik işaretlerini sökmek, yerini değiştirmek, yanlış işaret vermek, yola engel koymak ya da sinyalizasyon gibi teknik işletim sistemlerine müdahale etmek bu kapsamdadır. Bu davranış başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı için bir tehlike doğurmuşsa ceza bir yıldan altı yıla kadar hapistir. Hüküm karayolunun yanında deniz, hava ve demiryolu ulaşımını da kapsar. Örneğin şantiye önüne konan uyarı levhalarını geceleyin kaldırıp kenara atan kişi, bu nedenle bir aracın çukura düşme tehlikesi doğmuşsa TCK 179 kapsamında sorumlu tutulabilir.

İkinci fıkra sürüş biçimini hedef alır. Aracı, insanların hayatı, sağlığı veya malı açısından tehlikeli olabilecek şekilde kullanan kişiye dört aydan iki yıla kadar hapis verilir. Kalabalık bir caddede aniden şerit değiştirerek araçların arasından geçmek, yaya yoğunluğu olan bir bölgede yarış yapmak gibi davranışlar bu açıdan tartışılır.

Üçüncü fıkra sürücünün hâline bakar. Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle güvenli sürüş yapamayacak durumdayken araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır. Bu fıkrada ayrıca somut bir tehlike doğması aranmaz; sürücünün hâli yeterlidir.

Tehlikeli sürüşe tanık olan biri ne yapabilir?

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu şikâyete bağlı değildir. Bu nedenle tehlikeli bir sürüşü gören herkes Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa ihbarda bulunabilir (CMK m. 158). Araç içi kamera kayıtları ve telefonla çekilen görüntüler, plaka, tarih, saat ve yer bilgisiyle birlikte sunulduğunda soruşturmanın başlaması kolaylaşır.

Alkollü araç kullanma hangi eşikte suça dönüşür?

Alkollü araç kullanma ile ilgili kurallar iki ayrı kanunda yer alır. Karayolları Trafik Kanunu (2918) m. 48 idari yaptırımı, TCK 179/3 ise cezai sorumluluğu düzenler. İki kanunun eşikleri farklıdır ve bazı durumlarda ikisi aynı anda uygulanır.

Beş yıl içinde tekrar eden alkollü araç kullanma ihlallerinde tutarlar artar: İkincisinde 50.000 TL ve iki yıl, üçüncü ve sonrasında 150.000 TL ve her defasında beş yıl ehliyetin geri alınması öngörülür. Bu tutarlar 7574 sayılı Kanunla belirlenmiş olup 27 Şubat 2026’dan beri uygulanmaktadır; her yıl başında yeniden değerleme oranında artırılır (2918 Ek m. 3).

Kontrol noktasında ve kazadan sonra süreç nasıl işler?

1. Cihazla ölçüm. Kolluk, alkol veya uyuşturucu tespiti için teknik cihaz ya da test kiti kullanır.
2. İtiraz hakkı. Cihaz sonucuna itiraz eden sürücü, adli tıp birimine veya Sağlık Bakanlığına bağlı bir kuruluşa götürülür; kan, tükürük veya idrar örneği alınır.
3. Kazada zorunlu muayene. Yaralanmalı, ölümlü veya kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur.
4. Ölçümü reddetme. Ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti beş yıl geri alınır (2918 m. 48/9).
5. Tutanak ve dosya. 1,00 promil üstü tespitlerde tutanak savcılığa iletilir ve ceza soruşturması başlar.

İdari para cezasının ödenmesi, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu nedeniyle yürüyen ceza soruşturmasını sona erdirmez. Kanun, 0,50 promil üstü için idari cezanın “fiil bir suç oluştursa bile” uygulanacağını açıkça belirtir. İki süreç birbirinden bağımsız yürür.

Kazada yaralanan kişi için uzlaştırma ne anlama gelir?

Alkollü araç kullanma ya da tehlikeli sürüş bir kazayla sonuçlandığında dosyaya yeni suçlar eklenir. Kazada biri yaralandıysa taksirle yaralama (TCK m. 89) gündeme gelir. Temel hâlin cezası 7571 sayılı Kanunla dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Taksirle yaralama şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra dışındaki hâllerde fiil bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m. 89/5).

Taksirle yaralama, CMK m. 253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Buna karşılık trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu listede yer almaz. CMK m. 253/3, uzlaştırmaya elverişli bir suçun kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağını söyler. TCK 179’un belirli bir kişiyi değil, genel olarak trafikteki herkesi koruduğu düşünüldüğünde bu kuralın somut dosyaya nasıl yansıyacağı ayrıca değerlendirilir.

Uzlaştırma yoluna gidilirse, yaralanan kişi tedavi giderleri, iş göremezlik ve araç hasarı gibi kalemleri belgeleriyle masaya getirmelidir. Uzlaşma belgesindeki edim yerine getirilmezse bu belge ilam niteliğinde sayılır ve icraya konulabilir (CMK m. 253/19). Görüşmede söylenenler ise hiçbir dosyada delil olarak kullanılamaz.

Seri muhakeme, erteleme ve paraya çevirme mümkün mü?

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu için usul bakımından en önemli ayrıntı şudur: TCK 179’un ikinci ve üçüncü fıkraları seri muhakeme kapsamındadır (CMK m. 250/1-a-3). Bu fıkraların üst sınırı iki yıl olduğundan savcı önce kamu davasının açılmasının ertelenmesini değerlendirebilir; bu karar verilmezse seri muhakeme teklifi gündeme gelir. Şüphelinin teklifi müdafii huzurunda kabul etmesi hâlinde ceza yarı oranında indirilir.

Genel yargılamada da seçenekler açıktır. İki yıl veya daha az hapis ertelenebilir ya da hükmün açıklanması geri bırakılabilir; bir yıl veya daha az hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Birinci fıkradaki suç ise altı yıllık üst sınırı nedeniyle bu kurumların önemli bir kısmının dışında kalır. Tüm fıkralar asliye ceza mahkemesinin görev alanındadır.

Şüpheli sürücü açısından nelere dikkat edilmeli?

Alkollü araç kullanma iddiasıyla ifadeye çağrılan sürücü için ilk mesele ölçümün nasıl yapıldığıdır. Cihaz sonucuna itiraz edilip edilmediği, itiraz edildiyse örneğin ne zaman ve nerede alındığı tutanaktan kontrol edilmelidir. Ölçüm ile sürüş arasındaki zaman farkı ve tutanaktaki saat bilgileri de önem taşır.

TCK 179/2 dosyalarında ise tartışma genellikle sürüşün gerçekten tehlikeli olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. Yolun durumu, trafik yoğunluğu, hız ve çevredeki kişiler bu değerlendirmenin unsurlarıdır. Seri muhakeme teklifi gelirse, kabulün sonuçları müdafiyle birlikte ele alınmalıdır; çünkü teklif ancak müdafii huzurunda kabul edilebilir.

7550 değişikliği: suç tarihi neden önemli?

4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu cezalarını iki noktada ağırlaştırdı. İkinci fıkradaki hapsin alt sınırı üç aydan dört aya çıktı. Üçüncü fıkra ise önceden ikinci fıkranın cezasına atıf yapıyordu; artık kendi ceza aralığına, altı aydan iki yıla kadar hapse sahiptir.

Bu nedenle 4 Haziran 2025’ten önce işlenen fiillerde eski ve yeni hükümler karşılaştırılır ve fail lehine olan uygulanır (TCK m. 7/2). Dava zamanaşımı ise birinci fıkra için on beş, ikinci ve üçüncü fıkralar için sekiz yıldır (TCK m. 66/1-d, e).

Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu Hakkında Merak Edilenler

İlgili yazılar: trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma, seri muhakeme usulü, taksirle öldürme ve kusur ve ceza davalarında uzlaşma. Kaza sonrası süreç için Tazminat ve Sorumluluk Hukuku ve Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukuku sayfalarına bakabilirsiniz.

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku, uzlaştırma ve arabuluculuk süreçlerinde çalışmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için suç tarihi, deliller ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.