Elektronik kelepçe (elektronik izleme) şiddet mağdurunu nasıl korur?

Son mevzuat kontrolü: 5 Kasım 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: 6284 sayılı Kanun m.12 ve 13; Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Dair Yönetmelik

Uzaklaştırma veya yaklaşma yasağı kararı almak, şiddet mağduru için önemli bir adımdır. Ancak birçok mağdurun aklında aynı soru kalır: şiddet uygulayan kişi karara uymazsa ve kapıma gelirse bunu kim, ne zaman fark edecek? 6284 sayılı Kanun kapsamında uygulanan elektronik izleme, yani halk arasındaki adıyla elektronik kelepçe, bu soruya teknik bir cevap verir. Sistem, şiddet uygulayanın konumunu anlık olarak izler ve yasak bölgeye yaklaştığında kolluğu harekete geçirir.

Bu yazıda elektronik izlemenin hangi hukuki dayanağa sahip olduğunu, kimin hakkında ve hangi şartlarla karar verildiğini, mağdurun bu tedbiri nasıl talep edebileceğini, mağdura verilen cihazın ve yasak bölgenin nasıl çalıştığını anlatıyoruz. İhlal hâlinde izlenen prosedürü, tedbirin süresini ve uzatılmasını, kişisel verilerin nasıl korunduğunu da açıklıyoruz. Yazının sonunda sık sorulan sorulara verilen kısa cevaplar da yer alıyor. Böylece koruma kararınızı daha güçlü hâle getirecek bu imkânı bilinçli bir şekilde değerlendirebilirsiniz.

Elektronik kelepçe nedir, hangi kanuna dayanır?

Elektronik kelepçe, şiddet uygulayan kişinin ayak veya kol bileğine takılan ve konumunu sürekli olarak izleme merkezine bildiren bir cihazdır. Hukuki dayanağı, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair 6284 sayılı Kanunun 12. maddesidir. Bu maddeye göre Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarının uygulanmasında hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemler kullanılabilir. Aynı madde, kişilerin ses ve görüntülerinin dinlenemeyeceğini, izlenemeyeceğini ve kayda alınamayacağını da açıkça hükme bağlar; sistem yalnızca konum takibi yapar. Bu yönüyle elektronik izleme, mağdurun güvenliğini artırırken şiddet uygulayan kişinin özel hayatına da kanunda çizilen sınırlar içinde müdahale eder.

Uygulamanın ayrıntıları, 4 Eylül 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmelik Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının ortak çalışmasıdır. Takip, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki izleme merkezi tarafından yedi gün yirmi dört saat yürütülür. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının duyurusuna göre sistem, 2021 yılının başında 81 ilde etkin hâle getirilmiştir.

Elektronik izleme kararı kimin hakkında ve hangi şartlarla verilir?

Cihaz, şiddet uygulayan ve Yönetmelikte yükümlü olarak adlandırılan kişiye takılır. Mağdura ise ayrı bir alıcı cihaz verilir. Elektronik izleme kararını aile mahkemesi hâkimi verir. Önemli bir nokta şudur: Yönetmeliğe göre teknik takip kararı, tek başına uygulanamaz; mutlaka uzaklaştırma, yaklaşma yasağı gibi bir önleyici tedbir kararıyla birlikte verilir. Başka bir ifadeyle elektronik kelepçe, mevcut koruma kararının uygulanıp uygulanmadığını denetleyen bir araçtır. Koruma kararının nasıl alındığını koruma kararı başvurusu yazımızda anlattık.

Talep üzerine ilk olarak vakanın teknik takibe elverişli olup olmadığı değerlendirilir. Bu değerlendirmede Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi, kısaca ŞÖNİM, bünyesindeki komisyonun görüşü önem taşır. Şiddetin tekrarlanma ihtimali, önceki tedbir ihlalleri, tehdit içeriği ve mağdurun ikamet ettiği yerin özellikleri gibi unsurlar dikkate alınır. Varsayımsal bir örnekte, yaklaşma yasağına rağmen iş yerinin önünde birkaç kez görülen eski eşle ilgili olarak mağdurun yaptığı talep, ŞÖNİM tarafından değerlendirilir ve uygun bulunursa aile mahkemesinden karar istenir.

Mağdur elektronik izleme talebini nasıl yapar?

Yönetmelik, teknik takip kararının ŞÖNİM, kolluk, mağdur veya Cumhuriyet savcısının talebiyle alınabileceğini öngörür. Bu nedenle mağdurun kendisi de talepte bulunabilir. Talep, koruma kararı başvurusuyla birlikte yapılabileceği gibi, mevcut bir koruma kararı devam ederken şiddet uygulayanın davranışları nedeniyle sonradan da istenebilir. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurularda harç ve yargılama gideri alınmaz; mağdurun bu talep için masraf ödemesi gerekmez. Talebinizi yazılı yapmanız, dosyada iz bırakması açısından faydalıdır.

1. Mevcut kararınızı belirleyin. Koruma kararınız varsa dosya numarasını ve kararın süresini not edin; yoksa önce tedbir talebinde bulunun.
2. Gerekçenizi hazırlayın. Yasağa rağmen yaklaşma, takip, tehdit mesajı veya ısrarlı arama gibi olayları tarih sırasıyla yazın.
3. Başvuru yerini seçin. Talebinizi aile mahkemesine, ŞÖNİM’e veya kolluğa iletin; dilekçede teknik takip istediğinizi açıkça belirtin.
4. Bölge bilgilerini verin. Konutunuzun, iş yerinizin ve çocukların okulunun adreslerini doğru şekilde paylaşın.

Gerekçenizi desteklemek için tehdit içeren mesajların ekran görüntüleri, arama kayıtları, tanık bilgileri ve daha önceki ihlallere ilişkin tutanaklar faydalı olur. Koruma tedbiri için şiddete dair delil aranmasa da teknik takibin gerekliliğini anlatan somut bilgiler, değerlendirmeyi hızlandırır. Tehdit mesajlarının hukuki niteliğini tehdit suçu, sizi sürekli izleyen ve rahatsız eden davranışları ise ısrarlı takip suçu yazılarımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz. Bu belgeleri dilekçenize ek olarak sunmanız yeterlidir.

Mağdura verilen cihaz ve yasak bölge nasıl çalışır?

Karar uygulanmaya başladığında şiddet uygulayan kişiye bilek cihazı takılır, mağdura ise yanında taşıyacağı bir alıcı cihaz teslim edilir. Mahkeme kararında yer alan asgari mesafe sisteme kaydedilir ve harita üzerinde işaretlenir. Yönetmelik farklı bölge kavramları kullanır. Yasak bölge, mağdurun konutu, iş yeri, okulu ve benzeri yerlerdir. Tampon bölge ise yasak bölgenin çevresinde, izleme merkezi ve uygulama ekibince belirlenen ara bölgedir. Bu ara bölge, ihlal gerçekleşmeden önce uyarı yapılabilmesine imkân verir.

Mağdura verilen cihazın her zaman yanınızda, şarjlı ve çalışır durumda olması korumanın etkili olması için önemlidir. Cihazda bir arıza fark ederseniz veya şarj sorunu yaşarsanız durumu vakit kaybetmeden ŞÖNİM’e ya da kolluğa bildirin. Adresiniz, iş yeriniz veya çocukların okulu değişirse bu bilgiyi de paylaşmanız gerekir; aksi hâlde yeni adresiniz yasak bölge olarak tanımlanmamış olabilir. Cihazın kullanımına ilişkin sorularınızı teslim sırasında görevlilere sormaktan çekinmeyin.

Şiddet uygulayan yasak bölgeye yaklaşırsa ne olur?

İzleme merkezi, Yönetmelikte uyarı ve ihlal olarak iki aşamalı bir süreç izler. Yükümlünün tampon bölgeye girmesi, cihazını taşımaması veya şarj etmemesi ve cihaza müdahale etmesi uyarı gerektiren hâllerdir. Uyarıya rağmen yasak bölgeye girmesi veya cihaza müdahaleye devam etmesi ise ihlal prosedürünü başlatır. İhlal sürerse ya da cihaz çıkarılırsa acil çağrı hatları ve kolluk birimleri devreye girer, konum bilgisi paylaşılır ve ekipler mağdurun bulunduğu yere yönlendirilir.

İhlal hâlinde tutanak düzenlenir ve Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmek üzere kolluğa iletilir. Yükümlüye karar tebliğ edilirken kurallara uymamanın zorlama hapsiyle sonuçlanabileceği ihtar edilir. 6284 sayılı Kanunun 13. maddesine göre tedbir kararına aykırılık hâlinde hâkim kararıyla ilk seferde üç günden on güne kadar, tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi uygulanır ve toplam süre altı ayı geçemez. Bu süreci koruma kararının ihlali rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık. Cihaza zarar verilmesi hâlinde ayrıca suç duyurusunda bulunulur.

Elektronik izleme ne kadar sürer, nasıl uzatılır?

Teknik takibin süresi hâkimin kararında belirlenir. 6284 sayılı Kanuna göre ilk tedbir kararı en çok altı ay için verilir ve tehlikenin devam ettiği anlaşılırsa süre uzatılabilir. Yönetmelik, takip süresinin bitiminden en az on beş gün önce vakanın yeniden değerlendirilmesini, uzatma talebinin ise süre dolmadan en geç on gün önce sunulmasını öngörür. Bu nedenle kararın bitiş tarihini önceden not etmek ve tehlike sürüyorsa ŞÖNİM ile zamanında iletişime geçmek, korumanın kesintisiz devam etmesini sağlar.

Şiddet uygulayan kişi de karara iki hafta içinde itiraz edebilir; ancak itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz. Karar sona erdiğinde veya kaldırıldığında cihazlar geri alınır. Yükümlüye ulaşılamaması ya da kişinin cezaevinde bulunması hâlinde uygulama ertelenir ve araştırma sürdürülür. Tutukluluk veya hükümlülük sona erdiğinde tahliye bilgisinin kolluğa iletilmesi gibi mağduru koruyan başka mekanizmalar da bulunduğundan, bu dönemde ŞÖNİM ile bağlantınızı korumanız faydalıdır. İletişim bilgileriniz değişirse bunu da merkeze bildirmeyi unutmayın.

Konum bilgileriniz ve kayıtlar nasıl korunur?

Elektronik izleme, mağdurun kendi konumunun da sisteme işlenmesi anlamına geldiği için gizlilik konusu önemlidir. Kanun, kişilerin ses ve görüntülerinin dinlenmesini, izlenmesini ve kayda alınmasını yasaklar. Yönetmelik yalnızca uyarı veya ihlal durumlarında yapılan görüşmelerin kayda alınabileceğini ve bunun sistem aktivasyonu sırasında kişilere bildirileceğini düzenler. Sistemdeki veriler kişisel verilerin korunmasına ilişkin 6698 sayılı Kanuna uygun şekilde işlenir ve Yönetmelikte öngörülen süre boyunca saklanır.

Korunan kişinin kimlik ve adres bilgileri de 6284 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca gerektiğinde gizli tutulabilir. Bu gizlilik, dosyaya erişebilen kişilerin adresinizi öğrenmesini zorlaştırmayı amaçlar. Yeni bir adrese taşındıysanız ve şiddet uygulayanın bu adresi öğrenmesinden endişe ediyorsanız, adres gizliliği talebinizi tedbir başvurusuyla birlikte yapabilirsiniz. ŞÖNİM bu süreçte koruma planınızı sizinle birlikte hazırlar. Merkezin sunduğu destekleri şiddet önleme merkezi yazımızda bulabilirsiniz; barınma, psikolojik destek ve çocuklar için yönlendirme gibi hizmetler bu planın parçası olabilir.

Ceza soruşturmasında da elektronik izleme gündeme gelebilir mi?

6284 sayılı Kanun kapsamındaki teknik takip, aile mahkemesinin koruma tedbirine bağlı bir uygulamadır. Bunun yanında şiddet olayı nedeniyle başlatılan ceza soruşturmasında da şüpheli hakkında adli kontrol tedbirleri uygulanabilir. Adli kontrol, tutuklama yerine şüpheliye getirilen yükümlülüklerdir ve mağdura yaklaşmama gibi yükümlülüklerin denetiminde elektronik izleme kullanılabilir. Bu karar sulh ceza hâkimliği veya davaya bakan mahkeme tarafından verilir ve aile mahkemesindeki tedbirden bağımsız olarak yürür.

Mağdur olarak her iki süreçte de söz hakkınız vardır. Aile mahkemesinde koruma tedbiri ve teknik takip talep edebilir, ceza soruşturmasında ise ifadenizde şüpheliye yönelik koruyucu yükümlülükler getirilmesi gerektiğini ve yaşadığınız tehlikeyi anlatabilirsiniz. Bu talepleri, gerekirse avukatınız aracılığıyla, Cumhuriyet savcısına iletebilirsiniz. İki süreci birbirine bağlı şekilde takip etmek, koruma boşluğu oluşmasını önler ve şiddet uygulayanın davranışlarının her iki dosyada da dikkate alınmasını sağlar.

Elektronik kelepçe için 5 adımlık mağdur yol haritası

Elektronik kelepçe kararının sizi gerçekten koruyabilmesi, talep aşamasından kararın sona erdiği güne kadar birkaç noktayı düzenli takip etmenize bağlıdır. Aşağıdaki beş adım, elektronik izleme sürecini mağdurun gözünden bir takvim gibi sıralar. Her adımda hangi belgeyi hazırlayacağınızı, kime haber vereceğinizi, neyi yazıya geçireceğinizi ve hangi tarihi kaçırmamanız gerektiğini bulacaksınız. Bu planı ŞÖNİM görevlisiyle ya da avukatınızla birlikte gözden geçirmeniz, kendi durumunuza uygun hâle getirmenizi kolaylaştırır.

1. Olay listenizi ve belge dosyanızı oluşturun. Elektronik izleme talebinden önce tek bir dosyada mevcut koruma kararınızın örneğini, dosya numarasını ve kararın bitiş tarihini toplayın. Yasağa rağmen yaşanan her yaklaşma, takip, tehdit mesajı veya ısrarlı aramayı tarih, saat ve yer bilgisiyle bir olay listesine yazın. Mesajların ekran görüntülerini, arama kayıtlarını, tanıkların adını ve daha önce düzenlenen tutanakları bu listeye ekleyin. Koruma tedbiri için delil aranmasa da bu somut bilgiler, vakanın teknik takibe elverişli olup olmadığının değerlendirilmesini hızlandırır.
2. Talebinizi iletin ve değerlendirmeyi takip edin. Elektronik izleme talebinizi aile mahkemesine, ŞÖNİM’e veya kolluğa yazılı olarak iletin ve dilekçenin kayıt tarihini not edin. Henüz koruma kararınız yoksa tedbir talebini ve teknik takip talebini aynı başvuruda dile getirin, çünkü elektronik kelepçe tek başına uygulanamaz ve bir önleyici tedbir kararıyla birlikte verilir. Talebinizin ŞÖNİM bünyesindeki komisyonda değerlendirilip değerlendirilmediğini ve aile mahkemesine ne zaman iletildiğini merkezden öğrenin. Değerlendirmede şiddetin tekrarlanma ihtimali ve önceki ihlaller dikkate alındığı için olay listenizi dilekçenize ek olarak sunun. Bu başvurular için harç veya yargılama gideri ödemeniz gerekmez.
3. Cihaz teslim gününde sorularınızı sorun. Elektronik izleme kararı uygulanmaya başlayıp alıcı cihaz size teslim edilirken görevlilere önceden yazdığınız soruları sorun: cihaz nasıl şarj edilir, arıza veya şarj sorunu yaşarsanız kime haber vereceksiniz, şiddet uygulayan yaklaştığında süreç nasıl işler. Konutunuzun, iş yerinizin ve çocukların okulunun yasak bölge olarak doğru adresle tanımlandığını teyit edin. Görevlilerin adını ve size verilen iletişim bilgisini not edin. Cihazı teslim aldığınız tarihi de olay listenize ekleyin; aklınıza sonradan gelen soruları ise ŞÖNİM’e iletebilirsiniz.
4. Günlük kullanımda ve ihlal anında doğru hareket edin. Cihazı her zaman yanınızda, şarjlı ve çalışır durumda tutun. Şiddet uygulayan kişiyi gördüğünüzde ya da yaklaştığını hissettiğinizde elektronik kelepçe sisteminin uyarısını beklemeden 112’yi arayın ve kalabalık, güvenli bir yere geçin. Olaydan sonra tarih, saat ve yeri olay listenize yazın, tanık varsa adını not edin. İhlal hâlinde düzenlenen tutanak Cumhuriyet başsavcılığına iletilir; zorlama hapsi sürecini ve ilgili dosya numaralarını avukatınızla birlikte takip edin.
5. Bitiş tarihini ve değişiklikleri izleyin. Takip süresi hâkimin kararında belirlenir; bu tarihi takviminize işaretleyin. Yönetmelik, vakanın süre bitiminden en az on beş gün önce yeniden değerlendirilmesini, uzatma talebinin ise en geç on gün önce sunulmasını öngörür. Tehlike sürüyorsa bu tarihlerden önce ŞÖNİM ile görüşün. Adresiniz, iş yeriniz veya çocukların okulu değişirse yeni bilgiyi vakit kaybetmeden bildirin. Ceza soruşturmasında adli kontrol kapsamında elektronik izleme de gündeme gelebileceği için iki dosyadaki gelişmeleri birlikte takip edin.

Bu beş adım, elektronik izleme kararını yazılı bir tedbirden günlük hayatınızda işleyen bir korumaya dönüştürmeyi amaçlar. Olay listeniz, belge dosyanız ve takviminiz; uzatma talebinde, zorlama hapsi sürecinde ve ceza soruşturmasında aynı bilgiyi tekrar tekrar anlatma ihtiyacını azaltır. Elektronik kelepçe şiddet uygulayanın yaklaşmasını hızla fark etmeyi sağlar; kendi güvenlik önlemleriniz ve destek ağınız ise bu korumayı tamamlar. Sorularınızı ŞÖNİM’e, kolluğa veya avukatınıza her aşamada iletebilirsiniz.

Elektronik Kelepçe ve 6284 Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında, özellikle suç mağdurları ve yakınları adına şikâyet, katılma ve kanun yolu süreçlerinde vekillik yapmaktadır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.