Kasten Yaralama Suçu (TCK 86): 2025 Cezaları, Basit Tıbbi Müdahale, Şikâyet ve Uzlaştırma

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Bir otopark tartışmasında atılan tek yumruk bile Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde düzenlenen kasten yaralama suçunu oluşturabilir. Kanun, başkasının vücuduna bilerek ve isteyerek acı vermeyi, sağlığını ya da algılama yeteneğini bozmayı cezalandırır. Yaranın büyüklüğü suçun var olup olmadığını değil, cezanın miktarını ve izlenecek yolu belirler. Şikâyet süresi, uzlaştırma imkânı ve görevli mahkeme bu yüzden çoğu zaman hekimin raporuna yazdığı birkaç kelimeye bağlıdır.

Bu yazıda hem darp edilen kişinin hem de hakkında şikâyette bulunulan kişinin karşılaştığı sorulara, 04.06.2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’un getirdiği yeni ceza sınırlarıyla birlikte yanıt veriyoruz. Yaralamanın ölümle sonuçlandığı hâl ayrı bir inceleme konusu olduğundan ona yalnızca kısaca değiniyoruz.

Kasten yaralama suçu nedir, hangi davranışlar kapsama girer?

Madde üç ayrı sonuçtan söz eder: vücuda acı vermek, sağlığı bozmak ve algılama yeteneğini bozmak. Bunlardan birinin gerçekleşmesi yeterlidir. Tokat atmak, itip düşürmek, saç çekmek, bir cisimle vurmak ya da birinin yüzüne kimyasal bir madde sıkmak aynı suç tipinin içinde kalır. Vücutta kalıcı bir iz oluşması şart değildir; kısa süren bir acı da suçun oluşması için yeterli sayılır.

Belirleyici olan kasttır. TCK 21’e göre kast, suçun unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Kişi sonucun doğabileceğini öngördüğü hâlde davranışını sürdürmüşse olası kast söz konusu olur ve temel ceza üçte birden yarıya kadar indirilir. Dikkatsizlik sonucu birinin yaralanmasına yol açan kişi ise bu maddeden değil, taksirle yaralamayı düzenleyen TCK 89’dan sorumlu tutulur.

Diyelim ki Çankaya’daki bir apartman toplantısında iki komşu tartışıyor, biri diğerini itiyor ve karşı taraf düşüp kolunu morartıyor. İtme bilerek yapılmıştır; morluk da vücuda acı verildiğini gösterir. Olayın hangi fıkraya gireceğini ise bu noktadan sonra büyük ölçüde sağlık raporu belirler.

2025 değişikliğiyle kasten yaralama cezası ne kadar oldu?

7550 sayılı Kanun, 86 ve 87. maddelerdeki ceza sınırlarını yükseltti. Değişiklik, kanunun yayımlandığı 04.06.2025 tarihinde yürürlüğe girdi. Aşağıdaki tablo, TCK dipnotlarında gösterilen eski ve yeni ibareleri karşılaştırıyor.

Basit tıbbi müdahale nedir, darp raporu neden belirleyici?

86/2, yaralamanın kişi üzerindeki etkisinin “basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif” olduğu durumu ayrıca düzenler. Kanun bu kavramı tanımlamaz. Uygulamada genellikle kabul edilen yaklaşıma göre yüzeysel sıyrık, hafif morluk veya pansumanla geçen küçük kesikler bu kapsamda görülür; dikiş, ameliyat ya da uzun süreli tedavi gerektiren yaralanmalar ise çoğunlukla bu sınırın dışında değerlendirilir.

Hangi fıkranın uygulanacağına mahkeme karar verir; ancak bu değerlendirmenin dayanağı neredeyse her zaman darp raporu olarak bilinen adli muayene raporudur. Rapor olaydan kısa süre sonra alınmamışsa yaranın o günkü hâlini sonradan ispat etmek zorlaşır. Rapor eksik ya da çelişkiliyse ek rapor veya Adli Tıp Kurumundan görüş istenebilir.

Kasten yaralama şikâyete bağlı mı?

Kasten yaralamada cevap fıkraya göre değişir. 86/2’deki hafif yaralama mağdurun şikâyetine bağlıdır. TCK 73’e göre şikâyet, fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; bu süre geçerse soruşturma yapılamaz. 86/1’deki temel hâlde ise savcılık olayı öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatır.

Şikâyetten vazgeçmenin etkisi de buna bağlıdır. Şikâyete bağlı hâlde vazgeçme davayı düşürür, ancak hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazını engellemez. Birden fazla şüpheli varsa birisi hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar; ne var ki vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bundan etkilenmez. 86/1’de ise mağdurun “şikâyetçi değilim” demesi soruşturmayı tek başına bitirmez. Orada sonucu değiştirebilecek yol uzlaştırmadır.

Eşe, kardeşe veya silahla yaralamada ceza nasıl artar?

86/3, fiilin kime karşı ve nasıl işlendiğine göre cezayı artırır. Suç üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı; kendini savunamayacak durumdaki birine karşı; kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak ya da silahla işlenirse ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenirse bir kat artırılır. Bu hâllerde yaralama hafif olsa bile şikâyet aranmaz.

TCK 6’ya göre silah yalnızca tabanca ya da bıçak değildir. Saldırıda fiilen kullanılmaya elverişli her şey, örneğin bir sopa, taş veya kırık şişe, bu kavrama girebilir. Boşanılan eşin bentte sayılması 7331 sayılı Kanun’la 2021’de eklendi. Yine 86/2’deki hafif yaralama kadına karşı işlendiğinde alt sınır dokuz aydan az olamaz.

Aile içinde yaşanan şiddette ceza soruşturmasının yanında 6284 sayılı Kanun’a göre uzaklaştırma, yaklaşmama veya iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme gibi tedbirler de istenebilir. Bu tedbirler ve başvuru yolları aile içi şiddet ve koruma kararları sayfasında ayrıca anlatılıyor. Acil durumda 155 Polis, 156 Jandarma, ALO 183 ve KADES uygulaması kullanılabilir.

Kemik kırığı ve kalıcı iz: ağırlaşmış yaralama

TCK 87, yaralamanın ağır sonuçlarına göre cezayı yeniden kurar. Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum veya gebe kadında erken doğum hâlinde 86’ya göre belirlenen ceza bir kat artırılır. İyileşmesi mümkün olmayan hastalık, organ işlevinin yitirilmesi veya yüzün sürekli değişikliği gibi daha ağır sonuçlarda artırım iki kattır.

Kemik kırığı ya da çıkık hâlinde ceza, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır. Bu nedenle adli raporlarda kırığın derecesi ayrıca belirtilir. 87. madde uzlaştırma listesinde sayılmadığından bu sonuçlar ortaya çıktığında dosya uzlaştırmaya gönderilmez. Yaralamanın ölümle sonuçlandığı 87/4 ise 7550 ile birlikte 10–14 ve 14–18 yıl aralıklarını öngörür ve ağır ceza mahkemesinde görülür.

Kasten yaralamada uzlaştırma ve önödeme mümkün mü?

Uzlaştırma mümkündür, önödeme değildir. CMK 253/1-b, şikâyete bağlı olup olmadığına bakmaksızın kasten yaralamayı (86/3 hariç) ve ihmali davranışla yaralamayı (88) uzlaştırma kapsamına alır. Dosya, yeterli şüphe bulunduğunda uzlaştırma bürosuna gönderilir. Teklif yapılan taraf yedi gün içinde cevap vermezse teklifi reddetmiş sayılır. Bu süre 7531 sayılı Kanun’la 14.11.2024’ten itibaren üç günden yedi güne çıkarıldı.

Uzlaşmada şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Ödeme ileri bir tarihe bırakılmış ya da taksitlendirilmişse kamu davasının açılması ertelenir. Dava açıldıktan sonra sağlanan uzlaşmada, 7531 sayılı Kanun’dan bu yana edim hemen yerine getirilirse düşme, ileri tarihe bırakılırsa durma kararı verilir. Uzlaşmadan sonra, o anda tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar dışında aynı olay için tazminat davası açılamaz.

Uzlaştırmaya giren bir suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı kişiye karşı işlenmişse kural olarak uzlaşma uygulanmaz. 7571 sayılı Kanun’la 25.12.2025’ten itibaren bunun bir istisnası var: Yaralamanın yanında önödemeye tabi bir suç, örneğin hakaret de işlenmişse yaralama bakımından uzlaştırma yapılır. Hakaretin kendi usulü şerefe karşı suçlar yazısında anlatılıyor.

Önödeme ise TCK 75’e göre uzlaşma kapsamındaki suçlara ve üst sınırı altı ayı aşan hapis cezalarına uygulanmaz. Kasten yaralama bu iki nedenle önödemenin dışındadır. Uzlaştırmanın işleyişi ceza davalarında uzlaşma yazısında, kurum olarak uzlaştırma ve diğer hızlandırılmış yollar ise uzlaştırma ve seri muhakeme sayfasında ele alınıyor.

Basit yargılama ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanır mı?

CMK 251’e göre asliye ceza mahkemesi, üst sınırı iki yılı geçmeyen hapis cezası gerektiren suçlarda basit yargılama usulüne karar verebilir. 86/2’deki hafif yaralamanın üst sınırı bir yıl altı ay olduğu için bu usule elverişlidir; mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir. 86/1’in üst sınırı üç yıl olduğundan temel hâl bu usulün dışında kalır. Ayrıntılar basit yargılama usulü yazısında yer alıyor.

Kasten yaralama seri muhakeme listesinde yer almaz. Mahkûmiyet hâlinde ise kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına veya başka seçenek yaptırımlara çevrilmesi, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması, koşulları varsa gündeme gelir. Bu kurumlar hapis cezaları ve paraya çevirme yazısında anlatılıyor.

Darp edildiyseniz ya da şikâyet edildiyseniz süreç nasıl işler?

1. Sağlık kontrolü ve darp raporu. Mağdur en yakın sağlık kuruluşunda muayene olur. Karakola başvurulursa kolluk da kişiyi adli muayeneye yönlendirir.
2. Delillerin korunması. Kamera kayıtları, tanık isimleri, mesajlar ve yaraların fotoğrafları toplanır; kayıt sahiplerinden saklama istenir.
3. Şikâyet veya ihbar. Başvuru kolluğa ya da doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Ankara’da soruşturmaları Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür.
4. İfadeler. Şüpheli ifadeye çağrılır; ifadeden önce müdafiden yararlanma hakkı hatırlatılır. Mağdurun da beyanı alınır.
5. Uzlaştırma. Suç kapsamdaysa dosya uzlaştırma bürosuna gider; tarafların anlaşıp anlaşmadığı rapora bağlanır.
6. İddianame ve yargılama. Uzlaşma olmazsa ve yeterli şüphe varsa dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

Şikâyetçi taraf da şüpheli taraf da sürecin her aşamasında bir ceza avukatından hukuki yardım alabilir. Mağdur için vekil, şüpheli ve sanık için müdafi olarak görev yapan avukat, dosyayı inceleyip delil taleplerini ve uzlaştırma görüşmelerini takip eder.

Kasten yaralama hakkında merak edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.