Koruma Kararının İhlali: Zorlama Hapsi Kaç Gün, Uzaklaştırma Kararına Uymamanın Sonuçları

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Diyelim ki Mamak’ta oturan bir kadın için aile mahkemesi, eski eşin konuta yaklaşmamasına karar verdi ve iki hafta sonra adam gece yarısı kapıya dayandı: bu, 6284 sayılı Kanun’da koruma kararının ihlali olarak ele alınan ve zorlama hapsiyle karşılanabilen bir durumdur. Kadının o an ihtiyaç duyduğu şey ise uzun bir hukuk anlatımı değil, ne yapacağını bilmektir.

Bu yazı iki soruya odaklanıyor. Birincisi, koruma kararına uyulmadığında Kanun hangi yaptırımı öngörür ve zorlama hapsi kaç gün sürer? İkincisi, ihlal aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ceza soruşturması nasıl işler ve korunan kişi bu süreçte hangi adımları atabilir?

Koruma kararı nedir, kim verir ve ne kadar sürer?

Gündelik dilde “koruma kararı” denince çoğunlukla şiddet uygulayan kişiye yönelik önleyici tedbirler anlaşılır: evden uzaklaştırma, mağdura ve bulunduğu yerlere yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, silahları teslim etme gibi (6284 m.5). Kanun ayrıca şiddete uğrayan kişi için koruyucu tedbirler öngörür: barınma yeri, geçici maddi yardım, geçici koruma altına alma (m.3), işyerinin değiştirilmesi, ayrı yerleşim yeri, aile konutu şerhi ve gerektiğinde kimlik değişikliği (m.4).

Önleyici tedbirlere aile mahkemesi hâkimi, koruyucu tedbirlerin bir kısmına mülki amir karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de uzaklaştırma, yaklaşmama ve benzeri tedbirleri alabilir; hâkim yirmi dört saat içinde onaylamazsa bu tedbirler kendiliğinden kalkar (m.5/2). Koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir ise geciktirilmeden verilir (m.8/3). Tedbirler ilk defasında en çok altı ay için verilir ve tehlike sürüyorsa uzatılabilir (m.8/2).

Koruma kararının ihlali ne demek, hangi davranışlar ihlal sayılır?

Koruma kararının ihlali, kararda yazılı yükümlülüklerden herhangi birine aykırı davranılmasıdır. Uzaklaştırma kararı bulunan kişinin konuta dönmesi, yaklaşmama tedbirine rağmen okul veya işyeri önünde beklemesi, iletişim yasağına rağmen mesaj atması ya da başkaları aracılığıyla haber göndermesi, korunan kişinin eşyalarına zarar vermesi veya teslim etmesi gereken silahı teslim etmemesi bu kapsamdadır. Hangi davranışın ihlal olduğunu belirleyen, kararın kendisidir; bu nedenle karar metnindeki tedbirlerin tek tek okunması gerekir.

Kanun, kararın şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilmesini ve bu sırada aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanacağının ihtar edilmesini öngörür (m.8/4-5). Kolluk amirinin acil durumda verdiği karar tutanakla derhâl tebliğ edilir. Kararın tefhim veya tebliğ edilmemiş olması ise uygulanmasına engel değildir (m.10/5). Karşı tarafın karardan haberdar olup olmadığı, zorlama hapsi değerlendirilirken tartışılabilen bir konudur.

Zorlama hapsi kaç gün, toplamda ne kadar olabilir?

6284 m.13’e göre tedbir kararına aykırı davranan şiddet uygulayan, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Aykırılık tekrarlanırsa her tekrarda süre on beş günden otuz güne kadardır. Hangi ihlal olursa olsun zorlama hapsinin toplamı altı ayı aşamaz.

Kararı, Kanun’un tanımına göre aile mahkemesi hâkimi verir (m.2/1-c). Zorlama hapsi kararları Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının il veya ilçe müdürlüğüne bildirilir (m.13/3). Ankara’da da kararı adliyedeki aile mahkemesi verir, infazı ise bağlı olunan Cumhuriyet başsavcılığı yürütür.

Süre belirlenirken hâkim iki ölçüye bakar: ihlal edilen tedbirin niteliği ve aykırılığın ağırlığı. Uzaklaştırma kararına uymamak ve gece vakti konuta girmeye çalışmak ile yasak süresi içinde tek bir mesaj göndermek aynı ağırlıkta görülmeyebilir. Ancak Kanun “küçük” ihlal için bir muafiyet tanımaz; koruma kararının ihlali her durumda hâkimin önüne getirilebilir. Tekrar eden aykırılıklarda sürenin on beş günden başlaması, Kanun’un ısrarlı ihlale daha sert baktığını gösterir.

Zorlama hapsi bir ceza mahkûmiyeti midir?

Hayır. Zorlama hapsi, tedbir kararına uyulmasını sağlamaya yönelik bir yaptırımdır; bir ceza davasının sonunda kurulan mahkûmiyet hükmü değildir. Kanun bunu açıkça ayırır: şiddet uygulayan, “fiili bir suç oluştursa bile” zorlama hapsine tabi tutulur (m.13/1). Yani aynı davranış hem zorlama hapsine hem de ayrı bir ceza soruşturmasına konu olabilir; biri diğerinin yerine geçmez.

Benzer mantıkla işleyen başka yaptırımlar da vardır. Aşağıdaki karşılaştırma, aile ilişkilerinden doğan üç ayrı hapis türünün sınırlarını gösterir:

İhlal aynı zamanda suç oluşturuyorsa ne olur?

Koruma kararına aykırı davranış çoğu zaman tek başına kalmaz; beraberinde tehdit, hakaret, yaralama veya konuta girme gelir. Bu durumda zorlama hapsinin yanında ceza soruşturması da yürür. Başlıca ihtimaller şunlardır:

• Tehdit: hayata veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehditte altı aydan iki yıla kadar hapis; kadına karşı işlenirse alt sınır dokuz aydır (TCK 106/1).
• Kasten yaralama: eşe veya boşandığı eşe karşı işlenirse şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır (TCK 86/3-a). Bu hâl uzlaştırmanın dışında kalır (CMK 253/1-b); hangi suçlarda uzlaştırma yapılabildiğini ceza davalarında uzlaşma yazımızda bulabilirsiniz.
• Israrlı takip: uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbiri bulunan kişinin ısrarlı takibi bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir (TCK 123/A/2-c).
• Konut dokunulmazlığının ihlali: rızaya aykırı olarak konuta girmek, şikâyet üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis (TCK 116/1).
• Hakaret: sözlü veya yazılı hakaret ayrıca değerlendirilir; ayrıntılar için şerefe karşı suçlar yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza soruşturmasında hâkim, 6284 tedbirlerinden ayrı olarak CMK 109’daki adli kontrol yükümlülüklerini de koyabilir; örneğin belirlenen yerlere gitmeme. Adli kontrol yükümlülüklerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli hakkında, verilebilecek cezanın süresi ne olursa olsun tutuklama kararı verilebilir (CMK 112/1). Kadına karşı işlenen kasten yaralama ise tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasındadır (CMK 100/3-i). Tutuklamanın şartları için tutuklama, gözaltı süreleri için yakalama ve gözaltı yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Koruma kararının ihlali hâlinde korunan kişi ne yapmalı?

Koruma kararının ihlali anında öncelik güvenliktir; hukuki işlemler sonra gelir. Aşağıdaki sıra hem korunmayı hem de zorlama hapsi ve ceza soruşturması için gereken kanıtın oluşmasını sağlar.

1. Yardım çağırın. 155 Polis İmdat veya 156 Jandarma hattını arayın ya da KADES uygulamasındaki acil butonu kullanın. Karar bir kolluk biriminde uygulanıyorsa o birimi de bilgilendirin.
2. Tutanak tutulmasını isteyin. Kolluk, tedbirlerin yerine getirilmesinden sorumludur (m.10/3). Olayın tarih ve saatiyle tutanağa geçirilmesini ve karar örneğinin dosyaya eklenmesini isteyin.
3. Kanıtları saklayın. Mesajlar, arama kayıtları, kapı kamerası görüntüleri ve tanık isimleri zorlama hapsi için de ceza soruşturması için de gereklidir.
4. Hem aile mahkemesine hem savcılığa başvurun. Zorlama hapsi için aile mahkemesine, tehdit veya yaralama gibi suçlar için Cumhuriyet başsavcılığına bildirimde bulunun.
5. Tedbirin güçlendirilmesini isteyin. Tehlike sürüyorsa tedbirin süresinin uzatılmasını veya kapsamının genişletilmesini talep edebilirsiniz (m.8/2). Hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemlerle takip de uygulanabilir (m.12).

Korunan kişi görüşmeyi kabul ederse karar geçersiz mi olur?

Hayır. 6284 sayılı Kanun’da korunan kişinin rızasının tedbiri kendiliğinden ortadan kaldıracağına dair bir hüküm yoktur. Tedbir, hâkim değiştirinceye veya kaldırıncaya kadar geçerlidir. Korunan kişi durumun değiştiğini düşünüyorsa tedbirin kaldırılmasını veya şeklinin değiştirilmesini hâkimden istemelidir (m.8/2). Baskı altında verilmiş bir “barıştık” beyanı, tedbirin amacını ortadan kaldırmaz. Hâkim kaldırmadıkça, korunan kişinin daveti üzerine gerçekleşen bir yaklaşma da koruma kararının ihlali olarak değerlendirilebilir; bu yüzden durum değiştiğinde yol, karşı tarafla görüşmek değil mahkemeye başvurmaktır.

Tedbirin muhatabı olan kişinin de hakları vardır. Tedbir kararına ve zorlama hapsi kararına karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir (m.9/1). İtiraz, varsa bir sonraki numaralı aile mahkemesi dairesine, tek daire bulunan yerlerde asliye hukuk mahkemesine gönderilir. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (m.9/2-3). Kişisel ilişki gibi aile hukuku sonuçları da aynı hâkim tarafından düzenlenebilir (m.5/1-ç, 5/3).

Koruma kararının ihlali hakkında sık sorulanlar

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.