Takipsizlik Kararına İtiraz (CMK 173): İki Haftalık Süre, Sulh Ceza Hâkimliği ve Sonuçları

Son mevzuat kontrolü: 28 Eylül 2026Hazırlayan: Av. Gülşah MutluDayanak: mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete

Savcılıktan gelen tebligatta “kovuşturmaya yer olmadığına” ifadesi geçiyorsa, halk arasındaki adıyla takipsizlik kararı verilmiş demektir ve takipsizlik kararına itiraz için süre tebliğin yapıldığı günden itibaren işlemeye başlar. Şikâyetçi için bu kâğıt bir hayal kırıklığı olabilir; ama dosyanın sonu olmak zorunda değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 173. maddesi, suçtan zarar görene bu kararı bir hâkime denetletme imkânı tanır.

Süre, 2024’te değişti: 1.6.2024 ve sonrasında verilen kararlar için artık on beş gün değil, iki hafta uygulanıyor. Aşağıda kararın ne anlama geldiğini, kimin, nereye ve hangi süre içinde itiraz edebileceğini, itirazın nasıl incelendiğini ve dosyanın sonradan yeniden açılıp açılamayacağını anlatıyoruz.

Takipsizlik kararı nedir, hangi hâllerde verilir?

Kanundaki adı “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar”dır; uygulamada KYOK veya takipsizlik olarak anılır. Cumhuriyet savcısı soruşturmanın sonunda iki durumda bu kararı verir: kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememişse ya da kovuşturma olanağı yoksa (CMK 172/1). Zamanaşımının dolması, şikâyetten vazgeçilmesi veya fiilin suç oluşturmaması kovuşturma olanağını ortadan kaldıran hâllere örnektir.

Başka yollardan da aynı karara ulaşılabilir. Uzlaşma sonunda şüphelinin edimini bir defada yerine getirmesi hâlinde (CMK 253/19), önödeme miktarının süresinde ödenmesinde (TCK 75) ve etkin pişmanlık ya da şahsi cezasızlık sebebi bulunan bazı hâllerde (CMK 171/1) de kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Kararın hangi sebebe dayandığı, itirazın nasıl kurulacağını doğrudan belirler.

Karar, suçtan zarar gören ile ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkının, süresinin ve merciinin gösterilmesi zorunludur (CMK 172/1). Beraat ile takipsizlik arasındaki fark ve her birinin tazminat sonuçları beraat kararı yazısında ayrıca ele alınıyor.

Takipsizlik kararına itiraz süresi kaç gün?

Süre, kararın suçtan zarar görene tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK 173/1). 7499 sayılı Kanun “onbeş gün” ibaresini “iki hafta” olarak değiştirdi. Geçiş hükmüne göre bu değişiklik 1.6.2024 ve sonrasında verilen kararlara uygulanır; bu tarihten önce verilmiş kararlarda on beş günlük süre geçerliliğini korur (CMK geçici m.6/1-b).

Haftayla belirlenen süre, tebliğin yapıldığı günün son haftada isim olarak karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer (CMK 39/2). Diyelim ki karar bir çarşamba günü tebliğ edildi; süre iki hafta sonraki çarşamba mesai bitiminde dolar. Son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (CMK 39/4). E-tebligat yapılmışsa tebliğ tarihinin hesabı ayrıca kontrol edilmelidir.

Takipsizlik kararına itiraz hakkı kimde?

Kanun itiraz hakkını suçtan zarar görene tanır (CMK 173/1). Suçun doğrudan mağduru yanında, suç nedeniyle zarar gören kişiler de bu kapsama girebilir. Diyelim ki Yenimahalle’de bir kişinin banka hesabından dolandırıcılıkla para çekildi; hesap sahibi bu karara itiraz edebilir; eylem nedeniyle zararı üstlenmek zorunda kalan başka bir kişi de somut olayda suçtan zarar gören sayılabilir. Dolandırıcılık suçlarının kendine özgü yönleri için dolandırıcılık suçları yazısına bakılabilir.

Şüphelinin ise takipsizlik kararına itiraz etmesinde hukuki bir yararı bulunmaz; karar zaten lehinedir. Şüphelinin itiraz edebildiği karar, kamu davasının açılmasının ertelenmesidir (CMK 171/2). Suç ihbarı yapan ama suçtan zarar görmeyen kişi ise kural olarak bu yola başvuramaz; onun için ayrı bir yol, aşağıda anlatılan soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararında öngörülmüştür.

Takipsizlik kararına itiraz dilekçesi nasıl hazırlanır ve nereye verilir?

İtiraz merci, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğidir (CMK 173/1). Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının verdiği bir karar için itiraz Ankara’daki sulh ceza hâkimliğine yapılır; ağır ceza mahkemesi bulunmayan bir ilçedeki savcılığın kararında ise bağlı olunan ağır ceza merkezindeki hâkimlik yetkilidir.

Dilekçede kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK 173/2). “Karar hukuka aykırıdır” demek bu şartı karşılamaz. Aşağıdaki sıra, dilekçeyi kanunun beklediği biçimde kurmaya yardımcı olur:

1. Tebliğ tarihini sabitleyin. Tebligat zarfını veya e-tebligat kaydını saklayın, iki haftalık sürenin son gününü hesaplayın.
2. Kararın gerekçesini okuyun. Savcının delil yetersizliğine mi, kovuşturma olanağı bulunmadığına mı dayandığını belirleyin.
3. Dosyayı inceleyin. Suçtan zarar gören veya vekili, soruşturma belgelerinin örneğini isteyebilir; hangi delilin toplanmadığını buradan görürsünüz.
4. Eksik delili somut olarak yazın. Dinlenmeyen tanığın adını, istenmeyen kamera kaydının yerini, incelenmeyen banka hareketini açıkça belirtin.
5. Olay ile delil arasındaki bağı kurun. Her delilin, suçun hangi unsurunu ispata yarayacağını açıklayın.
6. Doğru merciye ve süresinde verin. Dilekçeyi yetkili sulh ceza hâkimliğine hitaben hazırlayın ve verildiğine dair kaydı alın.

Sulh ceza hâkimliği itirazı nasıl inceler?

Hâkimlik, karar vermek için soruşturmanın genişletilmesini gerekli görürse bunu açıkça belirterek o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir (CMK 173/3). Bu, eksik kaldığı ileri sürülen delillerin toplanması için dosyanın geçici olarak savcılığa dönmesi demektir.

Kamu davasının açılması için yeterli neden bulunmazsa hâkimlik istemi gerekçeli olarak reddeder, itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı savcıya gönderir; savcı da ret kararını itiraz edene ve şüpheliye bildirir (CMK 173/3). İstem yerinde bulunursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir (CMK 173/4). Bu aşamada savcının yeniden takdir yetkisi kullanması söz konusu değildir; kabul kararı, dava açılması sonucunu doğurur. Yazılan iddianame, mahkemenin genel iade incelemesine yine tabidir.

Takipsizlik kararı kesinleşince dosya yeniden açılabilir mi?

Açılabilir, ama sıkı bir şarta bağlıdır. Takipsizlik kararından sonra aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmesi ve bu konuda sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmesi gerekir (CMK 172/2). İtirazın reddedildiği dosyalar için de aynı kural geçerlidir (CMK 173/6).

“Yeni delil” ifadesi, önceden dosyada bulunan ama farklı yorumlanan bir belgeyi kapsamaz; soruşturma sırasında bilinmeyen veya elde edilemeyen bir delil aranır. Bunun dışında kanun, kararın etkili soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu konudaki başvurunun dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyonla düşürülmesi hâlinde, kesinleşmeden itibaren üç ay içinde talep edilirse yeniden soruşturma açılacağını düzenler (CMK 172/3).

Takipsizlik, erteleme ve soruşturmaya yer olmadığı kararı arasındaki fark ne?

Üç karar tebligatta birbirine benzese de itiraz rejimleri farklıdır. Aşağıdaki tablo farkı özetler.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda, uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç, belirli şartlarla verilir; erteleme süresinde kasıtlı suç işlenmezse bu kez takipsizlik kararı verilir (CMK 171/2-4). Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararında ise şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilmez; itiraz kabul edilirse başsavcılık soruşturmayı başlatır (CMK 158/6). Soruşturma izni gereken kamu görevlisi dosyalarında izin verilmemesine karşı yol farklıdır; bunun için soruşturma izni yazısına bakılabilir.

Şikâyetten itiraz dilekçesine uzanan süreçte suçtan zarar görenin vekil aracılığıyla temsili konusunda genel bilgi, ceza hukuku ve ceza muhakemesi sayfamızda bulunuyor.

Takipsizlik Kararına İtiraz Hakkında Merak Edilenler

Yazıyı hazırlayan

Av. Gülşah Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (sicil 16495), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2002 mezunu. Ceza hukuku ve ceza muhakemesi alanında; soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamalarında müdafilik ve vekillik yapmaktadır.

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosya için tarihler, belgeler ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.