{"id":594,"date":"2023-10-09T09:11:44","date_gmt":"2023-10-09T09:11:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gulsahmutlu.av.tr\/?p=594"},"modified":"2026-10-01T10:04:46","modified_gmt":"2026-10-01T07:04:46","slug":"tutuklama-hangi-hallerde-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gulsahmutlu.av.tr\/index.php\/2023\/10\/09\/tutuklama-hangi-hallerde-olur\/","title":{"rendered":"Tutuklama Hangi Hallerde Olur? \u015e\u00fcpheli, Aile ve Ma\u011fdur \u0130\u00e7in CMK 100\u2013108 Rehberi"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

G\u00f6zden ge\u00e7irme:

Bir yak\u0131n\u0131n\u0131z g\u00f6zalt\u0131ndan sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine sevk edildiyse, akla gelen ilk soru genellikle \u015fudur: tutuklama hangi hallerde olur ve bu dosyada ger\u00e7ekten gerekli mi? Ayn\u0131 soru, olay\u0131n \u00f6b\u00fcr taraf\u0131ndaki ki\u015fiyi de ilgilendirir. \u015e\u00fcphelinin serbest kalmas\u0131, tehdit veya \u015fiddet g\u00f6rm\u00fc\u015f bir ma\u011fdur i\u00e7in ciddi bir g\u00fcvenlik endi\u015fesi olabilir.<\/p>\n

Ceza Muhakemesi Kanunu tutuklamay\u0131 bir ceza olarak de\u011fil, yarg\u0131laman\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fcmesi i\u00e7in ba\u015fvurulan istisnai bir koruma tedbiri olarak d\u00fczenler. A\u015fa\u011f\u0131da \u00f6nce kanunun arad\u0131\u011f\u0131 \u015fartlar\u0131, sonra tutuklaman\u0131n yerine ge\u00e7ebilecek tedbirleri, en sonda da \u015f\u00fcpheli yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ve ma\u011fdurun atabilece\u011fi somut ad\u0131mlar\u0131 anlat\u0131yoruz.<\/p>\n

\n

Bir bak\u0131\u015fta<\/p>\n

\n
Temel \u015fart<\/dt>\n
Somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe ve en az bir tutuklama nedeni (CMK 100\/1)<\/dd>\n
Karar veren<\/dt>\n
Soru\u015fturmada sulh ceza h\u00e2kimi, kovu\u015fturmada mahkeme<\/dd>\n
\u0130tiraz s\u00fcresi<\/dt>\n
Karar\u0131n \u00f6\u011frenilmesinden itibaren iki hafta (CMK 268)<\/dd>\n
Periyodik inceleme<\/dt>\n
Soru\u015fturmada en ge\u00e7 otuz g\u00fcnde bir (CMK 108)<\/dd>\n<\/dl>\n<\/div>\n
\nBu yaz\u0131da neler var?<\/summary>\n
    \n
  1. Tutuklama Hangi Hallerde Olur? \u0130ki \u015eart\u0131n Birlikte Aranmas\u0131<\/a><\/li>\n
  2. Ka\u00e7ma ve Delil Karartma \u015e\u00fcphesi Neye G\u00f6re \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcr?<\/a><\/li>\n
  3. Hangi Su\u00e7larda Tutuklama Nedeni Var Say\u0131labilir?<\/a><\/li>\n
  4. Tutuklama Yasa\u011f\u0131: Hangi Dosyada Tutuklama Olmaz?<\/a><\/li>\n
  5. Adli Kontrol Tutuklaman\u0131n Yerine Ne Zaman Ge\u00e7er?<\/a><\/li>\n
  6. \u015e\u00fcpheli Tutuklanmazsa Ma\u011fdurun G\u00fcvenli\u011fi Nas\u0131l Sa\u011flan\u0131r?<\/a><\/li>\n
  7. Tutuklanan Ki\u015finin Yak\u0131nlar\u0131 Hangi Ad\u0131mlar\u0131 Atabilir?<\/a><\/li>\n
  8. Tutukluluk En Fazla Ne Kadar S\u00fcrebilir?<\/a><\/li>\n
  9. Tutuklama Hangi Hallerde Olur Sorusu Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n

    Tutuklama Hangi Hallerde Olur? \u0130ki \u015eart\u0131n Birlikte Aranmas\u0131<\/h2>\n

    CMK 100\/1 iki \u015fart\u0131 yan yana koyar. Birincisi, isnat edilen su\u00e7un i\u015flendi\u011fini g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren ve dosyada somut kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan delillerdir. Dayanaks\u0131z bir ihbar, teyit edilmemi\u015f bir iddia ya da yaln\u0131zca \u015f\u00fcphelinin sab\u0131kas\u0131 bu \u015fart\u0131 kar\u015f\u0131lamaz. \u0130kincisi, kanunun sayd\u0131\u011f\u0131 tutuklama nedenlerinden en az birinin bulunmas\u0131d\u0131r. Bu ikisinden biri eksikse tutuklama karar\u0131 verilemez.<\/p>\n

    \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir s\u00fczge\u00e7 de \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Kanun, i\u015fin \u00f6nemi ile sonunda h\u00fckmolunabilecek yapt\u0131r\u0131m aras\u0131nda orant\u0131 yoksa tutuklamay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklar. H\u00e2kim, tutuklaman\u0131n dosyaya getirece\u011fi yarar\u0131, ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ne kadar alaca\u011f\u0131yla tartmak zorundad\u0131r.<\/p>\n

    Soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda savc\u0131n\u0131n talebiyle sulh ceza h\u00e2kimi, dava a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra ise talep \u00fczerine veya kendili\u011finden mahkeme tutuklamaya karar verir (CMK 101\/1). Savc\u0131n\u0131n isteminde gerek\u00e7e ve adli kontrol\u00fcn neden yetersiz kalaca\u011f\u0131 g\u00f6sterilmelidir. Tutuklama istenen ki\u015fi, se\u00e7ti\u011fi ya da baronun g\u00f6revlendirdi\u011fi bir m\u00fcdafiin yard\u0131m\u0131ndan yararlan\u0131r.<\/p>\n

    Karar\u0131n kendisi de belli bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131mak zorundad\u0131r. CMK 101\/2’ye g\u00f6re kuvvetli \u015f\u00fcphe, tutuklama nedeni, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve adli kontrol\u00fcn yetersizli\u011fi somut olgularla gerek\u00e7elendirilir. Karar ki\u015fiye s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131l\u0131r, ayr\u0131ca yaz\u0131l\u0131 bir sureti kendisine teslim edilir. Matbu ya da genel ge\u00e7er ifadelerle yaz\u0131lm\u0131\u015f bir karar, itiraz dilek\u00e7esinde \u00fczerinde durulacak ilk noktad\u0131r.<\/p>\n

    \"Tutuklama
    Tutuklama \u0130\u00e7in Aranan \u00dc\u00e7 S\u00fczge\u00e7<\/figcaption><\/figure>\n

    Ka\u00e7ma ve Delil Karartma \u015e\u00fcphesi Neye G\u00f6re \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcr?<\/h2>\n

    Kanun iki tutuklama nedeni sayar. \u0130lki ka\u00e7ma \u015f\u00fcphesidir; ki\u015finin sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, firar etti\u011fini ya da firara haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren somut olgular aran\u0131r (CMK 100\/2-a). \u0130kincisi karartma \u015f\u00fcphesidir: ki\u015finin tav\u0131rlar\u0131, delilleri ortadan kald\u0131rma, saklama veya bozma ya da tan\u0131klara, ma\u011fdura veya ba\u015fkalar\u0131na bask\u0131 yapma y\u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015f\u00fcphe do\u011furmal\u0131d\u0131r (CMK 100\/2-b).<\/p>\n

    \u0130ki farkl\u0131 tablo d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Birinci ki\u015fi olaydan sonra telefon hatt\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015f, bildirdi\u011fi adreste bulunamam\u0131\u015f ve bir hafta sonra \u015fehir d\u0131\u015f\u0131nda yakalanm\u0131\u015f. \u0130kinci ki\u015fi ise yerle\u015fik adresinde ya\u015f\u0131yor, d\u00fczenli bir i\u015fi var ve ifade \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kendili\u011finden gelmi\u015f. Kanunun “somut olgu” vurgusu tam da bu fark\u0131 yakalamak i\u00e7indir; ayn\u0131 su\u00e7 isnad\u0131 iki ki\u015fi i\u00e7in farkl\u0131 sonu\u00e7 do\u011furabilir.<\/p>\n

    Ma\u011fdur a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli nokta bask\u0131 giri\u015fimidir. \u015eik\u00e2yetten vazge\u00e7mesi i\u00e7in aranan, mesajla ya da arac\u0131lar \u00fczerinden ifadesini de\u011fi\u015ftirmeye zorlanan ki\u015fi, bu olgular\u0131 tarih ve i\u00e7erikleriyle savc\u0131l\u0131\u011fa bildirmelidir. Bu bilgiler, delil karartma nedeninin de\u011ferlendirilmesinde do\u011frudan kullan\u0131labilir.<\/p>\n

    Hangi Su\u00e7larda Tutuklama Nedeni Var Say\u0131labilir?<\/h2>\n

    CMK 100\/3, baz\u0131 a\u011f\u0131r su\u00e7larda ka\u00e7ma veya karartma \u015f\u00fcphesinin ayr\u0131ca ispatlanmas\u0131n\u0131 beklemeden tutuklama nedeninin “var say\u0131labilece\u011fini” s\u00f6yler. Buradaki fiil \u00f6nemlidir: kanun “var say\u0131l\u0131r” de\u011fil, “var say\u0131labilir” der. Katalog su\u00e7 isnad\u0131 tutuklamay\u0131 zorunlu k\u0131lmaz. \u00dcstelik 7331 say\u0131l\u0131 Kanunla eklenen ibare, bu su\u00e7lar\u0131n i\u015flendi\u011fine dair \u015f\u00fcphenin de somut delillere dayanmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015far.<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Grup<\/th>\nKatalogdaki ba\u015fl\u0131ca su\u00e7lar<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Ki\u015filere kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r su\u00e7lar<\/td>\nKasten \u00f6ld\u00fcrme (TCK 81\u201383), i\u015fkence (94\u201395), cinsel sald\u0131r\u0131 (102, birinci f\u0131kra hari\u00e7), \u00e7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 (103)<\/td>\n<\/tr>\n
    Kasten yaralama t\u00fcrleri<\/td>\nTCK 86\/3-b, e, f ve 87; kad\u0131na, sa\u011fl\u0131k personeline ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kasten yaralama<\/td>\n<\/tr>\n
    Mala ve kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7lar<\/td>\nH\u0131rs\u0131zl\u0131k (141\u2013142), ya\u011fma (148\u2013149), uyu\u015fturucu imal ve ticareti (188)<\/td>\n<\/tr>\n
    Uluslararas\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lar<\/td>\nSoyk\u0131r\u0131m ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar (76\u201378), g\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan ticareti (79\u201380), \u00f6rg\u00fct kurma (220; ikinci, yedinci ve sekizinci f\u0131kralar d\u0131\u015f\u0131nda)<\/td>\n<\/tr>\n
    Devlete kar\u015f\u0131 su\u00e7lar<\/td>\nTCK 302, 303, 304, 307, 308 ve 309\u2013315<\/td>\n<\/tr>\n
    \u00d6zel kanunlar<\/td>\n6136 m. 12 silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, 2863 m. 68 ve 74, 6831 m. 110\/4-5 orman yakma, 2911 m. 33, 3713 m. 7\/3 ve di\u011ferleri<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

    E\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kasten yaralama, listeye 2024’te 7528 say\u0131l\u0131 Kanunla eklenen en yeni bentlerden biridir. Su\u00e7 tarihi ve isnat edilen f\u0131kra, katalog kapsam\u0131n\u0131 belirlerken mutlaka kontrol edilmelidir. Katalogda say\u0131lmayan bir su\u00e7 i\u00e7in tutuklama istendi\u011finde ise ka\u00e7ma veya karartma \u015f\u00fcphesinin somut olgularla ayr\u0131ca g\u00f6sterilmesi gerekir.<\/p>\n

    Tutuklama Yasa\u011f\u0131: Hangi Dosyada Tutuklama Olmaz?<\/h2>\n

    CMK 100\/4 iki grup su\u00e7ta tutuklamaya izin vermez: cezas\u0131 sadece adli para cezas\u0131 olan su\u00e7lar ile hapis cezas\u0131n\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 iki y\u0131l veya daha az olan su\u00e7lar. Ki\u015finin bedenine y\u00f6nelik kas\u0131tl\u0131 su\u00e7larda ise bu yasak i\u015flemez. \u00d6rne\u011fin sahteli\u011fini bilmeden ald\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 bunu \u00f6\u011frendikten sonra harcayan ki\u015fi i\u00e7in TCK 197\/3 \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis \u00f6ng\u00f6r\u00fcr; bu dosyada tutuklama karar\u0131 verilemez.<\/p>\n

    Buna kar\u015f\u0131l\u0131k basit t\u0131bbi m\u00fcdahaleyle giderilebilecek hafif bir yaralaman\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 iki y\u0131l\u0131n alt\u0131nda olsa da, su\u00e7 v\u00fccut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flendi\u011finden yasak uygulanmaz. Yasak kapsam\u0131ndaki dosyalarda bile CMK 109\/2 uyar\u0131nca adli kontrol h\u00fck\u00fcmleri uygulanabilir; ma\u011fdurun korunmas\u0131 bu yolla sa\u011flanabilir.<\/p>\n

    \n

    Pratik bir ad\u0131m:<\/strong> Elinizdeki evrak\u0131 tarih s\u0131ras\u0131na koyun ve tutuklama ile ilgili sorular\u0131n\u0131z\u0131 not edin. B\u00fcroyla yapaca\u011f\u0131n\u0131z ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmede bu liste, dosyan\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar. Randevu ve adres i\u00e7in b\u00fcronun ileti\u015fim bilgileri<\/a> sayfas\u0131na g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n<\/div>\n

    Adli Kontrol Tutuklaman\u0131n Yerine Ne Zaman Ge\u00e7er?<\/h2>\n

    Tutuklama nedeni bulunsa bile h\u00e2kim, ki\u015fiyi tutuklamak yerine adli kontrol alt\u0131na alabilir (CMK 109\/1). Tutuklama karar\u0131nda adli kontrol\u00fcn neden yetersiz kalaca\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131ca gerek\u00e7elendirilmesi de bu \u00f6nceli\u011fi g\u00f6sterir. Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler dosyan\u0131n ihtiyac\u0131na g\u00f6re se\u00e7ilir ve birden fazlas\u0131 bir arada uygulanabilir.<\/p>\n