{"id":564,"date":"2023-08-16T08:50:11","date_gmt":"2023-08-16T08:50:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gulsahmutlu.av.tr\/?p=564"},"modified":"2026-10-01T10:04:56","modified_gmt":"2026-10-01T07:04:56","slug":"iftira-sucu-ve-cezasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gulsahmutlu.av.tr\/index.php\/2023\/08\/16\/iftira-sucu-ve-cezasi\/","title":{"rendered":"\u0130ftira Su\u00e7u ve Cezas\u0131: \u0130ftiraya U\u011frayan Ki\u015finin Yol Haritas\u0131, Art\u0131r\u0131m H\u00e2lleri ve Etkin Pi\u015fmanl\u0131k"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

G\u00f6zden ge\u00e7irme:

Bir kirac\u0131, ev sahibinin yapt\u0131\u011f\u0131 h\u0131rs\u0131zl\u0131k \u015fik\u00e2yeti y\u00fcz\u00fcnden aylarca ifade veriyor, dosya sonunda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131yla kapan\u0131yor ve akl\u0131na tek bir soru geliyor: Bu durumda iftira su\u00e7u ve cezas\u0131 g\u00fcndeme gelir mi? Cevap, \u015fik\u00e2yet edenin o s\u0131rada neyi bildi\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu yaz\u0131, iftiraya u\u011frayan ki\u015finin atabilece\u011fi ad\u0131mlar\u0131, \u015fik\u00e2yet eden taraf\u0131n risklerini ve cezan\u0131n hangi olaylarda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 TCK 267 ve 269 \u00e7er\u00e7evesinde anlat\u0131yor.<\/p>\n

\n

Bir bak\u0131\u015fta<\/p>\n

\n
Temel ceza<\/dt>\n
1-4 y\u0131l hapis (TCK m. 267\/1)<\/dd>\n
\u015eik\u00e2yet<\/dt>\n
Aranmaz; savc\u0131l\u0131k kendili\u011finden soru\u015fturur<\/dd>\n
Uzla\u015ft\u0131rma<\/dt>\n
Uygulanmaz<\/dd>\n
Zamana\u015f\u0131m\u0131 ba\u015flang\u0131c\u0131<\/dt>\n
Ma\u011fdurun fiili i\u015flemedi\u011finin sabit oldu\u011fu tarih<\/dd>\n
G\u00f6revli mahkeme<\/dt>\n
Kural olarak asliye ceza<\/dd>\n<\/dl>\n<\/div>\n
\nBu yaz\u0131da neler var?<\/summary>\n
    \n
  1. \u0130ftira su\u00e7u ve cezas\u0131 neyi korur?<\/a><\/li>\n
  2. Bir \u015fik\u00e2yeti iftiraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u00f6\u011feler nelerdir?<\/a><\/li>\n
  3. Sonu\u00e7suz kalan her \u015fik\u00e2yet iftira m\u0131d\u0131r?<\/a><\/li>\n
  4. \u0130ftira su\u00e7u ve cezas\u0131 hangi durumlarda artar?<\/a><\/li>\n
  5. \u0130ftiraya u\u011frayan ki\u015fi hangi ad\u0131mlar\u0131 izlemelidir?<\/a><\/li>\n
  6. Geri ad\u0131m atan ki\u015fi i\u00e7in etkin pi\u015fmanl\u0131k<\/a><\/li>\n
  7. Uzla\u015ft\u0131rma m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse taraflar ne yapabilir?<\/a><\/li>\n
  8. Mahkeme, zamana\u015f\u0131m\u0131 ve su\u00e7 tarihi<\/a><\/li>\n
  9. \u0130ftira Su\u00e7u ve Cezas\u0131 Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n

    \u0130ftira su\u00e7u ve cezas\u0131 neyi korur?<\/h2>\n

    \u0130ftira, ayn\u0131 anda iki de\u011fere zarar verir. Bir yanda haks\u0131z yere su\u00e7lanan ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, onuru ve huzuru vard\u0131r. \u00d6b\u00fcr yanda gereksiz yere harekete ge\u00e7irilen savc\u0131l\u0131k, kolluk ve mahkeme bulunur. Kanun bu nedenle iftiray\u0131 “Adliyeye Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde d\u00fczenlemi\u015ftir; ama ma\u011fdurun ki\u015fisel zarar\u0131n\u0131 da g\u00f6rmezden gelmez.<\/p>\n

    Bu \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc yap\u0131, uygulamada \u00f6nemli bir sonu\u00e7 do\u011furur. \u0130ftiraya u\u011frayan ki\u015fi \u015fik\u00e2yetinden vazge\u00e7se bile dosya kapanmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc su\u00e7 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir ve kamu ad\u0131na kovu\u015fturulur.<\/p>\n

    Bir \u015fik\u00e2yeti iftiraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u00f6\u011feler nelerdir?<\/h2>\n

    TCK 267\/1 d\u00f6rt \u00f6\u011feyi bir araya getirir. Birincisi, isnat yetkili makamlara ihbar veya \u015fik\u00e2yet yoluyla ya da bas\u0131n ve yay\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130kincisi, belirli bir ki\u015fiye hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiil y\u00fcklenmelidir; y\u00fcklenen davran\u0131\u015f bir su\u00e7 da olabilir, idari para cezas\u0131 gibi bir yapt\u0131r\u0131m\u0131 gerektiren bir kabahat de.<\/p>\n

    \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve en belirleyici olan\u0131, fail isnat etti\u011fi ki\u015finin o fiili i\u015flemedi\u011fini bilmelidir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, failin hedefi, su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin adli bir incelemeyle ya da idari bir yapt\u0131r\u0131mla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131d\u0131r. \u00d6\u011felerden biri eksikse iftira olu\u015fmaz; olay ba\u015fka bir su\u00e7u, \u00f6rne\u011fin hakareti ilgilendirebilir.<\/p>\n

    Somut bir isnat gerekir. “Bu adam doland\u0131r\u0131c\u0131n\u0131n teki” gibi genel bir ifade, belirli bir olay\u0131 ve zaman\u0131 g\u00f6stermedi\u011fi i\u00e7in soru\u015fturma ba\u015flatmaya elveri\u015fli olmayabilir. “Ge\u00e7en sal\u0131 depodan iki koli mal\u0131 \u00e7ald\u0131” demek ise belirli bir fiil y\u00fckler.<\/p>\n

    Sonu\u00e7suz kalan her \u015fik\u00e2yet iftira m\u0131d\u0131r?<\/h2>\n

    Hay\u0131r. Bir \u015fik\u00e2yetin kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131yla ya da beraatle sonu\u00e7lanmas\u0131, \u015fik\u00e2yet edenin yalan s\u00f6yledi\u011fini tek ba\u015f\u0131na g\u00f6stermez. Delil yetersizli\u011fi, \u015f\u00fcphenin giderilememesi veya olay\u0131n farkl\u0131 yorumlanmas\u0131 gibi nedenlerle de dosya kapanabilir. Kanun, isnat edenin “i\u015flemedi\u011fini bildi\u011fi halde” hareket etmesini arar.<\/p>\n

    Diyelim ki bir apartman y\u00f6neticisi, aidat kasas\u0131ndaki eksik paray\u0131 fark ediyor ve kamera kayd\u0131nda kasaya en son yakla\u015fan kom\u015fuyu \u015fik\u00e2yet ediyor. Sonradan paran\u0131n muhasebe hatas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden eksik g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131l\u0131yor. Y\u00f6netici yan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ama bildi\u011fi h\u00e2lde bir masumu su\u00e7lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu tabloda iftira kast\u0131 kurulamaz. \u015eik\u00e2yet etmekten \u00e7ekinen ki\u015filerin bu ayr\u0131m\u0131 bilmesi, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korur.<\/p>\n

    \u015eik\u00e2yet eden taraf i\u00e7in pratik bir \u00f6l\u00e7\u00fc de vard\u0131r. Dilek\u00e7ede bildi\u011finiz ile tahmin etti\u011finizi birbirinden ay\u0131r\u0131n. “Kasadan paray\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm” ile “kasaya en son o yakla\u015ft\u0131, bu y\u00fczden \u015f\u00fcpheleniyorum” c\u00fcmleleri hukuken ayn\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kta de\u011fildir. \u015e\u00fcphenizi \u015f\u00fcphe olarak, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz kadar\u0131yla anlatmak, hem soru\u015fturman\u0131n do\u011fru y\u00f6nlenmesine yard\u0131m eder hem de sonradan iftira su\u00e7u ve cezas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fma riskini azalt\u0131r.<\/p>\n

    \"\u0130ftira
    Ma\u011fdurun Ba\u015f\u0131na Gelene G\u00f6re \u0130ftira Cezas\u0131<\/figcaption><\/figure>\n

    \u0130ftira su\u00e7u ve cezas\u0131 hangi durumlarda artar?<\/h2>\n

    TCK 267’de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen temel ceza 1-4 y\u0131l hapistir. \u0130ftiraya u\u011frayan ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131k\u00e7a kanun cezay\u0131 da y\u00fckseltir. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, ma\u011fdurun ba\u015f\u0131na gelenlere g\u00f6re sonucu g\u00f6sterir:<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Ma\u011fdurun ba\u015f\u0131na ne geldi?<\/th>\nKanundaki sonu\u00e7<\/th>\nF\u0131kra<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Hakk\u0131nda \u015fik\u00e2yet veya ihbar yap\u0131ld\u0131<\/td>\n1-4 y\u0131l hapis<\/td>\n267\/1<\/td>\n<\/tr>\n
    Aleyhine sahte iz ve delil \u00fcretildi<\/td>\nCeza yar\u0131 oran\u0131nda artar<\/td>\n267\/2<\/td>\n<\/tr>\n
    Sonradan aklanmas\u0131na ra\u011fmen g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama d\u0131\u015f\u0131nda bir koruma tedbirine maruz kald\u0131<\/td>\nCeza yar\u0131 oran\u0131nda artar<\/td>\n267\/3<\/td>\n<\/tr>\n
    G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 veya tutukland\u0131<\/td>\n\u0130ftira eden ayr\u0131ca ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lman\u0131n dolayl\u0131 faili olarak sorumlu tutulur<\/td>\n267\/4<\/td>\n<\/tr>\n
    A\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet veya m\u00fcebbet hapse mahk\u00fbm oldu<\/td>\n20-30 y\u0131l hapis<\/td>\n267\/5<\/td>\n<\/tr>\n
    Bu mahk\u00fbmiyetin infaz\u0131na ba\u015fland\u0131<\/td>\nBe\u015finci f\u0131kradaki ceza yar\u0131s\u0131 kadar artar<\/td>\n267\/6<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

    Be\u015finci f\u0131kran\u0131n s\u00fcreli hapis cezalar\u0131na ili\u015fkin k\u0131sm\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131yla iptal edilmi\u015ftir; yedinci f\u0131kra da t\u00fcm\u00fcyle iptal edilmi\u015ftir. Bas\u0131n ve yay\u0131n yoluyla i\u015flenen iftirada verilen mahk\u00fbmiyet, ayn\u0131 veya e\u015fde\u011fer bir yay\u0131n organ\u0131nda ilan edilir ve ilan gideri h\u00fck\u00fcml\u00fcden al\u0131n\u0131r (267\/9).<\/p>\n

    \n

    Pratik bir ad\u0131m:<\/strong> Elinizdeki evrak\u0131 tarih s\u0131ras\u0131na koyun ve iftira ile ilgili sorular\u0131n\u0131z\u0131 not edin. B\u00fcroyla yapaca\u011f\u0131n\u0131z ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmede bu liste, dosyan\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar. Randevu ve adres i\u00e7in b\u00fcronun ileti\u015fim bilgileri<\/a> sayfas\u0131na g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n<\/div>\n

    \u0130ftiraya u\u011frayan ki\u015fi hangi ad\u0131mlar\u0131 izlemelidir?<\/h2>\n

    \u0130ftiraya u\u011frayan ki\u015fi olarak hakk\u0131n\u0131zdaki dosya lehinize kapand\u0131ysa, iftira iddias\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmeden \u00f6nce elinizdeki belgeleri toparlamak i\u015finizi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki s\u0131ra genel bir \u00e7er\u00e7eve sunar:<\/p>\n

      \n
    1. Karar\u0131n kesinle\u015fmesini takip edin.<\/strong> Kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 ya da beraat karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fip kesinle\u015fmedi\u011fini \u00f6\u011frenin ve onayl\u0131 bir \u00f6rne\u011fini al\u0131n.<\/li>\n
    2. \u0130lk \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esini edinin.<\/strong> Size y\u00f6neltilen isnad\u0131n tam metni, kimin ne dedi\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan temel belgedir.<\/li>\n
    3. Bilerek yalan s\u00f6ylendi\u011fini g\u00f6steren kan\u0131tlar\u0131 toplay\u0131n.<\/strong> Mesajlar, tan\u0131klar, \u00f6deme kay\u0131tlar\u0131 veya kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u015fik\u00e2yet edenin ger\u00e7e\u011fi bildi\u011fini ortaya koyabilir.<\/li>\n
    4. Savc\u0131l\u0131\u011fa ba\u015fvurun.<\/strong> Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na dilek\u00e7e verin; olaylar\u0131 tarih s\u0131ras\u0131yla anlat\u0131n ve delilleri ekleyin.<\/li>\n
    5. Davaya kat\u0131l\u0131n.<\/strong> Kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar kat\u0131lma talebinde bulunarak delil sunma ve kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131 elde edersiniz (CMK m. 237).<\/li>\n<\/ol>\n
      \n

      Dikkat:<\/strong> \u0130ftirada dava zamana\u015f\u0131m\u0131, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi g\u00fcnden de\u011fil, ma\u011fdurun y\u00fcklenen fiili i\u015flemedi\u011finin sabit oldu\u011fu tarihten ba\u015flar (TCK m. 267\/8). D\u00f6rt y\u0131ll\u0131k \u00fcst s\u0131n\u0131r nedeniyle temel h\u00e2lde bu s\u00fcre sekiz y\u0131l olarak hesaplan\u0131r. Yine de delillerin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in beklemeden harekete ge\u00e7mek yerinde olur.<\/p>\n<\/div>\n

      Geri ad\u0131m atan ki\u015fi i\u00e7in etkin pi\u015fmanl\u0131k<\/h2>\n

      \u0130ftira eden ki\u015fi s\u00f6z\u00fcnden d\u00f6nerse, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn zamanlamas\u0131na g\u00f6re ceza indirimi al\u0131r. Kural basittir: ne kadar erken, o kadar geni\u015f indirim. TCK 269 bu kademeyi \u015f\u00f6yle s\u0131ralar:<\/p>\n