{"id":2879,"date":"2026-11-05T13:22:00","date_gmt":"2026-11-05T10:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gulsahmutlu.av.tr\/?p=2879"},"modified":"2026-11-05T16:07:59","modified_gmt":"2026-11-05T13:07:59","slug":"yasli-istismari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gulsahmutlu.av.tr\/index.php\/2026\/11\/05\/yasli-istismari\/","title":{"rendered":"Ya\u015fl\u0131 veya engelli yak\u0131n\u0131n\u0131z ihmal ya da k\u00f6t\u00fc muameleye u\u011fruyorsa ne yapmal\u0131s\u0131n\u0131z?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

Son mevzuat kontrol\u00fc:

Bak\u0131ma muhta\u00e7 bir anne ya da baban\u0131n \u00fczerinde a\u00e7\u0131klanamayan morluklar, engelli bir karde\u015fin g\u00fcnlerce y\u0131kanmadan b\u0131rak\u0131lmas\u0131, emekli maa\u015f\u0131n\u0131n bir yak\u0131n taraf\u0131ndan habersizce \u00e7ekilmesi. Ya\u015fl\u0131 ve engelli ki\u015filere y\u00f6nelik ihmal ve k\u00f6t\u00fc muamele \u00e7o\u011fu zaman evin d\u00f6rt duvar\u0131 aras\u0131nda ya da bir bak\u0131m kurumunda, sessizce ya\u015fan\u0131r. Ma\u011fdur kendini ifade etmekte zorlanabilir, ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu ki\u015fiden \u00e7ekinebilir veya ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 adland\u0131ramayabilir. Bu nedenle durumu fark eden yak\u0131nlar\u0131n ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar, ma\u011fdurun korunmas\u0131nda belirleyici bir rol oynar.<\/p>\n

Bu yaz\u0131da, ya\u015fl\u0131 veya engelli bir ki\u015fiye y\u00f6nelik hangi davran\u0131\u015flar\u0131n T\u00fcrk Ceza Kanunu’na (TCK) g\u00f6re su\u00e7 olu\u015fturdu\u011funu, bak\u0131m ihmalinin ne zaman terk su\u00e7una d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, aile i\u00e7i \u015fiddette 6284 say\u0131l\u0131 Kanunun sundu\u011fu koruma tedbirlerini, maddi istismarda dikkat edilmesi gereken \u00f6zel kurallar\u0131 ve \u015fik\u00e2yet ile ihbar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yoruz. Amac\u0131m\u0131z, yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flarken hukuki haklar\u0131n\u0131 da koruman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak sade bir yol haritas\u0131 sunmakt\u0131r.<\/p>\n

\n

Bir bak\u0131\u015fta<\/p>\n

\n
Dayanak<\/dt>\n
TCK 86, 96, 97, 232 ve 167; 6284 say\u0131l\u0131 Kanun; CMK 234<\/dd>\n
Kimler ba\u015fvurur<\/dt>\n
Ma\u011fdurun kendisi, yak\u0131nlar\u0131 ve durumu fark eden herkes<\/dd>\n
Nereye<\/dt>\n
Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, kolluk, \u015e\u00d6N\u0130M, ALO 183, Aile ve Sosyal Hizmetler il m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/dd>\n
S\u00fcre<\/dt>\n
\u015eik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda \u00f6\u011frenmeden itibaren 6 ay; acil durumda hemen 112<\/dd>\n<\/dl>\n<\/div>\n
\nBu yaz\u0131da neler var?<\/summary>\n
    \n
  1. Ya\u015fl\u0131 veya engelli ki\u015fiye y\u00f6nelik hangi davran\u0131\u015flar su\u00e7 olu\u015fturur?<\/a><\/li>\n
  2. Bak\u0131m ihmali ne zaman terk su\u00e7una d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr?<\/a><\/li>\n
  3. Aile i\u00e7inde \u015fiddet varsa hangi koruma tedbirleri uygulan\u0131r?<\/a><\/li>\n
  4. Maddi istismarda hangi \u00f6zel kurallar ge\u00e7erlidir?<\/a><\/li>\n
  5. Bak\u0131m kurumunda veya bak\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan istismar olursa ne yap\u0131l\u0131r?<\/a><\/li>\n
  6. \u015eik\u00e2yet ve ihbar nas\u0131l yap\u0131l\u0131r, kimler ba\u015fvurabilir?<\/a><\/li>\n
  7. Engelli veya ya\u015fl\u0131 ma\u011fdurun ifadesi al\u0131n\u0131rken hangi g\u00fcvenceler vard\u0131r?<\/a><\/li>\n
  8. Ya\u015fl\u0131 istismar\u0131 \u015f\u00fcphesinde yak\u0131nlar i\u00e7in 5 ad\u0131ml\u0131k ba\u015fvuru plan\u0131<\/a><\/li>\n
  9. Ya\u015fl\u0131 \u0130stismar\u0131 Su\u00e7u Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/details>\n

    Ya\u015fl\u0131 veya engelli ki\u015fiye y\u00f6nelik hangi davran\u0131\u015flar su\u00e7 olu\u015fturur?<\/h2>\n

    Kanunda “ya\u015fl\u0131 istismar\u0131” ad\u0131yla tek bir su\u00e7 tan\u0131m\u0131 bulunmaz; ya\u015fanan olay\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re farkl\u0131 su\u00e7 tipleri devreye girer. \u00d6nemli olan, ma\u011fdurun ya\u015f\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131 veya engellili\u011fi nedeniyle kendini savunamayacak durumda olmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok su\u00e7ta cezay\u0131 art\u0131ran bir h\u00e2l olarak d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin kasten yaralama su\u00e7unun beden veya ruh bak\u0131m\u0131ndan kendini savunamayacak durumdaki ki\u015fiye kar\u015f\u0131 i\u015flenmesi, \u015fik\u00e2yet aranmaks\u0131z\u0131n daha a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektirir. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durumlar\u0131 ve g\u00fcndeme gelebilecek su\u00e7lar\u0131 \u00f6zetler.<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Ya\u015fanan durum<\/th>\nOlas\u0131 su\u00e7<\/th>\nNot<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Vurma, itme, yaralama<\/td>\nKasten yaralama (TCK 86)<\/td>\nSavunamayacak ki\u015fiye kar\u015f\u0131 cezas\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n
    Sistematik ac\u0131 verme, a\u015fa\u011f\u0131lama, a\u00e7 b\u0131rakma<\/td>\nEziyet (TCK 96)<\/td>\nSavunamayacak ki\u015fiye kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f h\u00e2l<\/td>\n<\/tr>\n
    Bak\u0131m ve g\u00f6zetimi b\u0131rak\u0131p terk etme<\/td>\nTerk (TCK 97)<\/td>\nKoruma ve g\u00f6zetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc aran\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n
    Ayn\u0131 evde s\u00fcregelen k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f<\/td>\nK\u00f6t\u00fc muamele (TCK 232)<\/td>\nAyn\u0131 konutta birlikte ya\u015fama \u015fart\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
    Paras\u0131n\u0131, kart\u0131n\u0131 veya m\u00fclk\u00fcn\u00fc izinsiz kullanma<\/td>\nDoland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma<\/td>\nYak\u0131n akrabada TCK 167 uygulan\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

    Bu su\u00e7lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 kendili\u011finden soru\u015fturulurken bir k\u0131sm\u0131 ma\u011fdurun \u015fik\u00e2yetine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hangi su\u00e7un olu\u015ftu\u011funu belirlemek savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00f6revidir; yak\u0131nlar\u0131n g\u00f6revi, g\u00f6zlemlediklerini ve delilleri eksiksiz bi\u00e7imde iletmektir. Fiziksel \u015fiddet bulgular\u0131n\u0131n belgelenmesi i\u00e7in darp raporu<\/a> al\u0131nmas\u0131, sonraki a\u015famalarda olay\u0131n ispat\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Darp raporu i\u00e7in kollu\u011fa ba\u015fvurulabilece\u011fi gibi, hastanede tedavi s\u0131ras\u0131nda hekime durumun anlat\u0131lmas\u0131 da kay\u0131t olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Gerekiyorsa kemik, i\u00e7 organ veya ruhsal etkiler i\u00e7in ayr\u0131ca adli t\u0131p incelemesi talep edilebilir.<\/p>\n

    \"Ya\u015fl\u0131
    Belirtiler tek ba\u015f\u0131na kesin kan\u0131t say\u0131lmaz, ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

    Bak\u0131m ihmali ne zaman terk su\u00e7una d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr?<\/h2>\n

    TCK 97, ya\u015f\u0131 veya hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kendini idare edemeyecek durumdaki bir ki\u015fiyi, koruma ve g\u00f6zetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda oldu\u011fu h\u00e2lde kendi h\u00e2line terk eden ki\u015fiyi cezaland\u0131r\u0131r. Bu su\u00e7 i\u00e7in failin ma\u011fdura kar\u015f\u0131 bir bak\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131 gerekir; bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck aile ili\u015fkisinden, s\u00f6zle\u015fmeden veya bir kurumdaki g\u00f6revden do\u011fabilir. Terk sonucunda ma\u011fdur hastalan\u0131r, yaralan\u0131r veya hayat\u0131n\u0131 kaybederse, fail neticesi sebebiyle a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f su\u00e7 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re daha a\u011f\u0131r cezayla sorumlu tutulur. Bak\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunan ki\u015finin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bir ba\u015fkas\u0131na devretmeden ma\u011fdurdan uzakla\u015fmas\u0131 da terk kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n

    Her bak\u0131m eksikli\u011fi terk su\u00e7u say\u0131lmaz. \u0130la\u00e7lar\u0131n d\u00fczensiz verilmesi, beslenmenin yetersiz kalmas\u0131 veya ki\u015finin uzun s\u00fcre yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gibi durumlar, s\u00fcreklilik ve a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7un konusu olabilir. Aile hukukundan do\u011fan bak\u0131m ve destek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyerek ki\u015fiyi a\u011f\u0131r s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde b\u0131rakmak da TCK 233’te ayr\u0131 bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ya\u015f\u0131 veya hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kendini idare edemeyecek ki\u015fiye yard\u0131m etmeyen ya da durumu yetkililere bildirmeyen ki\u015filer i\u00e7in TCK 98’deki yard\u0131m veya bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n

    \n

    Pratikte:<\/strong> \u0130hmal \u015f\u00fcphesi varsa, yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n durumunu tarih ve saat belirterek not edin, m\u00fcmk\u00fcnse foto\u011fraflay\u0131n ve doktor kontrollerinin kay\u0131tlar\u0131n\u0131 saklay\u0131n. Hastane kay\u0131tlar\u0131, ila\u00e7 takip \u00e7izelgeleri ve kom\u015fu ya da bak\u0131c\u0131 beyanlar\u0131, ihmalin s\u00fcreklilik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlidir. Bu belgeler savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n olay\u0131 do\u011fru de\u011ferlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Bak\u0131m\u0131 \u00fcstlenen ki\u015fiyle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131\u015fmalar\u0131 ve bak\u0131m i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6demelerin kay\u0131tlar\u0131n\u0131 da saklaman\u0131z, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kime ait oldu\u011funu g\u00f6stermek bak\u0131m\u0131ndan i\u015fe yarar.<\/p>\n<\/div>\n

    Aile i\u00e7inde \u015fiddet varsa hangi koruma tedbirleri uygulan\u0131r?<\/h2>\n

    Ya\u015fl\u0131 veya engelli ki\u015fi, ayn\u0131 evde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir aile bireyinin \u015fiddetine maruz kal\u0131yorsa, ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda 6284 say\u0131l\u0131 Ailenin Korunmas\u0131 ve Kad\u0131na Kar\u015f\u0131 \u015eiddetin \u00d6nlenmesine Dair Kanun da devreye girer. Bu Kanun kad\u0131nlar\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n yan\u0131nda, \u015fiddete u\u011frayan veya u\u011frama tehlikesi bulunan t\u00fcm aile bireylerini de korur. \u015eiddet uygulayan\u0131n evden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ma\u011fdura yakla\u015fmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 ve ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131n engellenmesi gibi tedbirler, aile mahkemesi veya acil durumlarda m\u00fclki amir ve kolluk taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

    Koruma karar\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuru, ma\u011fdurun kendisi, yak\u0131nlar\u0131 veya durumu bilen herhangi bir ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131labilir ve \u015fiddetin belgelenmesi \u015fart\u0131 aranmaz. Ba\u015fvurunun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 koruma karar\u0131 ba\u015fvurusu yaz\u0131m\u0131zda<\/a> ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak anlatt\u0131k. \u015eiddet \u00d6nleme ve \u0130zleme Merkezleri (\u015e\u00d6N\u0130M) ise bar\u0131nma, psikososyal destek ve hukuki y\u00f6nlendirme konusunda hizmet verir. Ayn\u0131 konutta birlikte ya\u015fanan ki\u015fiye kar\u015f\u0131 s\u00fcregelen k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar, TCK 232’de d\u00fczenlenen k\u00f6t\u00fc muamele su\u00e7unu da olu\u015fturabilir; bu durumda koruma tedbiri ile ceza soru\u015fturmas\u0131 birlikte y\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

    \n

    Dikkat:<\/strong> Ma\u011fdur, ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu ki\u015fiden korktu\u011fu i\u00e7in \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmak istemeyebilir. B\u00f6yle bir durumda bile koruma tedbiri talep edilebilir ve \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olmayan su\u00e7larda savc\u0131l\u0131k soru\u015fturmay\u0131 kendili\u011finden y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Ma\u011fdurun bak\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131n \u015fiddet uygulayan ki\u015fi uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra nas\u0131l kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 da ba\u015fvuruda belirtilmeli ve sosyal hizmet birimleriyle birlikte planlanmal\u0131d\u0131r. Aksi h\u00e2lde ma\u011fdur, koruma tedbirinin ard\u0131ndan bak\u0131ms\u0131z kalma riskiyle kar\u015f\u0131la\u015fabilir; ALO 183 ve il m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri bu konuda ge\u00e7ici \u00e7\u00f6z\u00fcmler i\u00e7in y\u00f6nlendirme yapabilir.<\/p>\n<\/div>\n

    \"Ya\u015fl\u0131
    ALO 183 hatt\u0131 da bildirimleri al\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

    Maddi istismarda hangi \u00f6zel kurallar ge\u00e7erlidir?<\/h2>\n

    Ya\u015fl\u0131 veya engelli ki\u015filerin emekli maa\u015f\u0131n\u0131n, banka kart\u0131n\u0131n ya da ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\u0131n izinsiz kullan\u0131lmas\u0131 s\u0131k rastlanan bir istismar bi\u00e7imidir. Ki\u015finin alg\u0131lama yetene\u011finin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlan\u0131larak i\u015flenen doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, TCK 158’de nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k olarak daha a\u011f\u0131r cezayla d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kendisine b\u0131rak\u0131lan paray\u0131 veya mal\u0131 amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullanan ki\u015fi ise g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan sorumlu tutulabilir. Yabanc\u0131 ki\u015filerin ya da bak\u0131c\u0131lar\u0131n bu t\u00fcr eylemlerinde, ma\u011fdur ve yak\u0131nlar\u0131 ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131 ba\u015flatmak i\u00e7in savc\u0131l\u0131\u011fa ba\u015fvurabilir. Banka hesap hareketleri, tapu kay\u0131tlar\u0131 ve vek\u00e2letname \u00f6rnekleri bu t\u00fcr dosyalarda temel delillerdir.<\/p>\n

    Fail ma\u011fdurun yak\u0131n akrabas\u0131ysa TCK 167’deki \u00f6zel kural uygulan\u0131r. Ya\u011fma hari\u00e7 malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7lar, ayr\u0131l\u0131k karar\u0131 bulunmayan e\u015f, \u00fcstsoy veya altsoy, bu derecedeki kay\u0131n h\u0131s\u0131mlar\u0131, evlat edinen veya evlatl\u0131k ya da ayn\u0131 evde ya\u015fayan karde\u015f zarar\u0131na i\u015flenirse, ilgili akraba hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz. \u00d6rne\u011fin varsay\u0131msal olarak bir o\u011ful babas\u0131n\u0131n kart\u0131yla izinsiz para \u00e7ekerse, bu eylem i\u00e7in ceza verilmeyebilir. Bu durumda ya\u015fl\u0131n\u0131n malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in hukuk mahkemelerindeki koruyucu yollar ve bankaya yap\u0131lacak bildirimler \u00f6nem kazan\u0131r. Malvarl\u0131\u011f\u0131 su\u00e7lar\u0131n\u0131n genel \u00e7er\u00e7evesini doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131 yaz\u0131m\u0131zda<\/a> bulabilirsiniz.<\/p>\n

    Bak\u0131m kurumunda veya bak\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan istismar olursa ne yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n

    Huzurevi, bak\u0131m merkezi veya evde bak\u0131m hizmeti sunan ki\u015filer, bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlendikleri ki\u015fiye kar\u015f\u0131 koruma ve g\u00f6zetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Bu ki\u015filerin \u015fiddet uygulamas\u0131, ihmal etmesi veya ma\u011fdurun malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanmas\u0131, aile bireyleri bak\u0131m\u0131ndan anlat\u0131lan su\u00e7larla ayn\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirilir. Kamu kurumlar\u0131nda g\u00f6rev yapan personelin eylemlerinde kamu g\u00f6revlilerine ili\u015fkin \u00f6zel soru\u015fturma kurallar\u0131 g\u00fcndeme gelebilir. \u00d6zel bak\u0131m kurumlar\u0131nda ise kurumun yetkilileri, personelin eylemlerini \u00f6nleme ve bildirme konusundaki sorumluluklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131ca de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n

    Kurumdaki bir istismar \u015f\u00fcphesinde, savc\u0131l\u0131\u011fa su\u00e7 duyurusunun yan\u0131nda kurumun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Aile ve Sosyal Hizmetler il m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne de yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuru yap\u0131labilir. Kurumdaki kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n belirli bir s\u00fcre sonra silinebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, savc\u0131l\u0131ktan bu kay\u0131tlar\u0131n gecikmeden istenmesi talep edilmelidir. Kay\u0131tlar\u0131n delil de\u011ferini kamera kayd\u0131 yaz\u0131m\u0131zda<\/a> anlatt\u0131k. Yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131 kurumdan almak istiyorsan\u0131z, bunu yapmadan \u00f6nce sa\u011fl\u0131k durumunun bir hekim taraf\u0131ndan belgelenmesi, sonraki s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli bir delil olu\u015fturur ve durumun ciddiyetini ortaya koyar.<\/p>\n

    \"Ya\u015fl\u0131
    Birden fazla yola ayn\u0131 anda ba\u015fvurulabilir.<\/figcaption><\/figure>\n

    \u015eik\u00e2yet ve ihbar nas\u0131l yap\u0131l\u0131r, kimler ba\u015fvurabilir?<\/h2>\n

    Ya\u015fl\u0131 veya engelli bir ki\u015fiye y\u00f6nelik su\u00e7 \u015f\u00fcphesini Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, polise veya jandarmaya herkes bildirebilir. Acil bir tehlike varsa 112 Acil \u00c7a\u011fr\u0131 Merkezi aranmal\u0131d\u0131r. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ALO 183 Sosyal Destek Hatt\u0131 da ya\u015fl\u0131 ve engelli bireylere y\u00f6nelik ihmal ve istismar bildirimlerini al\u0131r ve ilgili birimleri harekete ge\u00e7irir. Bildirimde bulunan ki\u015finin ma\u011fdurla akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 bulunmas\u0131 gerekmez; kom\u015fular, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve bak\u0131m personeli de durumu bildirebilir.<\/p>\n

      \n
    1. G\u00fcvenli\u011fi sa\u011flay\u0131n.<\/strong> Acil tehlikede 112’yi aray\u0131n, ma\u011fdurun tedavisini sa\u011flay\u0131n.<\/li>\n
    2. Belgeleyin.<\/strong> Darp raporu, foto\u011fraf, hastane ve banka kay\u0131tlar\u0131n\u0131 toplay\u0131n.<\/li>\n
    3. Bildirin.<\/strong> Savc\u0131l\u0131\u011fa veya kollu\u011fa su\u00e7 duyurusunda bulunun; ALO 183’\u00fc aray\u0131n.<\/li>\n
    4. Koruma isteyin.<\/strong> Aile i\u00e7i \u015fiddette 6284 kapsam\u0131nda tedbir talep edin.<\/li>\n<\/ol>\n

      \u015eik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda \u015fik\u00e2yet hakk\u0131 ma\u011fdura aittir ve fiili ve faili \u00f6\u011frenmeden itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ma\u011fdurun karar verme yetene\u011fi zay\u0131flam\u0131\u015fsa, kanuni temsilcisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hareket edilir. Kendili\u011finden soru\u015fturulan su\u00e7larda ise \u015fik\u00e2yet s\u00fcresi aranmaz ve savc\u0131l\u0131k bildirimi ald\u0131\u011f\u0131 anda harekete ge\u00e7er. Bu nedenle kendi i\u015flerini g\u00f6remeyecek durumdaki bir yak\u0131n i\u00e7in kanuni temsilci bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kontrol edilmesi, hem \u015fik\u00e2yet hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hem de malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

      Engelli veya ya\u015fl\u0131 ma\u011fdurun ifadesi al\u0131n\u0131rken hangi g\u00fcvenceler vard\u0131r?<\/h2>\n

      CMK 234’e g\u00f6re ma\u011fdur sa\u011f\u0131r veya dilsiz ya da meram\u0131n\u0131 ifade edemeyecek derecede engelli ise ve bir vekili bulunmuyorsa, istemi aranmaks\u0131z\u0131n kendisine baro taraf\u0131ndan avukat g\u00f6revlendirilir. Bu kural, ma\u011fdurun s\u00fcrecin ba\u015f\u0131ndan itibaren hukuki destek almas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. \u0130\u015fitme engelli ma\u011fdurlar i\u00e7in i\u015faret dili terc\u00fcman\u0131 g\u00f6revlendirilir. Ya\u015fl\u0131 ma\u011fdurlar\u0131n sa\u011fl\u0131k durumu adliyeye gelmelerine engel oluyorsa, ifadenin bulundu\u011fu yerde al\u0131nmas\u0131 talep edilebilir. Bu talepler savc\u0131l\u0131\u011fa yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilebilir. Ma\u011fdurun kulland\u0131\u011f\u0131 i\u015fitme cihaz\u0131, g\u00f6zl\u00fck veya tekerlekli sandalye gibi ihtiya\u00e7lar\u0131n ifade g\u00fcn\u00fc haz\u0131r bulundurulmas\u0131 da s\u00fcrecin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ilerlemesine katk\u0131 sunar.<\/p>\n

      Adliyelerde bulunan Adli Destek ve Ma\u011fdur Hizmetleri M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri, \u00f6zel ihtiyac\u0131 olan ma\u011fdurlara ifade ve duru\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinde e\u015flik edilmesi ve s\u00fcrecin anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde anlat\u0131lmas\u0131 konusunda yard\u0131mc\u0131 olur. Ma\u011fdurun ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 tekrar tekrar anlatmak zorunda kalmamas\u0131 i\u00e7in ifadenin dikkatle ve tek seferde eksiksiz al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemlidir. Soru\u015fturmadan sonra dava a\u00e7\u0131l\u0131rsa, ma\u011fdur ve yak\u0131nlar\u0131 davaya kat\u0131larak<\/a> yarg\u0131lamada aktif rol alabilir ve kararlara kar\u015f\u0131 kanun yollar\u0131na ba\u015fvurabilir. Duru\u015fma tarihlerinin ma\u011fdurun sa\u011fl\u0131k durumu dikkate al\u0131narak planlanmas\u0131 da mahkemeden talep edilebilir.<\/p>\n

      Ya\u015fl\u0131 istismar\u0131 \u015f\u00fcphesinde yak\u0131nlar i\u00e7in 5 ad\u0131ml\u0131k ba\u015fvuru plan\u0131<\/h2>\n

      Yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde a\u00e7\u0131klanamayan bir iz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde ya da hesab\u0131ndan habersiz para \u00e7ekildi\u011fini fark etti\u011finizde, ilk tepki \u00e7o\u011fu zaman \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve karars\u0131zl\u0131kt\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm, yukar\u0131da anlat\u0131lan su\u00e7lar\u0131, koruma tedbirlerini ve ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131 yak\u0131nlar\u0131n uygulayabilece\u011fi be\u015f somut ad\u0131mda toplar. Her ad\u0131mda neyin yaz\u0131laca\u011f\u0131, hangi belgenin al\u0131naca\u011f\u0131 ve kime ba\u015fvurulaca\u011f\u0131 g\u00f6sterilir. Ama\u00e7, yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fini ilk s\u0131raya koyarken delillerin kaybolmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve onun iradesine sayg\u0131 g\u00f6stererek do\u011fru makamlara ula\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n

        \n
      1. G\u00fcvenli\u011fi ve sa\u011fl\u0131k kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131n.<\/strong> Acil bir tehlike varsa 112’yi aray\u0131n. Yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131 hastaneye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde hekime g\u00f6zlemlerinizi anlat\u0131n; b\u00f6ylece yaralanma ve beslenme durumu kayda ge\u00e7er, gerekirse darp raporu d\u00fczenlenir. Kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131n listesini, re\u00e7etelerini ve \u00f6nceki muayene kay\u0131tlar\u0131n\u0131 yan\u0131n\u0131zda g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. Sa\u011fl\u0131k durumunun hekim taraf\u0131ndan belgelenmesi, ihmalin ya da \u015fiddetin boyutunu sonradan g\u00f6stermek i\u00e7in sa\u011flam bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131 bulundu\u011fu evden veya kurumdan alman\u0131z gerekiyorsa da \u00f6nce bu belgelemeyi yapt\u0131r\u0131n.<\/li>\n
      2. Bir g\u00f6zlem defteri tutun.<\/strong> G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz her belirtiyi tarih ve saatle birlikte yaz\u0131n: morluklar, kilo kayb\u0131, ila\u00e7lar\u0131n d\u00fczenli verilmedi\u011fini g\u00f6steren durumlar, ani korku veya i\u00e7e kapanma. Yorum yerine g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc yaz\u0131n; \u00f6rne\u011fin sol kolunda iki morluk g\u00f6rd\u00fcm gibi somut ifadeler kullan\u0131n. M\u00fcmk\u00fcnse foto\u011fraf \u00e7ekin ve dosyalar\u0131n tarih bilgisini koruyun. Yak\u0131n\u0131n\u0131zla ilgilenen ki\u015fiyle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131\u015fmalar\u0131, ona yap\u0131lan \u00f6demelerin kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ve kom\u015fu ya da refakat\u00e7i gibi tan\u0131klar\u0131n adlar\u0131n\u0131 ekleyin. Maddi kay\u0131p \u015f\u00fcphesinde banka hesap hareketlerini, tapu kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ve varsa vek\u00e2letname \u00f6rneklerini toplay\u0131n. Bu defter, ihmalin s\u00fcreklilik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n
      3. Durumu do\u011fru makama bildirin.<\/strong> Su\u00e7 \u015f\u00fcphesini Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, polise veya jandarmaya bildirin; ba\u015fvurunuzun tarihini ve dosya numaras\u0131n\u0131 not edin. ALO 183 Sosyal Destek Hatt\u0131 da ihmal bildirimlerini al\u0131r ve ilgili birimleri harekete ge\u00e7irir. Olay bir huzurevinde veya ba\u015fka bir kurumda ya\u015fan\u0131yorsa, savc\u0131l\u0131\u011fa ek olarak kurumun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Aile ve Sosyal Hizmetler il m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuru yap\u0131n ve kurumdaki kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n gecikmeden istenmesini savc\u0131l\u0131ktan talep edin. Kimli\u011finizin payla\u015f\u0131lmas\u0131ndan \u00e7ekiniyorsan\u0131z bunu bildirim s\u0131ras\u0131nda belirtebilirsiniz. Her ba\u015fvurunun bir \u00f6rne\u011fini tarihiyle saklay\u0131n.<\/li>\n
      4. Koruma tedbirini ve g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131 birlikte planlay\u0131n.<\/strong> \u015eiddet ayn\u0131 evde ya\u015fayan bir aile bireyinden geliyorsa 6284 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda evden uzakla\u015ft\u0131rma veya yakla\u015fma yasa\u011f\u0131 gibi tedbirler isteyin; bu ba\u015fvuru i\u00e7in \u015fiddetin belgelenmesi \u015fart\u0131 aranmaz. Ba\u015fvuruda, \u015fiddet uygulayan ki\u015fi uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n yemek, ila\u00e7 ve temizlik gibi g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kimin kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131 da yaz\u0131n ve sosyal hizmet birimleriyle birlikte planlay\u0131n. Fail yak\u0131n bir akrabaysa malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in bankaya bildirimde bulunun ve hukuk mahkemelerindeki koruyucu yollar\u0131 de\u011ferlendirin.<\/li>\n
      5. \u0130fade g\u00fcn\u00fcn\u00fc yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlay\u0131n.<\/strong> Sa\u011fl\u0131k durumu adliyeye gelmesine engel oluyorsa, ifadenin bulundu\u011fu yerde al\u0131nmas\u0131n\u0131 savc\u0131l\u0131ktan yaz\u0131l\u0131 olarak isteyin. \u0130\u015fitme cihaz\u0131, g\u00f6zl\u00fck veya tekerlekli sandalye gibi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ifade g\u00fcn\u00fc haz\u0131r bulundurun; i\u015faret dili terc\u00fcman\u0131 gerekiyorsa bunu \u00f6nceden bildirin. Meram\u0131n\u0131 ifade edemeyecek, yani kendini anlatamayacak derecede engelli bir ma\u011fdura, vekili yoksa istem aranmaks\u0131z\u0131n baro taraf\u0131ndan avukat g\u00f6revlendirilir. \u015eik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcreyi takvime i\u015fleyin ve kendi i\u015flerini g\u00f6remeyen bir yak\u0131n i\u00e7in kanuni temsilci bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/li>\n<\/ol>\n

        Bu be\u015f ad\u0131m, ya\u015fl\u0131 istismar\u0131 \u015f\u00fcphesini fark etti\u011finiz andan ifade g\u00fcn\u00fcne kadar izlenecek yolu sade bir s\u0131raya koyar. G\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak, g\u00f6zlemleri yaz\u0131l\u0131 h\u00e2le getirmek, do\u011fru makama bildirmek, koruma tedbirini g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7larla birlikte planlamak ve ifade g\u00fcn\u00fcn\u00fc haz\u0131rlamak birbirini tamamlayan i\u015flerdir. Birden fazla yola ayn\u0131 anda ba\u015fvurulabilir; bir ba\u015fvurunun sonucunu beklerken di\u011ferini ertelemek gerekmez. Yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n iradesini dinleyerek ve onu her a\u015famada bilgilendirerek ilerlemek, s\u00fcrecin onun i\u00e7in daha az y\u0131prat\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

        Ya\u015fl\u0131 \u0130stismar\u0131 Su\u00e7u Hakk\u0131nda Merak Edilenler<\/h2>\n
        \n
        \nAnnem \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmak istemiyor, yine de ba\u015fvurabilir miyim?<\/summary>\n

        Kasten yaralaman\u0131n kendini savunamayacak ki\u015fiye kar\u015f\u0131 i\u015flenmesi, eziyet ve terk gibi su\u00e7larda soru\u015fturma \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 tutulmaz; bu su\u00e7lar\u0131 siz de savc\u0131l\u0131\u011fa bildirebilirsiniz. Ayr\u0131ca \u015fiddeti bilen herkes durumu kollu\u011fa, Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na veya \u015e\u00d6N\u0130M’e bildirebilir; 6284 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131ndaki koruma tedbiri bu bildirim \u00fczerine yetkili makamlar\u0131n talebiyle ya da resen verilebilir. Annenizin \u00e7ekincelerini dinlemek, g\u00fcvenli\u011fini ve bak\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131 birlikte planlamak, s\u00fcrecin onun i\u00e7in daha az y\u0131prat\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Gerekirse \u015e\u00d6N\u0130M’den psikososyal destek de istenebilir.<\/p>\n<\/details>\n

        \nKarde\u015fim babam\u0131n maa\u015f\u0131n\u0131 izinsiz kullan\u0131yor, bu su\u00e7 mu?<\/summary>\n

        Bu eylem doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k veya g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma gibi malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u0131 g\u00fcndeme getirebilir. Ancak TCK 167’ye g\u00f6re bu su\u00e7lar \u00fcstsoyun zarar\u0131na i\u015flendi\u011finde ilgili akraba hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz. Bu nedenle ceza yolunun sonucu s\u0131n\u0131rl\u0131 kalabilir. Baban\u0131z\u0131n malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in bankaya bildirimde bulunmak ve gerekiyorsa hukuk mahkemelerindeki koruyucu yollara ba\u015fvurmak daha etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunabilir. Somut durumun bir avukatla de\u011ferlendirilmesi yararl\u0131 olur.<\/p>\n<\/details>\n

        \nHuzurevindeki ihmal i\u00e7in nereye \u015fik\u00e2yet edebilirim?<\/summary>\n

        Su\u00e7 \u015f\u00fcphesi varsa Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na veya kollu\u011fa su\u00e7 duyurusunda bulunabilirsiniz. Bunun yan\u0131nda kurumun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Aile ve Sosyal Hizmetler il m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuru yapabilir, ALO 183 Sosyal Destek Hatt\u0131n\u0131 arayabilirsiniz. Kurumdaki kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n silinmeden \u00f6nce savc\u0131l\u0131k\u00e7a istenmesini talep etmeniz \u00f6nemlidir. Yak\u0131n\u0131n\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131k durumunu bir hekime belgeletmeniz de ba\u015fvurunuzu g\u00fc\u00e7lendirir ve ihmalin boyutunu ortaya koyar. Ba\u015fvurular\u0131n\u0131z\u0131n birer \u00f6rne\u011fini tarihleriyle saklamay\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n<\/details>\n

        \nEngelli karde\u015fim i\u00e7in barodan avukat istenebilir mi?<\/summary>\n

        CMK 234’e g\u00f6re ma\u011fdur sa\u011f\u0131r veya dilsiz ya da meram\u0131n\u0131 ifade edemeyecek derecede engelli ise ve bir vekili bulunmuyorsa, istemi aranmaks\u0131z\u0131n baro taraf\u0131ndan avukat g\u00f6revlendirilir. Bu durumda ayr\u0131ca bir talepte bulunman\u0131z gerekmez; yine de ifade s\u0131ras\u0131nda bu hakk\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 ve tutana\u011fa yaz\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olur. Karde\u015finizin ileti\u015fim ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, \u00f6rne\u011fin i\u015faret dili terc\u00fcman\u0131 gerekip gerekmedi\u011fini savc\u0131l\u0131\u011fa \u00f6nceden bildirmeniz s\u00fcreci kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Adli Destek ve Ma\u011fdur Hizmetleri M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de bu konuda yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<\/details>\n

        \nKom\u015fumdaki ya\u015fl\u0131n\u0131n bak\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/summary>\n

        Acil bir sa\u011fl\u0131k veya g\u00fcvenlik tehlikesi g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z 112’yi aray\u0131n. Acil olmayan durumlarda ALO 183 Sosyal Destek Hatt\u0131na bildirimde bulunabilir veya kollu\u011fa haber verebilirsiniz. Bildirim yapmak i\u00e7in akraba olman\u0131z gerekmez ve iyi niyetle yap\u0131lan bildirim sizin i\u00e7in bir sorumluluk do\u011furmaz. G\u00f6zlemlerinizi tarih ve saatleriyle not etmeniz, yetkililerin durumu de\u011ferlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olur ve gerekirse ya\u015fl\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ad\u0131m at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Kimli\u011finizin payla\u015f\u0131lmas\u0131ndan \u00e7ekiniyorsan\u0131z, bunu bildirim s\u0131ras\u0131nda belirtebilirsiniz.<\/p>\n<\/details>\n<\/div>\n

        \n

        Dayanak mevzuat ve kaynaklar<\/p>\n